BARIŞ PARKLARI; SINIR ÖTESI KORUNMUŞ ALANLAR

 BARIŞ PARKLARI; SINIR ÖTESI KORUNMUŞ ALANLAR
  Yrd. Doç. Dr. Başak DEMİREŞ ÖZKUL
  2 Mayıs 2017 Salı

İnsan Sınırlarının Ekolojik Sınırlara Uymaması

 

Jeopolitik açıdan ekolojik bölgeler, uluslararası bölgesel sınırlarıyla düzgün bir şekilde çakışmamakta ve çevre ile siyasi sınır arasında bir dizi sinyal ayrımı yaratmaktadır. (Cunningham, 2012). İstisnasız, bütün jeopolitik sınırlar, kara ve deniz habitatlarının ötesine geçer. Politik sınırlar insan olmayan biyotoloji ve biyofiziksel doğayla çeşitli şekillerde kesişebilir.

Hayatta kalabilme adına ihtiyaç duydukları kaynaklara erişmek için, hayvanların çoğu siyasi sınırdan hayvanlarla birlikte kolayca geçerken, diğerleri (birçok uluslararası sınır gibi) yalnızca haritalarda görünmekle kalmaz, aynı zamanda çevre ve ekosistemi parçalayan çitler veya başka engellerle sınırlandırılır. Bu sınır işaretleri, popülasyonun ihtiyaç duyulan kaynaklara erişimini sınırlayabilen veya bir manzara aracılığıyla göçü ve hareketi engelleyebilecek türlere karşı aşılamayan bir engel oluşturabilir (Laverty & Gibbs, 2007). Sonuç olarak, politik sınırlar boyunca biyota için bir dizi çevresel sorun vardır: bunlardan ilki yaşam alanlarının bölünmesi (özellikle nesli tükenmekte olan hayvanlar için hem gen çeşitliliğini yaşatmak hem de korumak için geniş ve açık alanlara ihtiyaç duyan) ikincisi ise toprak doldurma ve geniş hizmet yolları ve araçların geçmesi ile oluşan habitat tahribatıdır (Cunningham, 2012) (Şekil 1 ve 2).

 

 

Şekil 1,2: Politik sınırlar çevresel soruna neden olur (URL.7 &URL.8)

 

 

Peyzajların, aynı zamanda, ekoton olarak adlandırılan politik sınırlar tarafından belirlenmeyen, doğal olarak oluşan sınırlar da vardır. Ekoton, iki ekosistem arasında ayırt edici bir arayüz oluşturmak üzere iki farklı bitki topluluğunun bir araya geldiği ve iki farklı yaşam alanı arasındaki geçişin işaretlendiği bir alandır (Şekil 3&4). Doğal sınırlar ve ekotonlar genellikle insan yapımı oluşan sınırlardan daha az ani olup bir habitat tipinden diğerine tedrici bir geçiş gösterirler.  İnsan sınırı tarafından bölünmenin ardından "sınır" oluşturulması, bir takım biyolojik değişikliklere neden olur (Harper ve ark., 2005). Bu değişiklikler, yırtıcılık, rekabet, tozlaşma ve tohum dağılımı gibi tür etkileşimlerindeki değişikliklerin yanı sıra türlerin kompozisyonundaki değişiklikler, bolluk ve dağılımı da içermektedir (Laverty & Gibbs, 2007).

 

 

Şekil 3, 4: Doğa ayrıca ekoton denilen ekolojik sınırlara sahiptir/ Hanmirza Tarımsal Çölü/ Iran

 

Bu durumlarda sınır engellerinin kaldırılması ve hayvan hareketini kolaylaştırılmak için belirlenmiş koridorlar oluşturulması bazen değerli bir çözüm olarak kanıtlanmıştır. Arazi kullanım planlayıcısı ve peyzaj mimarisi, insan yapımı ve doğal yaşam alanları arasındaki etkileşim bilgisi sayesinde ekolojik fonksiyonu veya objektifliği gerçekleştirmek için parçaların şeklini kendi sınırlarıyla değiştirebilir (Dramstad ve ark. , 1996).

