Araş. Gör. Fatma Seren Sağır

Prof. Dr. Servet Varış

 

6.2. Perlitte köklendirme

Atatürk çiçeği çelikleri, perlit doldurulmuş kaplarda veya yataklarda köklendirilebilir. En pratik yöntem, sisleme yapılmaksızın, 200 ml hacminde 8,5 cm çapında olan saksılara perlit doldurup, saksıların altına altlıkları yerleştirdikten sonra, bunları plastik tohum kasasına koymaktır. Plastik tohum kasasının içine altlık seviyesini geçmeyecek şekilde su doldurup, oransal nem yükseltilerek üretim yapılabilir. Dikkat edilmesi gereken nokta, bu tohum kasalarının çıtadan yapılmış ve boşlukları streç filmle kaplı olan tünelle, nem kaybını azaltmak için kapatılmasıdır. Bu üretim şekli, yapay ışıklandırma sistemi olan bir yetiştirme odasındaki tezgahlar üzerinde kolayca yapılabilir. Yapay ışıklandırma sistemi yoksa, çok iyi ışık alan batıya veya güneye bakan büyük pencereli bir odada uygulanabilir. Tünellere direkt güneş ışığı gelmemesi için, gerekirse beyaz kumaştan yapılmış perdeler kullanılabilir. Başlangıçta çeliklerde pörsüme görülürse, gerektiğinde pülverizatörle su püskürtülebilir. Tünellerin havalanması için, tünel kenarı, tezgâh kenarının 3cm dışında olacak şekilde, tünellerin tezgâh üzerine yerleştirilmesi yapılmalıdır. Bu şekilde kenardaki boşluktan tünel havalanması sağlanır.

Bölümümüzde yapay ışıklandırılmış yetiştirme odasında bu yöntem kullanılarak perlit saksılarında köklendirme yapılmakta olup, tünel ebatları cm olarak 100x50x50, çıta kalınlığı da 2cm’dir.    

Serada çok miktarda üretim yapılacaksa, altlıksız 8.5 cm çaplı (200 ml)’lik saksılara veya 32’lik viyollere perlit doldurulup, ızgaralı tezgahlar üzerinde sisleme ve gölgeleme altında köklendirme yapılabilir. Çeliklerin dikiminden hemen sonra pörsümeyi önlemek için sisleme (parçacık büyüklüğü 50-100 micron) başlatılır. Sisleme sıklığı, ışık yoğunluğuna, sıcaklık, nem, hava hareketi ve köklenme safhasına göre değişir. Geceleri; ilk hafta 3 defa, ikinci hafta 2 defa ve üçüncü haftada ise bir defa, her defasında 10 saniye, sisleme yapılır. Gündüzleri yapılacak sislemede ise; ilk üç gün 10 dakikada bir, sonraki dört gün 15 dakikada bir, sonraki yedi gün 20 dakikada bir, sonraki dört gün 30 dakikada bir ve son üç günde ise 45 dakikada bir, her defasında 10 saniye oalrak yapılır. Tezgâh üstünde sisleme, raylar üzerinde hareket edebilen (boom tipi) bir sulama sistemiyle yapılır. Sisleme başlıkları, eğik olarak yerleştirilerek, çeliklerin yerinden çıkması veya zarar görmesi engellenir. Yaprakların rulo haline gelmesi, aşırı su kaybının belirtisi olup, çevre şartları hemen uygun hale getirilmelidir. Günün öğle saatlerinde, yüksek sisleme oranında bile biraz solma görülmesi ise normaldir. Sislemede su sıcaklığı, 29-32 C olmalıdır çünkü soğuk su, gündüzleri kök ortamı sıcaklığının düşmesine yol açar. Sisleme, çeliklerde kallus oluşumu ve kök ortamından su alımı başladığında azaltılır. Kökler kök ortamına yayılırken sisleme durdurulup, üstten sulama (genelde üçüncü veya dördüncü haftada) başlatılır (Ecke III ve ark, 2004).

