NGBB’DE KURAK VE ÇORAK BAHÇE

Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi, küresel ısınma ve getireceği sonuçlara dikkat çekmek amacıyla ‘Kurak ve Çorak Bahçe’yi oluşturdu.

NGBB’DE KURAK VE ÇORAK BAHÇE

KÜRESEL ISINMA TEHDİDİ

Dünyayı tehdit altıda tutan küresel ısınmanın etkisi bahçe ve bitkilere kadar dayanıyor. Günümüzde birbirinden güzel bahçe ve bitkiler bir o kadar da sulama isterken, kurakçıl bitkiler ise çok daha az su ya da sadece doğal suyla yetinebiliyor. Kurakçıl bitkiler, kurakçıl bahçeler ve kurakçıl peyzajın öneminin daha da arttığı günümüz yıllarında, bu bitki ve çalışmalar kuraklaşan dünya için gelecek umudu taşıyor. Kurakçıl bitkilerin tanıtılması, kullanımının yaygınlaşması için gerekli teşvikler de bir o kadar önem kazanıyor. Doğal su yani yağmurla yetinen bitkilerle özellikle Türkiyede başarılı çalışmalara imza atmak mümkünken ne yazık ki, ülkemizde kurakçıl bitkilerin olduğu bir bahçe ya da peyzaj çalışmasından söz etmek mümkün değil. Tek bir örneğinin bile olmadığı ülkemizde bazı kurum ve kuruluşların bu yönde yaptığı çalışmalar dikkat çekiyor.

 

KURAK VE ÇORAK BAHÇE

Böyle bir çalışmayı hayata geçiren Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi, ‘Kurak ve Çorak Bahçeyi oluşturdu. Halkın küresel ısınma ve bunun getireceği sonuçlara dikkatini çekmek ve gelecek nesiller için gıda güvenliği ve su sancısı açısından bilimsel araştırmaların teşvik edilerek arttırılmasını sağlamak amacıyla kurulan Kurak ve Çorak Bahçe, 2007 yılında hazırlandı. Kurulma aşamalarından ilkine peyzaj düzenine uygun alanların belirlenmesiyle başlanırken, tuzcul bitkilerin dikileceği havuzlar oluşturuldu. 2007 sonbaharında İç Anadolunun değişik noktalarından getirilen topraklar bu bölümlere konuldu. Botanikçiler tarafından arazi çalışmaları yapılırken, getirilen bitkilerin İç Anadolu bozkırlarının temsiline uygun olarak oluşturulan alanlara dikimi gerçekleştirildi. Bahçede tür çeşidini arttırmak için arazi çalışmaları halen devam etmekte ve gelecekte de devam edecek.

 

ÖNÜNÜZ KURAKLIK

‘Kurak ve Çorak Bahçe ile ilgili bilgi veren Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Müdürü Prof. Dr. Adil Güner: "Bahçemizde şu anda sadece yetiştirme ve sergileme yapıyoruz. Küresel ısınmanın olmadığına, yaşanan iklimsel dalgalanmanın normal olduğuna inanan birkaç bilim adamına karşın genel kanaat, küresel ısınmanın olduğu yönünde. Önümüz kuraklık. Dünyanın iklim kuşağı, Kuzey Yarımkürede 500 kilometre kuzeye kayıyor. Bu demektir ki artık Orta Anadolunun iklimi Kiev ya da Rusya bozkırlarında yaşanacak. Biz de Kuzey Arabistan veya Mısırdaki iklimi yaşayacağız. O zaman nasıl olacak? İşte tüm bu konulara dikkat çekmeye çalışıyoruz." dedi.

 

KURAK-ÇORAK BAHÇEYİ OLUŞTURAN BÖLÜMLER ŞÖYLE:

Kireçli bozkır toprağı: Ankara ili mevkiinden getirilmiştir.

Beypazarı geveni (Astragalus beypazaricus), gökbaş (Centaurea depressa), bozkır süseni (Iris schachtii), bozkır kekiği (Thymus sipyleus)

Marnlı toprak: Ankara ili Beypazarı ilçesi Acısu mevkiinden getirilmiştir.

Dağgeveni (Acantholimon anatolicum), peygamber çiçeği (Centaurea nivea), ayaş geveni (Astragalus densiflorus subsp. ayashensis)

Cipsli (alçıtaşlı) toprak: Ankara ili Beypazarı ilçesi Acısu mevkiinden getirilmiştir.

Beypazarı adaçayı (Salvia aytachii), ankara civanperçemi (Achillea ketenoglui), kızıl emzikotu (Onosma tauricum)

Volkanik bozkır toprağı: Karaman ili Kara Dağ Madenşehri köyü mevkiinden getirilmiştir.

Yıldırımlı geveni (Astragalus yıldırımlii), tülüşah (Centaurea iconiensis), geven (Astragalus angustifolius)

Tuzlu toprak: Konya ili Tuz Gölü Eskil ilçesi Kelektome mevkiinden getirilmiştir.

Erişte (Plantago crassifolia), peygamber çiçeği (Centaurea tuzgolüensis), tülpembe (Frankenia hirsuta), tuzcul adaçayı (Salvia halophila)

Sülfatlı tuzlu toprak: Konya ili Tersakan Gölü mevkiinden getirilmiştir.

Çuvan (Halocnemum stobilaceum), Gypsophila oblanceolata, Asparagus lycaonicus, Verbascum pyroliforme

Bunlara ek olarak İstanbul çevresinden getirilerek oluşturulan iki kumul alan da şöyle:

Sahil kumu 1: İstanbul ili Sarıyer ilçesine bağlı Gümüşdere köyünden getirilmiştir. Allium guttatum, Jurinae kilaea

Sahil kumu 2: İstanbul ili Şile ilçesinden getirilmiştir.

Kum gelini (Tournefortia sibirica), eşek nanesi (Calamintha nepeta ssp. glandulosa), ‘Digitaria sanguinea

 

 

KURAKÇIL VE TUZCUL BİTKİLERİN ÖZELLİKLERİ:

Kurak alanlarda yetişen bitkilere kurakçıl bitkiler; çorak alanlarda yetişen bitkilere de tuzcul bitkiler denir. Tuzcul bitkiler diğer bitkilerin yaşayamadığı tuz oranı yüksek topraklarda yaşamaya uyum sağlamış bitkilerdir. Yaşadığı ortama göre bazı uyum özellikleri geliştirmişlerdir ve bunların başlıcaları şunlardır:

Etli (sukkulent) gövde ve yapraklara sahip olmak

Su kaybını önlemek için yapraklarını küçültmek ve tüylerle kaplamak

Su alımını kolaylaştırmak için bünyelerinde tuz biriktirmek ve bazı kimyasal bileşikler üretmek, tuz salgılayan bezler üretmek

Bazı fizyolojik adaptasyonlar

 

KURAKÇIL BİTKİLERİN ORTAMA UYUM ÖZELLİKLERİ:

Kalın örtülü, küçük, yoğun tüylü yapraklara sahip olma

Gözenek sayısını arttırma ve gözeneklerini yaprak derinliğine gömerek muhafaza etme

Yaprak sayılarını azaltma, boyutlarını küçültme ve bazen dikensi yapraklara sahip olma

Yağışlı bahar dönemlerinde yaşam döngüsünü hızlı tamamlama

 

*Kaynak; Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi - http://www.ngbb.org.tr/

 

 

 

 

 

 


Paylaş: 

Diğer Haberler