Doğal ve jeopolitik sınırlar etrafındaki sorunlar, farklı perspektiflerden yapılan günümüzdeki birçok çalışmanın zor bir konusudur. Sınır toprakları koruma fikri, politik sınırların ekolojik etkilerini azaltmak için bir çözüm olarak düşünülen sınır ötesi korunmuş alan veya barış parkı adıyla tesis edilmiştir. Bu araştırma, tartışılan konuyla ilgili çözüm bulmaya çalışmanın yanında, sınır ötesi korunmuş alanlar veya barış parkları tanıtılıyor. Ardından, tüm dünyada oluşturulan barış parklarının gerçek örneklerini Sunupve nihayet barış parklarının genel özelliklerini, işlevlerini ve sorunları çözmek için stratejiler sunmaktadır.

Veri örneklerine göre, ofis araştırması, iç kaynaklar, internet, ulusal ajans ve yayınlanmış raporlardan ikincil datalar toplanarak kullanılır. Örneklerle anlatılan materyallere ilişkin olarak, araştırma barış parklarının rolünü ve işlevlerini özetlemektedir. Sonuç olarak, sınır ötesi barış parklarının, sınırların ekolojik sorunlarına katkısı ve bunun yanında ülkeler için kültürel, ekonomik ve politik yararlarının nasıl olduğu belirlenmiştir.

 

Bir Çözüm Olarak Sınır Ötesi Korunan Alanlar/ Barış Parkları

Sınır ötesi koruma çözümleri daha çok kullanılmıştır. Tipik olarak bunun gibi çözümlere Barış Parkı olarak da bilinen Sınır ötesi Koruma Alanları (TFCA) denir. Barış parkları ekolojik bozulmayı ele alır,  ulusal ve diğer jeopolitik sınırlar boyunca işbirliğini gerektirir (Cunningham, 2012). Bu sınır ötesi çabalar yapay olarak bölünmüş peyzajların yeniden birleştirilmesine vesile olur ve eşgüdümlü koruma uygulamalarının geliştirilmesini kolaylaştırabilir. Diğer yararları, ülkeler arasındaki gelişmiş siyasi ilişkileri, artan turizm fırsatlarını ve doğrudan yerel faydalar sağlayacak koruma çözümleri sunmada yerel toplulukların katılımını içerir (Laverty, 2007).

2003 Dünya Parklar Kongresinden sonra, Uluslararası Doğa Koruma Birliği tarafından Güney Afrika merkezli bir Küresel Sınır Ötesi Koruma Alanı Ağı kuruldu. (The World Conservation Union/ IUCN).

 Eyaletler arasında bir veya birden fazla sınırlar, eyalet ve bölgeler gibi alt ulusal birimleri, özerk bölgeleri ve/veya ulusal egemenlik, yargılama alanının ötesindeki bölümleri oluşturan ve özellikle Biyolojik çeşitliliğin korunması ve muhafazası ile doğal ve kültürel kaynakların bir araya getirilmesi yasal ya da diğer etkin araçlar vasıtasıyla birlikte yönetilmesi.

Sınır ötesi korumalı alanlar, IUCN Koruma Alanları Dünya Komisyonu tarafından tanınan dört tür sınır ötesi koruma girişiminden biridir (WCPA). Sınır ötesi Koruma Uzmanı Grupları:

  • Sınır ötesi korunan alanlar
  • Barış için Parklar
  • Sınır Ötesi Koruma ve Geliştirme Alanları
  • Sınır Ötesi Geçiş Yolu Koridorları

Sınır Ötesi Korumalı Alanlar kendisi de dahil olmak üzere çok çeşitli çapraz sınır düzenlemelerine dayanılarak geliştirilebilir:

  • Ulusal sınır boyunca iki veya daha fazla bitişik korunan alan
  • Korunan alanlardan oluşan bir grup ve araya giren arazi
  • Araziye girmeden ayrılmış korunan alanlardan oluşan bir küme
  • Önerilen korunan alanlar da dahil olmak üzere sınır ötesi bir alan
  • Sınırın üstünde ortak arazi kullanımının yardımı ile bir ülkede korunan alan

