CAMDAKİ MİNİK DÜNYA

Teraryum tasarımcısı Peyzaj Mimarı Gizem Cavkaytar, kendi üretimi olan teraryumları Sakarya’da bulunan büyük bir AVM’de vatandaşların beğenisine sunuyor. Son dönemlerin modası teraryum vatandaşların ilgisini çekmeye devam ediyor, gün be gün popülaritesini artırıyor.

1 Haziran 2016 Çarşamba
 CAMDAKİ MİNİK DÜNYA

Ülkemizde yeni yeni popüler olmaya başlasa da Teraryum'un geçmişi 1830'lu yıllara dayanıyor. İngiltere'de Dr. Nathaniel Ward 1830'larda ilk modern teraryumları kullanmaya başlamıştı. Büyük bir botanik tutkunu olan Ward'ın bitkileri, kirli bir havaya sahip o dönemin endüstri şehri Londra'da yaşama imkanı bulamıyordu. Ward bir gün, içlerinde toprak kalıntısı kalmış kavanozlarda bitkilerin büyümeye devam ettiğini fark etti. Bu gözlemi Wardian Case olarak da bilinen modern teraryumları geliştirmesine neden oldu. Teraryumlar daha sonraları normalde iç mekanlarda bakmanın güç olduğu yüksek nem oranına ihtiyaç duyan tropik bitkileri ve hayvanları yaşatmak için kullanılmaya başlandı.

 

 

TERARYUM NEDİR?

Kelimenin kendisi oldukça açıklayıcı. "Terra" Latince'de toprak demek, "arium" kelimesi ise bildiğimiz "aquarim" yani akvaryumdan geliyor. Yani "terrarium" toprak akvaryum anlamına geliyor.

Teraryumlar aslında dünyadaki bazı ekosistemleri taklit eden bir yöntemdir. Özellikle de tropikal veya egzotik ekosistemleri. Nasıl ki dünyanın bu gibi özellikler taşıyan bölgelerinde yağmurlar yağıyor, hızla buharlaşıyor, tekrar yağmur ve bu döngü tekrarlanıp duruyorsa; işte teraryumlarda da benzer prensipler için uygun ortam ve koşullar sağlanmaya çalışılıyor. Teraryumlara bu açıdan yaklaşıldığında, kendileri sadece bir dekorasyon objesi olmaktan çıkıp yağmuruyla, nemiyle, çakılıyla, toprağıyla ve tabi ki bu ekosisteme özgü bitki örtüsüyle mini bahçeler olarak kabul edilebilir.

 

 

MİNİK DÜNYA

Türkiye'de mini bahçeler dünyasının son modası olan Teraryumlar sektörün de yeni gözdesi haline geldi. Çiçekçilik sektöründe büyük sıçramaların yaşandığı son yıllarda müşterilere alışılmışın dışında ve tabiî ki kaliteli ürünler sunmak her zaman kazançlı bir yol oluyor. Farklı ve kaliteli ürünleri arayan müşterilerin yeni gözdesi diyebileceğimiz teraryumlar da Türkiye çapında hızla yayılıyor. Üzerine sayısın blogun bulunduğu, birçok workshopun yapıldığı, amatör ve profesyonel çiçek tutkunlarını etkileyen teruryumlar bahçe marketlerde, çiçekçilerde, fidanlıklarda ve artık AVM'lerde yerini alıyor. Kavanoz içerisindeki bu minik dünya herkesi kendisine çekiyor.

 

 

TERARYUM MAĞAZASI

Genç Peyzaj Mimarı Gizem Cavkaytar, teraryuma öğrencilik yıllarında tutulmuş birisi. Şimdilerde ‘bz design / yaşam mimarı' firmasında ‘Della Teruryum'ları hazırlıyor. Özgün atölyesinde oluşturduğu teraryumları firmanın kuruluş yeri olan Sakarya'da bulunan Serdivan AVM'de sergiledikleri Della Teraryum mağazasında ziyaret ettik. Della Teraryum ilk kez bir AVM'de satış yapmanın mutluluğunu yaşarken, bunu ileriki günlerde İstanbul'daki büyük alışveriş merkezlerine taşımayı düşünüyor. Gizem Cavkaytar, ayrıca çok yakında sadece Teraryuma yönelik bağımsız bir mağaza açacaklarını da söyledi.

 

 

KİŞİYE ÖZEL TASARIMLAR

Çok geniş teraryum koleksiyonuna sahip olduklarını ifade eden Peyzaj Mimarı Gizem Cavkaytar, aynı zamanda kişiye özel tasarımlar yaptıklarını da söyledi. Heyecan verici siparişler aldıklarını gizlemeyen Cavkaytar; bunların içerisinde özellikle Sevgililer Günü için istenen özel siparişler ve kız isteme merasimi için hazırladıkları onu en çok heyecanlandıran olmuş. Yalova Üniversitesi Peyzaj ve Süs Bitkileri Programı mezunu olan Cavkaytar, teraryum ile üniversitede staj yaptığı dönemde tanışıyor. Ve bu ilk karşılaşma onun tutkusu haline geliyor. Yalova Üniversitesi'nde çok iyi derecede bir eğitim gördüğünü kaydeden genç peyzaj mimarı, teorik ve pratik eğitimin iş hayatında kendisine oldukça faydalı olduğunu söylüyor. Özellikle öğretim görevlisi Yusuf Evren Doğan ve Füsun Köksal'ın ders notlarına zaman zaman göz atmaya devam ediyor.