Yapraklara yayıcı-yapıştırıcı püskürtülerek suyun yaprak yüzeyinde tutunması sağlanabilir. Bu şekilde sisleme sıklığı da azaltılır. Capsil organik silikon içeren bir yayıcı yapıştırıcı olup, 0,30 ml/L veya 300 ppm dozunda suyla karıştırılıp, uygulanır. Uygulama, Çeliklerin tepe kısmını dikimden önce çözelti içine kısa bir süre batırıp, çıkararak veya çelik dikiminden hemen sonra çeliklerin üzerine püskürtülerek yapılır. Bundan sonra, sisleme, normal şekilde uygulanmaya başlanır. Daldırma yapılıyorsa çeliğin alt ucu yayıcı-yapıştırıcı çözeltisine batırılmaz. Yapraklara püskürtülüyorsa, aşırı püskürtme, çözeltinin gövdeden akarak kök ortamına girmesine ve köklenmeyi geciktirmesine neden olacağından, yaprak yüzeyine kapsayacak şekilde püskürtme yapılmasına dikkat edilmelidir. Uygulamayla, çelikler, dikimden sonra turgor halini korur ve uygulama yapılmayan çeliklerden 2-3 gün önce köklenir.

Su kalitesi düşükse, köklenme ortamı pH’ının yükselmesine, tuzluluğun artmasına ve yapraklar üzerinde mineral kalıntılara neden olacağından çelik köklenmesine olumsuz etki yapar. Su kalitesine ait geniş bilgi makalemizin III. bölümünde verilmiştir. Sisleme için en kaliteli su yeğlenmelidir. Yağmur suyunun biriktirilmesiyle veya ters osmosla temiz su sağlanması sisleme için elzemdir.

Kök ortamının optimum pH’ı 5.8-6.3’dür. Sudaki bikarbonat alkalilik 240 ppm’den fazlaysa, kök ortamının pH’ını artırıp, çeliklerin köklenmesini yavaşlatabilir. Suyun EC’sinin 1 mS/cm’den fazla olması istenmez. Yüksek EC’li su köklenmeyi direkt etkileyerek yavaşlatır. Yüksek miktarda çözünmüş mineral (Ca ve Mg) içeren su, sislemeyle yapraklarda istenmeyen kalıntılar bırakır. Bu suların kullanılmasından kaçınılmalıdır. Suyun asitle muamele edilmesi, sislemeyle yapraklarda kalan tortuları azaltmaz. Suyun fosforik asit (H3PO4)   ile muamele edilmesi, kalsiyumla birleşerek, kalsiyum fosfat şeklinde çökelmeye ve yapraklarda kalıntıya neden olması ve yapraklarca alınan çözünebilir fosforun, iz elementlerle birleşerek çözünemeyen bileşiklerin oluşmasına yol açıp, noksanlık belirtilerine, yapraklarda şekil bozukluklarına, gövde uzamasına ve bitki dokularının sertleşmesine neden olacağından önerilmez. Hastalıkları ve yosun oluşmasını azaltmak için hidrojen peroksit (H2O2) içeren zero tol çözeltisi 1/1000 oranında (H/H) seyreltilerek sisleme suyuna katılabilir. Mantar, bakteri ve yosunları temasla öldürüp, hijyen sağlar.

6.3.Perlitte gübreleme

Perlit, bitkinin alabileceği formda besin elementi içermediğinden, tüm makro ve mikro besin elementlerinin köklenmeden sonra ortama uygulanması gerekir. Köklenmeden sonra bitkilere verilecek besin çözeltisinin pH’ı 5-5,5, EC’si ise 1-1,5 mS/cm olmalıdır. Düşük tuzlu çözelti uygulamasının nedeni, genç bitkilerin tuzluluğa karşı hassas olmalarıdır. Köksüz çelik dikiminden yaklaşık 10-15 gün sonra atlıksız saksılardaki perlit yüzeyine, üstten, düşük tuzlu çözelti ya da yarı yarıya sulandırılmış çözelti her sulamada uygulanır. Yaklaşık 10 gün sonra da tam hidroponik çözeltiye geçilir.