Terminolojide "Sınır ötesi korunan alanlar" evrensel olarak kullanılmaz, literatürde,  diğer terimler sınır ötesi parklar, sınır ötesi korunaklı alanlar ve barış parklarını kullanımını içerir. Sınır ötesi korunan alanlara örnekler çok sayıdadır ve bunlara Uluslararası Korunan alanlar, uluslararası deniz koruma alanları ve Birleşik Devletlerdeki eyaletler arası parklar örnek verilebilir. Çok sayıda sınır ötesi koruma bölgesi mevcutken, birçoğu etkin bir şekilde yönetilememekte ve birçoğu ekolojik açıdan hassas, korunmasız alanlar olarak kalmaktadır (Ali, 2007).

 

Bu araştırmada, dünyanın her yerinde ekolojik açıdan önemli sınır topraklarını koruma konusundaki rollerini belirlemek için en iyi bilinen sınır ötesi korunan alanlardan bazıları seçilmiş ve açıklanmıştır.

 

  1. Waterton-Glacier International Peace Park

Yer: Kanada ve Birleşik Devletler Arasında

Kuruluş Yıl: 1932

Alan: 457.614 km²

Ana Özellikler: Waterton-Glacier Uluslararası Barış Parkı, dünyanın ilk Uluslararası Barış Parkı olarak iki ayrı parkın birleşimidir; Albertadaki Waterton Lakes Ulusal Parkı ve Montanadaki Glacier Ulusal Parkı (Şekil 5).

Waterton ve Glacier parklarının her biri kendi yönetimlerinden sorumludurlar. Bütçeleri ve idareleri ayrıdır. İki park, park yayınları, araştırma projeleri ve yorumlayıcı etkinlikler gibi her iki parkı da etkileyen projeler üzerinde işbirliği içinde çalışıyorlar. 1995 yılında Dünya Mirası olarak belirlenmiştir. Waterton-Glacier, dünyadaki pek çok barış parkının aksine, oluşumu öncesinde geriye uzanan uzun bir işbirliği tarihi olan iki ülke tarafından paylaşılıyor (Dingwall & Rao, 2009).    

 

 

 

 

Şekil 5. Waterton-Glacier Uluslararası Barış Parkının Koruma Planı (WCPA/IUCN)

 

Ekolojik Özellikler: Park, bitki ve memeli türlerinin yanı sıra, çayır, orman, Alpin ve buzul özellikleri bakımından son derece zengindir. Kuzey Amerika İç Büyük Düzlüklerin batı kenarında yer alır ve Büyük Düzlükler biyotasının önemli unsurlarını içerir (Şekil 6&7). Park, yüksek dağlar ve derin kanyonlar, ormanlar ve çayırlar ile derin buzul çukuru gölleri ve nehirleri genişletilmemiş korunan alanları birleştirir. Ayrıca Parkın yeri doğanın korunmasının önemini simgeliyor. Bu yolla ilk barış parkı doğa ile barış arasındaki ilişkileri güçlendiriyor (URL.1)

 

 

Şekil 6&7: Waterton-Glacier Uluslararası Barış Parkı (URL.9).

 

1.                  Büyük Limpopo Sınır Ötesi Park

 

Yer: Mozambik, Güney Afrika ve Zimbabwenin sınırının ötesinde.

Kuruluş Yıl: 2000

Alan: 37 572 km²

Ana Özellikler: Süper parkın bileşimi, Güney Afrika, Zimbabve ve Mozambikteki üç ülke (Duffy, 1997) içinde belirlenmiş milli parklar, rezervler, kutsal alanlar, ortak araziler ve özel arazileri içermektedir. Özellikle, Mozambikin Gazze Eyaleti, Güney Afrikanın Kruger Ulusal Parkı ve Zimbabwenin Gonarezhou Milli Parkı en büyük ana faaliyet alanlarını oluşturuyor. Bir kere oluşturulduktan sonra, Büyük Limpopo, Afrikanın en büyük parkı ve dünyanın en büyük sınır ötesi parkı olacak. Amaç, Güney Afrika ile Mozambik arasındaki sınırların genişletilmesi yoluyla turizmi teşvik ederken, özellikle fillerin yaban hayatı göçünü daha büyük ekolojik bölgelere çekmektir (King &Wilcox, 2008)  (Şekil 8).

