Doğa ve İnsan

Doğanın içinde olmak, ondan ilham almak ve onun bir parçası olduğunu hissetmek psikolojik açıdan kişiyi olumlu olarak etkilemektedir. Bunun içindir ki yaşımız, boyumuz, ten rengimiz ya da etnik kökenimiz ne olursa olsun hayatımızın bir bölümünde doğayla bağlantı kurmak isteriz. Bu bazen evde yetiştirdiğimiz bir saksı çiçeği bazen bir ormanda yaptığımız bir doğa yürüyüşü ya da evimizin bahçesinde yetiştirdiğimiz meyvelerdir. Hepsi doğanın bir yansımasıdır ve bizim de onun bir parçası olduğumuz gerçeğini pekiştirir.

Doğa, Oyun ve Çocuk

Çocuk, oyun ve doğa arasındaki bağlantının önemi uzun süredir akademik çalışmalara konu olmuştur. Araştırmacılar çocukların fiziksel çevreleriyle yoğun etkileşimde olduğunu gözlemlemişlerdir. Değişken, duygusal ve canlı olan ortamlar çocuklar için son derece memnuniyet verici bulunmaktadır (Pouya, Bayramoğlu, & Demirel, 2016).

Finlandiya’nın eğitim sistemi ülkemizde çoğu kişi tarafından öğrencileri teşvik ettiği ve kalıcı öğrenmelerini sağladığı konusunda bilinmektedir ve örnek olarak gösterilmektedir. Eğitim sistemi kuşkusuz bir ülke için çok önemlidir ama kökeni ve milleti ne olursa olsun tüm çocuklara eşit derecede değer vererek farkındalık yaratmak daha da önemlidir. Dolayısıyla bir çocuğun psikolojik gelişimi için son derece elzemdir. Bebeklik döneminden sonra Finlandiya’da her çocuk hava kaç derece olursa olsun oyun alanında oynatılmakta ve ormana yürüyüş ve piknik yapmak için götürülmektedir. Bunun kentlerle iç içe geçmiş orman alanlarının da etkisi tabi ki çok büyüktür ama bu bir anlayıştır ve çocuğun psikolojik gelişiminin yanı sıra bedensel gelişimine katkı sağlar. Ülkemizde çocuk oyun alanı ile ilgili akademik düzeydeki çalışmalar da çocuğun ekolojik materyallerle oynayarak ya da doğa ile uyumlu çocuk oyun alanlarında vakit geçirerek hem bedensel hem de ruhsal açıdan gelişeceğine vurgu yapmaktadır (Aksoy & Çiftçi, 2018; Birol, 2009; Koçyiğit, Tuğluk, & Kök, 2007; Özgüner & Şahin, 2009; Tandoğan, 2014; Turgut & Yılmaz, 2010).

Doğa, Macera ve Çocuk

Fince adı Seikkailupuisto olan Macera Parkı hem çocuklar hem de aileler için bir etkinlik merkezidir ve Kupittaa Parkı'nın kenarında yer almaktadır (Şekil 1). Çocuk kültür merkezleri ağının (National Network of Children's Culture Centres) bir parçası olan Macera Parkı, 1982'deki açılışından bu yana çocuk kültürü sağlayıcısı olarak hizmet vermiştir.  Düzenli olarak değişen tiyatro performansları, katılımcı etkinlikler ve atölye etkinlikleri, Macera Parkı operasyonlarının temel taşlarıdır. Macera Parkı, Turku Belediyesi Gençlik Hizmetlerinin bir parçasıdır (Turku Belediyesi, 2019).

Macera Parkı yaz aylarında, yemyeşil görüntüsü, geniş oyun alanları ve ekipmanları ile sıradan bir parkta bulunmayan özellikler sunmaktadır. Mantar çeşmesi ve gölet, parkın kalbine doğru ilerleyen bir dere ve Trafik Kasabası, macera parkını gerçekten eşsiz hale getiren unsurlar arasındadır. Kış aylarında, kapalı mekânlarda denetimli açık etkinlikler, tiyatro gösterileri ve düzenli hobi grubu toplantıları sunulmaktadır. Ayrıca daha küçük yaştaki çocuklar için tasarlanmış oyun alanlarında güvenlik sorunu bulunmamaktadır. Macera park alanı her zaman açık ve ücretsizdir. Yalnızca kültürel faaliyetler ve performanslar için ücret alınmaktadır.