Tam çözelti: mg/L olarak 124 N, 41 P, 186 K, 125 Ca, 25 Mg, 57 S, 3 Fe, 0.7 Mn, 0.4 B, 0.2 Cu, 0.2 Zn ve 0.05 Mo içerir. Bu çözeltide pH =5.5, EC=1.6 mS/cm’dir.

 

Bunun, pH’ı ayarlanmış su ile yarı yarıya sulandırılmasıyla elde edilen düşük tuzlu çözelti: mg/L olarak 77 N, 21P, 93 K, 81 Ca, 16 Mg, 29 S, 1,5 Fe, 0.35 Mn, 0.2 B, 0.1 Cu, 0.1 Zn ve 0.03 Mo içerir. Bu seyreltik çözeltide pH =5.5, EC=1 mS/cm’dir. (Varış ve ark., 2012 ; Varış ve Altay, 2011)

 

7. Torf veya torf+perlit karışımlarında köklendirmede gübreleme

Çelikler köklendirme sırasında kısa bir süre ek gübrelemeye gerek duymaz. Ayrıca sislemeyle köklendirilen çeliklerden besin yıkanması da gübreleme ihtiyacını artırır. İyi beslenmiş bir anaçtan kesilen çelikler, kök oluşturuncaya dek ek besine gerek duymaz. Çelik dikiminden yaklaşık 10 gün sonra 100 ppm N ve 100 ppm K2O içeren sulu gübre, direkt kök ortamı yüzeyine, haftalık olarak, satış saksılarını dikime dek, üstten uygulanır. Kullanılan gübre 15-0-15 (N,P2O5,K2O) içeren kompoze gübresidir. Kompoze 20N-10P2O5-20K2O gübresindeki fosfor, genç yaprakların kırmızılaşmasına, sertleşmesine ve şekil bozukluğuna neden olduğundan üretimde kullanılmaz  (Ecke III ve ark, 2004).

Fosforun gövde uzamasını teşvik etmesi de çelik üretiminde istenmeyen bir durumdur.

Üretimde yaprak ve kök gübrelemesinin ikisi de etkilidir. Bu nedenle, sisleme suyuna besin çözeltisi katılabilir. Besin çözeltisinde 50 ppm N ve 50 ppm K2O olması, sislemeyle en fazla yıkanan bu element noksanlıklarını gidermede yararlıdır. Fakat yapraktan alınan miktarlar çok olup, tuz birikmesine bitki, tezgâh ve sera zemininde kalan besin çözeltisi nedeniyle yosun oluşumuna sebep olması da sakıncasıdır.

8. Sıcaklık

Kök ortamının ortalama günlük sıcaklığını 22-26C olması kallus oluşumu ve köklenme için idealdir. Alttan ısıtma uygulanması oldukça faydalıdır. Köklenmeden sonra alttan ısınma durdurulur ve sıcaklık 3C düşürülür. Bu genelde çelik dikiminden sonra 3. haftada yapılır.

 

9.Işık

Üretim yerinde tam güneş ışığı olduğu zamanda gölgeleme örtüsü kullanılarak başlangıçta çeliklerin 11.000-22.000 lüks ışık alması sağlanır. Üretimin sonunda (4. Haftada) çelikler yüksek ışık (43.000 lüks) alabilecek seviyeye gelmiş olurlar. Aşırı gölgeleme köklenmeyi azaltır ve bitkinin cılız kalmasına neden olur.

 

10. Havalandırma ve nemlilik

İlk 2 haftalık üretimde aşırı havalanma çeliklerin kurumasına sebep olacağından, aşırı havalandırma istenmez. Yüksek oransal nem, ilk iki hafta, solmayı önlemek için gereklidir. Üretimin son iki haftasında ise havalandırma artırılıp, oransal nem düşürülerek çeliklerin pişkinleştirilmesi sağlanır.

 

11. Hormon uygulaması

Çeliklerde gövde boyunun azaltılmasında hormon kullanılır. Bu durum, boyun kısaltılmasının yanında, yapraklarda yeşil rengi de artırır. Hormon sabahın erken saatlerinde veya akşamüzeri sislemenin çalışmadığı zamanlarda kullanılır. Üretimin ikinci veya üçüncü haftasında uygulama başlar. Cycocel 1.500 ppm veya 1.000 ppm Cycocel+1.000 ppm B-nine yapraktan verilir.