 

 

Şekil. 8: Büyük Limpopo Snır ötesi Parkının Kroki Haritası (URL. 2).

 

Ekolojik Özellikler: Büyük Limpopo Sınır Ötesi Park, esasen dört peyzaj çeşidinden oluşur: genelde çok kuru bir ova, granit platosu, dağ aralığı ve nehir vadileri -. Beş ana nehir sistemi bu eko-bölgeyi genelde batı-doğu akışından geçmektedir. Park esasen alçakta bir savannah ekosistemidir. Bu ekosistem, Güney Afrika ile Mozambik arasındaki sınır boyunca uzanan Lebombo Dağları tarafından, yaz yağmurlu mevsiminde ve yıl boyunca hafif sıcaklıklarda bile minimum yağışla ikiye bölünür. Kuzey bölümlerinde Mopane ormanlıkları ve Shrubveld, güney yarımadada karışık Bushveld, Mozambikin güneydoğu bölgelerinde sandveld, çoğunlukla Kruger ve Gonarezhouda nehir ormanları ve mevsimsel olarak sular altında kalan ve kuru otlaklar bulunan beş büyük bitki örtüsü türü vardır Banhine Ulusal Parkı (Şekil 9). (Carruthers, 1995). Çitlerin düşürülmesi, popülasyonlardaki genetik çeşitliliği (birbirine erişememiş olabilir) artırarak ve habitat, gıda kaynakları ve barınakta genel bir artış sağlayarak bireysel hayvanların ve sürülerin sağlığını arttırır (King & Wilcox  2008).     

 

Şekil. 9: Kruger Ulusal Parkındaki Bir Zürafa (URL.10)

 

3. "W" Sınır Ötesi Parkları

Yer: Üç ülke arasında: Benin, Burkina Faso ve Nijer.

Kuruluş Yıl: 1954

Alan: 10.000 km2

Ana özellikler: W Park, korunan arazilerin geniş bir uluslararası kompleksi olup, üç ülke arasında dağılmış, yaklaşık 1 milyon hektarlık bir alana sahiptir: Benin, Burkina Faso ve Nijer. Parkın adını W Burkina Fasodaki Tapoa Nehri ağzı ile Benin Mekrou Nehri arasındaki Nijer Nehri tarafından yapılan geometrik şekle borçludur. Dünya Mirası Sözleşmesi, parkı 1996da UNESCOnun Dünya Mirası alanı olarak tescil etti.  İnsan ve Biyosfer Programı 2002de bir Sınır Ötesi Biyosfer Rezervi olarak ekledi. W Parkın çevresindeki aşırı insan yoksulluğunun durumu, ortaya çıkacak ekonomik ve çevresel güçlerin birleşmesini gerektirir. Dolayısıyla, bu doğal rezervi gerçek bir barış parkına dönüştürmek, önceki yönetimin yarattığı çatışmaları çözebilecek bir yöntemdir (Ali, 2007). Park, devlete, gurbetçilere veya ulusal üst düzey yetkililere değil, mirasın entegre bir parçası olan sınır bölgelerine, park yönetiminin görev ve yetkileri ile güçlendirilmiş bir ürün olarak değerlendirilecektir (Şekil 10).

 

 

Şekil. 10: IUCN WAPın Korunan alanları, Bölge 1 = Pendjari ulusal parkı; 2,3,4 = W milli parklar; 6 = Arly Rezervi (WAP Parklarının Eko kılavuzları) (URL.3)

 

Ekolojik Özellikler: Park, yerdomuzları, babunlar, manda, karacal, çita, çalı filleri, hipopotami, Afrika leoparları, Batı Afrika aslanları, yaban kedisi ve afrikadomuzu gibi büyük memelileriyle ünlüdür (Şekil 11&12). Park, Batı Afrikanın son vahşi Afrika fillerinin bazılarına ev sahipliği yapıyor. Ulusal Park, Kuzeybatı Afrika çıtasının son kalelerinden biridir. Parktaki bu nadir kedinin en azından 15-25 hayvanı küçük ama görünüşte artan bir nüfusu var. W arazisi, kuş popülasyonları, özellikle geçici göç eden türler için bilinir ve 350den fazla türü parkta barındırır. Park, Bird Life International tarafından Önemli Kuş Alanı olarak tespit edilmiştir (URL.3).