 

 

TERARYUM BAKIMI

Gizem Cavkaytar'a teraryum bakımının nasıl yapılması gerektiğini soruyoruz; Işık ve su mevzusu her bitkide olduğu gibi teraryumlar için de oldukça kritik. Cam ışığı yansıtacağı için direk güneş ışığına maruz kalan teraryumlardaki bitkiler yanar. Çok gölgede kalmak da teraryumlara iyi gelmez. O meşhur bitki bakım mottosuna gelirsek; direk güneş almasın ama karanlıkta da kalmasın (gülüyor). Teraryumunuzun camı yosun tuttuysa, muhtemelen direk güneş ışığına maruz kalmıştır. Daha gölge bir yer istediğini anlatmaya çalışıyordur. Ayrıca teraryumların içindeki nemi koruyabilmesi için fazla sıcak ortamlardan da uzak durmalıdır. Kaloriferlerin yakınlarında, pencere önlerinde yanıp kavrulabilirler.

 

 

Teraryumlar için fanusları nereden temin ediyorsunuz?

 

Marketlerden. Veya kendim Eminönü, Karaköy'de bulunan Çin pazarı denilen yerlerden gidip kendim seçiyorum. Maalesef yerli üretim yeterince olmadığı için, olsa da pahalı olduğu için daha çok ithal ürünler kullanmak zorunda kalıyoruz. Bu alanda yerli üretim kesinlikle başlamalı; çünkü şu anda ciddi bir piyasası var. Yerli üretim olursa hem iş sahası açılacaktır hem de fiyatlar düşecek, benim gibi üreticiler de Çin'den siparişlerin gelmesi için zaman kaybetmeyecektir.

 

 

Teraryumları yaparken nelere dikkat ediyorsunuz, ana felsefeniz nedir?

 

Bir teraryum yapılırken esas dikkat edilmesi gereken drenajın çok iyi sağlanması. Eğer drenaj sağlanmazsa bitkilerde çürüme yaşanır. Mantar, küf gibi durumların önlenebilmesi için de fanusların temizliği çok önemli. Ben öncelikle bunları çok dikkat ediyorum. Buna uygun da fanuslar seçiyorum ve temizlik önemli bir madde. İnsanlar her şeyden önce fanusun temizliğine dikkat ediyor.

Çalışmaya başlamadan önce kafamda yapacağım kompozisyonu oluşturuyorum. Fanusa, bitkilere ve aksesuarlara göre ne yapacağımı belirliyorum. Ondan sonra çalışmaya başlıyorum. Bana göre en önemli kısım burası, tasarım kısmı.

Fanus ve bitki seçimine çok dikkat ediyorum; uygun fanus ve bitki seçimi yapmak lazım. İnsanların gözüne hoş gelen şeyler yapmak benim için önemli.

İnsanların beğenilerine göre daha renkli şeyler yapmaya çalışıyorum. Ona göre aksesuarlar kullanmaya çalışıyorum. Artık insanların beğenilerini de anlamaya başladım. Ama tabiî ki her şeyden önce yaptığım çalışma ilk olarak benim hoşuma gitmeli. Kendim beğenmediğim bir çalışmayı sergilemiyorum.

 

 

Fiyat aralığınız nedir?

 

Bizim teraryumlarımız 30 liradan başlıyor. Fiyatlarımız 375, 400 liraya kadar çıkıyor. Fiyatlarımız tamamen içinde bulunan bitki çeşidine, nadir bulunan bitki olup olmadığına, sayısına, fanusun büyüklüğüne ve tabii yaptığım işçiliğe göre değişiyor. Bazı teraryumlar 1-2 saatimi alırken bazı çalışmalar üzerinde ise daha uzun mesai harcamak gerekebiliyor.

 

 

Bitki teminini nasıl sağlıyorsunuz?

 

Bitkilerimi daha çok Yalova'dan alıyorum. Hollanda ve İtalya'dan bitki getiren yerler var Yalova'da onlardan temin ediyorum. Maalesef hala yerli üretim bu konuda zayıf.

 

 

Genç bir peyzaj mimarı olarak sektörü nasıl değerlendirirsiniz?

 

Şunu söyleyebilirim; sektörün çok fazla desteklenmediğini düşünüyorum.

Teraryumu ele almamız gerekirse insanlar Türkiye'de çok fazla bilmiyorlar, biz de böyle yavaş yavaş tanıtmaya çalışıyoruz. Bunları plastik sanan insanlar var. Kaktüsü görüp bu gerçek mi, plastik mi, çikolata mı diye soran insanlar var. Çok fazla bilinmiyor, reklamı çok fazla yapılmadığından dolayı bilinmiyor.

İnsanlar çok fazla kaktüs - sukulent düşkünü değiller.

 

 

Terrarium concept which used since the 1830s in the world started to become fashionable in Turkey in recent years. Terrarium Designer-Landscape Architect Ms. Gizem Cavkaytar exhibit her designs in Shopping Centres and present them to appreciate citizens.