12. Üretim Safhaları (Ecke,Jr. ve ark.,1990 ; Ecke III ve ark, 2004 ; Lopez, 2009 ).

12.1. Kallus oluşumu

Çelik dikiminden itibaren 7-10 gün içinde kallus dokusu çeliğin uç kısmında oluşur. Kökler direkt olarak kallus dokusundan değil, gövde içindeki diğer hücrelerden oluşup, kallus dokusundan dışarı çıkar.

12.2. Kök oluşumu

Çelik dikiminden itibaren 10-14 gün içinde kök uçları belirir. Kökler oluşmazsa, köklenme şartları kontrol edilmelidir. Özellikle aşırı sulama büyük kallus oluşumuna neden olup, kök gelişmesini durdurur.

12.3. Pişkinleştirme

Köklenmeden itibaren pişkinleştirme için bir hafta gerekir. Sisleme gittikçe azaltılır, gölgeleme örtüsünün bir kısmı kaldırılıp, ışık şiddeti artırılır ve daha fazla havalanma sağlanır. Çelik dikiminden 3-4 hafta sonra, satış saksılarına dikim yapılabilir.

 

13. Direkt satış saksılarında köklendirme

Bu yöntem; işçiliği, üretim masraflarını, üretim süresini, çelikler arasında daha fazla aralık ve mesafe olması nedeniyle hastalık riskini ve bodurlaştırıcı hormon gereksinimini azaltır. Direkt satış saksılarında köklendirme üretim süresini bir hafta kısaltır. Fakat daha fazla üretim alanı (normal üretimin 6 katı) gerekir. Mantar sineği kontrolü daha güçtür. Ayrıca sisleme ile kök ortamından besin yıkanması, ortamdaki besin derişimini azaltır.   

Çelik dikiminden önce kök ortamı iyice sulanıp, çelikler dikilir. Kallus oluşumuna dek tekrar sulama yapılmaz.

Dikilmiş çeliğin yanında dikim kazığıyla bir çukur açılması havalanmayı artırıp, kallus oluşumu teşvik etmek ve gövde çürüklüğünü önleme yönünden yararlıdır. Çukur, çeliğin dikildiği çukurdan daha geniş ve derin olmalıdır. İlk sulama dikimden 7-10 gün sonra kallus oluşunca başlar. Bu, çelik dibinin havalanmasını sağlayarak, köklenmeyi teşvik eder.

Sislemeyle, çelik dikiminden 2-3 hafta sonra, kök ortamındaki besin elementleri iyice yıkandığından, 300-400 ppm N kompoze 15-0-15 (N,P2O5,K2O)  gübresiyle, 1-2 defa verilir. Kök ortamının EC’si orta seviyeye, saturasyon ekstraktı yöntemine göre, 1.5-2.5 mS/cm veya süspansüyon (1:2) yöntemine göre 0.7-1.3 mS/cm seviyesine çıkarılır.

Yürüme yollarında ve tezgah altlarında yosun ve mantar sineğine karşı, Ca(OH)2 (sönmüş kireç) ve CuSO4 (bakır sülfat) uygulaması yapılmalıdır.Sönmüş kireç 150 g/L + bakır sülfat 120 g/L olarak hazırlanan çözeltiyle gerekli yüzeyler sulanır.Kireç çözeltisine bakır sülfat katılmalıdır.Aksi halde ilacın yapısı bozulur.

 

14. Evde köklendirme

Evde köklendirme, 200 ml hacmindeki, 8.5 cm çapta saksılara perlit doldurup, çeliğin dikilmesinden sonra, üzeri saydam bir plastik torba ile kapatılıp, gölge bir yerde yapılabilir. Naylon üzerinde 2-3 küçük delik açılması havalanmayı sağlar. Köklenmeden sonra, köklü çelik, 10 cm çapındaki saksıya 400 ml torf doldurularak, dikilir.  