 

 

Şekil 11, 12: Tapola Nehrindeki filler, W Nijer Milli Parkı (URL.11)

 

 

4. Kavango - Zambezi Sınır Ötesi Koruma Bölgesi (KAZA)

Konum: Namibya, Angola, Zambiya, Botsvana ve Zimbabwe ilçeleri arasında.

Kurulduğu Yıl: 2011

Alan: 444.000 km²

Ana özellikleri: KAZA, beş ülkenin uluslararası sınırlarının birleştiği bir bölgede bulunmaktadır.  Zambezi havzası, Okavango havzası ve Deltanın büyük bir bölümünü içerir. Bölge, Namibya Caprivi Şeridini, Angolanın güneydoğu kısmını, Zambiyanın güneybatısını, Botsvananın ve Batı Zimbabwenin kuzeyindeki vahşi doğal alanları kapsıyor (Cumming, 2008). Amacı, KAZA TFCAnın doğal ve kültürel miras kaynaklarını ve biyo çeşitliliğini, sağlıklı ve canlı yaban hayatı türlerinin popülâsyonlarını desteklemek ve yönetmektir (Şekil 13).

 

 

Şekil. 13: Kavango-Zambezi Sınır Ötesi Koruma Bölgesinin Kroki Haritası (URL. 4)

 

Ekolojik Özellikler: Bu alanın merkezi, Botswana, Namibya, Zambiya ve Zimbabwe sınırlarının buluştuğu Chobe Nehri ve Zambezi Nehrinin birleşimindedir. Chobe Milli Parkı, Hwange Milli Parkı, Botswanadaki Okavango Deltası ve Victoria Şelaleleri gibi önemli siteleri de içeriyor (Şekil 14). Yaban hayatı Afrika fili (nüfusu 250.000 civarında tahmin edilmektedir); Çita (IUCN tarafından Güvenlik Açığı Olarak Listelenmiştir); Ve Afrika vahşi köpeği, Wattled Vinç ve Nil timsahı (Peace Parks Foundation).

 

 

Şekil. 14: Kavango-Zambezi Sınır Ötesi (ULR. 15)

 

5. Binational Red Sea Deniz Barışı Parkı

Yer: İsrail ve Ürdün arasında

Yıl: 1999

Alan: Akabenin kuzey körfezi çevresinde yaklaşık 11 kmlik kıyı şeridi

Ana Özellikler: İsrail ve Ürdün tarafından paylaşılan Kızıldeniz deniz barışı parkı. İsrail ve Ürdün, Akabenin Kuzey Körfezi çevresinde 41 kmlik kıyıyı paylaşıyor. Bu park Ürdünün Aqaba Deniz Parkını ve İsrailin Eliottaki Coral Reef Rezervini birbirine bağlar. Körfezin eşsiz ve hassas doğasının tanınması her ülkenin mercan resifini ve çevresini korumak için adımlar atmasını sağladı (Israel Ministry of Foreign Affairs, 1997). İki ülke siyasi bölünmeye rağmen birlikte çalışmaya motive edilir, çünkü çevresel kontroller ve uygun yönetim olmaksızın bölge neredeyse ölü bölge olan kirleticiler için hızla bozulmuş bir alan haline gelebilir ki bu durumda turizm, rekreasyon ve benzersiz kaynakların korunmasını etkileyecektir. Ana hedefleri, barış ve koordinasyonu teşvik ederken iki ülkenin ortak deniz kaynaklarını korumak (Davis, 2008) (Şekil 15). 