Gerçek bir yaşam alanından farksız olarak tasarlanmış Trafik Kasabası (Şekil 2) Turku’yu yansıtan yerleşim birimleri etrafındaki yaya ve araç yolları ve trafik işaretlerinin bileşiminden oluşmaktadır. Oyunla öğrenmeyi destekleyen bu birim parkın aktivite çeşitliliğine katkı sağlamaktadır. 

Parkın bünyesindeki ördek ve kuş evleri (Şekil 3) çevresindeki göletle birlikte çocukların hayvanları tanıması ve doğal yaşam ortamlarına yakın olarak tasarlanmış alanlarda ekolojik materyallerle buluşmasına olanak tanımaktadır.

Kum oyun alanları parkın büyük bir bölümünde farklı yaş gruplarından çocukların oynamasına olanak sağlayacak şekilde konumlanmıştır. Küçük yaş grupları için kum oyun alanlarının çevresi kuşatılarak güvenlik sağlanmış olup, daha büyük yaştaki çocuklar için diğer oyun alanlarının bünyesinde ve çevresinde yer almaktadır.

Parkta her yaştan çocuğun ilgisini çekecek oyun ekipmanları çocuk sağlığına uygun materyaller kullanılarak yapılmıştır . Ayrıca macera parkının kapalı alan etkinlikleri de kış ayları için farklı alternatifler sunmaktadır.

Sonuç olarak; Macera Parkı örneğinde de görüldüğü üzere her çocuk doğayla ve doğanın ona sundukları ile iç içe olmak ister. Dolayısıyla yalın, ekolojik ve öğrenmeye yönelik tasarlanmış çocuk oyun alanları çocukların gelişimine katkı sağlar.  Doğal peyzaj özelliklerini destekleyen ve çevresi ile uyumlu materyallerle donatılmış bu park değerli unsurları bünyesinde barındırmaktadır. Yolu kuzeye düşenler için yılın her döneminde görülmeye değer.

Kaynakça

Aksoy, A. B., & Çiftçi, H. D. (2018). Erken çocukluk döneminde oyun. Pegem Atıf İndeksi, 001-230.

Birol, G. (2009). Çocuk dostu kent neresidir. Megaron Balıkesir, Mimarlar Odası Balıkesir Şubesi Dergisi, 10-13.

Koçyiğit, S., Tuğluk, M. N., & Kök, M. (2007). Çocuğun gelişim sürecinde eğitsel bir etkinlik olarak oyun. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi(16), 324-342.

Özgüner, H., & Şahin, C. (2009). Isparta Kent Merkezindeki Çocuk Oyun Alanlarının Mevcut Durumu ve Çocukların Bu Alanlara Karşı Davranış Biçimleri. Türkiye Ormancılık Dergisi, 10(1), 129-143.

Pouya, S., Bayramoğlu, E., & Demirel, Ö. (2016). Doğa ile Uyumlu Fiziksel Engelli Çocuk Oyun Alanları. Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD), 1(1), 51-60.

Tandoğan, O. (2014). Çocuk İçin Daha Yaşanılır Bir Kentsel Mekan: Dünyada Gerçekleştirilen Uygulamalar. Megaron, 9(1).

Turgut, H., & Yılmaz, S. (2010). Ekolojik temelli çocuk oyun alanlarının oluşturulması.

Turku Belediyesi, W. S. (2019). Adventure Park. Retrieved from http://www.turku.fi/en/adventure-park-seikkailupuisto/welcome/what-adventure-park

Bu Gönderiyi Sosyal Medyada Paylaş

Yorum Ekle

Adınız / Rumuz

Yorumunuz