DİKİM

Köklendirilmiş çelikler, satış saksılarına kök ortamının üst kısmı, yetiştirme ortamının üst kısmıyla aynı seviyede veya biraz altında olacak şekilde dikilmelidir. Dikimde gövde yetiştirme ortamıyla temas ederse, gövde hastalıkları ve mantar sineği larvalarının gövdeye vereceği zarar olasılığı artar. Üstte olan kök ortamı, suyunu çevredeki yetiştirme ortamından daha çabuk kaybeder bu nedenle kökler yeni yetiştirme ortamı içinde gelişinceye dek, köklü çeliğin dibine günlük su verilmesi gerekir (Ecke III ve ark.2004).

Dikimin, çeliklerde kök gelişmesi tamamlandıktan hemen sonra yapılması, köklerde şaşırtmayla oluşacak zararı ve şaşırtma şokunu azaltır (Ecke,Jr. ve ark.,1990).

Dikimden sonra, bitkilerin, gelişmesi artıp, uç alma yapıldıktan sonra, yan sürgünlerde büyüme başlayıncaya dek, tam güneş altında tutulması önerilmez. Doğal kısa günlerin başlaması veya kritik gün uzunluğu olan 12 saat 20 dakikanın oluştuğu 25 Eylül’e dek,  bitkilerin, iyice gelişmiş olması gerekir. Çiçek taslaklarının oluşması da, bitkiler, gün uzunluğunu, kritik gün uzunluğunun altında algıladığında başlar. Kuzey yarımküre’de yaklaşık olarak 1Ekim’de çiçek taslakları oluşur. Dikim tarihleri, ürünün istenen satış tarihi ve çeşitlerin kısa gün gereksinimleri ve gelişmelerine göre değişir. Genelde dikim, 15Ağustos’ta başlar (LSUAg Center, 2019).

 

UÇ ALMA

Uç almanın amacı, yan sürgün gelişmesini teşvik etmektir. Elle veya keskin bir bıçakla yapılabilir. Bitki, yüksek sıcaklık nedeniyle turgor durumunda değilse, bıçakla kesmek, gövdeye zarar vermeden daha temiz bir kesim sağlar. Bıçağın, steril olması ve süt birikmesi oluştuğunda, temizlenip, tekrar sterilize edilmesi gerekir.

Uç alma zamanı, gövdede bırakılacak boğum sayısı, belirlenen kısa gün başlama tarihi ve kök gelişme durumuna göre değişir. Genelde 10cm çapındaki saksıdaki bitkilerde, 4-5 boğumdan sonra, 15 cm’lik saksılardaki daha büyük bitkilerde ise, 5-8 boğumdan sonra uç alma yapılır. Daha fazla boğumdan sonra uç alma, yan sürgün sayısını artırıp, kolayca kırılan zayıf sürgün oluşumuna, nakliye zorluğuna ve bitki kalitesinin düşmesine neden olur. Yedi boğumdan sonra uç alma, 5-6 yan sürgün oluşturur. Fazla yan sürgün oluşturmayan çeşitlerde, 6 boğumdan sonra uç alma sadece 3-4 yan sürgün verir. Kısa gün başlamasından 2-3 hafta önce uç alma yapılarak, yan sürgünlerin kısa güne yeterli olgunlukta girmesi sağlanmalıdır. Bitkide, yaklaşık dikimden itibaren 1-3 haftalık süre içinde, iyi bir kök gelişmesi sağlandıktan veya köklerin, kök ortamının yan kısımlarında ve saksı dibinde görülmesinden sonra, uç alma yapılır. Küçük saksılarda kök gelişmesi, büyük saksılardan daha hızlıdır. Tek bitkinin olduğu 10 cm’lik saksılarda, dikimden sonra kök gelişmesi için 8 gün gerekirken, 15 cm’lik saksıda 10-14 gün, 20cm’lik saksıda 17-20 gün gerekir.

Dört tip uç alma tekniği vardır: Hafif uç alma, hafif uç alma ve yaprak seyreltme, sert uç alma, çok sert uç alma (Ecke,Jr. Ve ark., 1990; Ecke III ve ark.2004; LSUAgCenter, 2019).

1.Hafif uç alma: Gelişmemiş bir yaprak üzerinden, sürgün ucunun ve olgunlaşmamış, küçük (uzunluğu 3cm’den az) olan, yaprakların koparılması olup, yavaş ve düzensiz yan sürgün verir. Hafif uç almada boğum sayısı sert budamadan fazladır.

2. Hafif uç alma ve yaprak seyreltme: Uç alma sırasında 1-2 olgunlaşmamış yaprak da koparılır. Yaprak seyreltmedeki amaç, tekdüze bir yan sürgün gelişmesini sağlamaktır çünkü olgunlaşmamış yapraklar, yan gözler üzerinde apikal dominans etkisi yapar ve uç almadan sonra da aşırı gelişip, ışıklanmayı azaltarak, yan sürgünlerin düzensiz gelişmesine neden olur. Yaprak seyreltme aşırı yapılırsa, fotosentez alanını azalttığından, gelişme yavaşlar. Bu nedenle, bitkide 3-4 yaprak ,normal gelişme için kalmalıdır.

3.Sert uç alma: İlk tam gelişmiş yaprak üzerinden uç almayla, gelişmemiş tüm yaprakların bitkiden alınmasını sağlayarak, güçlü ve tekdüze yan sürgün oluşturur. En çok uygulanan tekniktir.

4.Çok sert uç alma: Tam gelişmiş yaprak altından yapılır.  Bu teknik, yavaş, düzensiz ve zayıf sürgün oluşturarak, bitki kalitesinin azalmasına neden olabilir.

Yan sürgünlerin gelişmeye başlaması için, uç almadan sonraki bir haftalık sürede,  yüksek oransal nem sağlanmalıdır. Sıcaklık, gündüz 27, gece ise 20 derece olmalıdır. Orta seviyede gölgeme, yüksek oransal nemin sürdürülmesine katkı yapar. Bitkide transpirasyon yapacak yaprak sayısı azaldığından, kök ortamı aşırı sulanmamalıdır. Aşırı ıslak kök ortamı, yeni çıkan yaprakların sararmasına neden olur.  

 

SONUÇ

Altı bölümlük makalelerimizde, ABD’nin bir numaralı saksılı süs bitkisi olup, yılda 32 milyon adet satılan, Ülkemizde de 1,5 milyon adet pazarlanan ve çeşit sayısının artmasıyla satışı gittikçe artmakta olan, Atatürk çiçeğinin, yetiştirme ve üretimi konusundaki, temel bilgilerini vermeye çalıştık. Ülkemizde süs bitkileri konusunda tek bir türe ait kitap sayısı çok azdır. Kitapların çoğu, tüm türleri kapsayan genel kitaplar olup, bir kısmında, Atatürk çiçeğinin kısa gün bitkisi olduğu bile belirtilmeden, sadece genel yetiştirme şartları yazılıdır. Bu da, yetiştiricinin yeterli bilgiye ulaşmasını güçleştirmektedir. Gelişmiş ülkelerde, süs bitkileri sektörü de çok gelişmiş olup, her türe ait çok sayıda kitap bulmak mümkündür. Ülkemizde de her türe ait kitap sayısının artması, sektörün gelişmesini hızlandıracaktır.

Ata’mızın çok sevdiği, daima O’nu hatırlatan, her Türk’ün evinde ve iş yerinde özenle yetiştirdiği, albenisi yüksek, Atatürk çiçeğinin, yetiştirme ve üretiminin daha da artırılması gerekir. Atatürkçü bir toplum olarak, Ata’mızın kurtuluş mücadelemizi başlatmak amacıyla, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktığı gün anısına kutlanan, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma Gençlik ve Spor Bayramlarında, Atatürk çiçeği günlerinin düzenlenmesi, O’nu, sevdiği çiçekle de anmamızı sağlayacaktır.

 

KAYNAKLAR

  1. Argo, W. R. and Fisher, P. R. 2001. Understanding pH Management First: Meister
  2. Bal,U. 1986. Atatürk çiçeği yetiştiriciliği.Seminer,T.Ü.Tekirdağ Ziraat Fakültesi.
  3. Bunt, A. C. 1998. Media and mixes for container grown plants. London: Unwin
  4. Dole, J.M. and Bilderbeck, T.E.2006.Sturucture and equipment. in: cutting propagating.Edited by J.m.Dole and J.LGibson.pp.61-76. Batavia : Ball Publishing,
  5. Dole, J.M. and Wilkins, H.F. 1999. Floriculture, principles and species. New Jersey: Prentice Hall
  6. Ecke III, P., Faust,J.E., Higgins,A. and Williams,J. 2004. The ecke poinsettia manual.Batavia:Ball Publishing.
  7. Ecke, Jr. P., Matkin,O.A., Hartley,D.E. 1990.The poinsettia manual. Encinitas:Paul Ecke Poinsettias
  8. Eşmen,S. 2019.Farklı kök ortamları ve gübrelerin Atatürk çiçeğinde bitki ve brakte gelişmine etkisi.NKÜTZF Bahçe Bitkileri Bölümü YL tezi.
  9. Faust JE 2003. Light. In: Ball Redbook, Volume 2 (D Hamrick, ed.), pp: 71-84, Batavia, Ball Publishing.

 

  1. Hamrick, D. 2003. Ball redbook, crop production, Volume: 2. Batavia: Ball Publishing
  2. Hartley, D.E. (1992) Poinsettias In introduction to floriculture ed.R.A. Larson.pp. 305-331 New York: Academic press.

 

 

  1. Korkut,A.B. 1998.Çiçek yetiştiriciliği, İstanbul :Hasad.
  2. Lopez, 2009.Poinsettia propagation.Purdue extension.HD-235-W.
  3. LSUAg Center, 2019. Poinsettia production guidelines fort he Gulf South. www.LSUAgCenter.com,

 

  1. Nelson, P.V. 1998. Greenhouse operation and management. New Jersey: Prentice Hall.
  2. Oral,N.1987. İç mekan süs bitkileri.TAV Yayın No:14.

 

  1. Orçun, E.1972.Süs bitkileri Cilt 1(Sera ve salon bitkileri).EÜZF Yayın No:120.
  2. Pasian CC (2001). Environmental and Cultural Considerations. In: OFA Tips (ML Gaston, ed.), pp: 6-13, Ohio, USA.
  3. Potter,R. ve Eames,A. 1997. Poinsettia essetials.Kent:Grower Books.

20.Rafati,M.H.1988.Ev bitkileri.İstanbul:Red House.

       21.Runkle, E. (2008). Calculating ADT. GRN Magazine.

       22.Steyer RC, Koranski DS (1997). Plug and Transplant Production. Batavia: Ball Publishing.

       23.Varış, S., Küçükçelik, B., Altıntaş,S. Gökmen,B.2016. Fide gelişmesi ve boyunun kültürel,      kimyasal ve çevresel yöntemlerle kontrolü, Köyüm (7;9;10;11) : 44-49;69-71;56-60; 54-58 .

       24.Varış, S. Ve Altay, H. 2011. Topraklı ve toraksız ortamlarda fide üretimi. NKÜ Ziraat Fakültesi Yayın no:12, Ders kitabı No:5.

        25.Varış, S., Altıntaş, S. ve Küçükçelik, B. 2012. Topraksız kültür yöntemleri, besin çözeltisnde pH, EC kontrolü ve element seviyelerine göre gereken gübre miktarlarının hesaplanması. Tarım Türk (33) Seracılık eki, 18-24.

        26.Varış, S.1991.Sera sebzelerinin perlit doldurulmuş torbalarda topraksız yetiştirilmeleri. T.Ü.,Tekirdağ

27.Whipper,B.E. (2000). Plant root zone management. NC State University.

28.Williams, K.A.2006. Water in: cutting propagating.Edited by J.m.Dole and J.LGibson.pp.61-  76. Batavia : Ball Publishing.

 

Bu Gönderiyi Sosyal Medyada Paylaş

Yorum Ekle

Adınız / Rumuz

Yorumunuz