 

Ekolojik Özellikler: Akaba Körfezi (180 km uzunluğunda, 20 km genişliğinde), yarı kapalı bir denizdir ve Kızıldenizin en kuzeyindeki havzasını oluşturmaktadır. Geçtiğimiz on yıl içinde, Kızıldeniz, birçoğu bölgeye özgü yüzlerce çeşit balık ve diğer deniz yaşamına ev sahipliği yapan seçkin mercanlarıyla biliniyor. Ancak bugün, dünyanın her yerindeki mercanlar gibi resifler bozulma belirtileri gösteriyor. Körfezin mercanları, özellikle Okyanusyaya  ait yıkama ve dolaşım süreçlerinden tecrit edildikleri için tehdit altındadır; ayrıca turizm, balıkçılık (su ürünleri yetiştiriciliği dahil) ve geniş alan gelişimi baskılarından dolayı da tehdit altındadır. Önerilen park alanı, bitişik Eilat kasa) (Şekil 16).

 

 

Şekil 16: Binational Red Sea Deniz Barışı Parkı/ Eliot Körfezi (URL.14)

 

 

6. İona - İskelet Sahilleri Sınır Ötesi Koruma Alanı

Yer: İki ülkede paylaşılıyor; Angola, Namibya

Kurulduğu Yıl: 2003

Alan: 10.754 milyon hektar

Ana Özellikler: Namibya ve Angola hükümetleri sınır ötesi bir park geliştirmek için birlikte çalışmayı kabul ettiler. Iona Milli Parkı (Angola), Namibya Kısmi Rezervi (Angola), İskelet Sahilleri Milli Parkı (Namibya) ve yerel toplulukların yer aldığı sözleşmeli koruma alanı (Namibya) da dahil olmak üzere bu barış parkının bir parçası olarak dört alan bulunmaktadır. Geçici olarak Kuzey Batı Halkının Koruma Alanı olarak bilinen Kunene ve Erongo Bölgesi. Bileşen rezervlerinin her biri, en gençlerinin 35 yıldan daha önce kurulmuş olduğu bir koruma geçmişi üzerine kuruludur. Bağımsızlık öncesi ve Angolan iç savaşı öncesinde, bu park zengin bir hayvan cennetiydi. Yasadışı kaçak avlanma ve altyapının imhası, hükümetin parkın üzerindeki kontrol ve düzeni yeniden sağlaması gerekirken önemli hasarlara neden oldu (Ministry of Environment & Tourism Namibia, 2005).

Ekolojik Özellikler: Iona Ulusal Parkı ve İskelet Sahilleri Milli Parkı, Namib Çölünü içeren bir çöl biyomasında bulunur. İskelet Sahili Milli Parkı, elmas ve diğer değerli taşlar da dahil olmak üzere minerallerden zenginken inanılmaz kaya oluşumları ve muhteşem dağlar ile ünlüdür. Atlantik Okyanusu, İskelet Sahilleri Milli Parkının batı sınırını oluşturuyor ve soğuk Benguela akımı çok fazla deniz çeşitliliği getiriyor (Şekil. 17).

 

Namib Çölü, kuzeye doğru Ionaya kadar uzanır ve Namibyanın İskelet Sahili Parkında bulunan türlere benzer türler bulunur. Bunlara Welwitschia mirabilis bitkisi ve siyah yüzlü impala dahildir. Bununla birlikte, Iona yasadışı kaçak avlanma ve altyapının yok edilmesi nedeniyle zarar gördü ve hükümetin parkın üzerindeki kontrol ve düzeni geri kazanması gereklidir (Ministry of Environment & Tourism Namibia, 2005).

 

 

Şekil. 17: İona - İskelet Sahilleri Sınır Ötesi Koruma Alanı (URL.13)

 

7. Mnazi Koyu-Ruvuma Limanı Deniz Parkı

Yer: güney Tanzanya, Mozambik sınırında

Kurulduğu Yıl: 2000

Alan: kara ve denizalanı: 650km

Ana Özellikler: Güneydoğu Tanzanyanın Mtwara bölgesinde yer alan park Mozambikle sınırına kadar uzanmaktadır. Alan,% 33ü karada olmak üzere, küresel anlamda önemli deniz biyolojik çeşitlilik değerlerine sahip olduğu kabul edilmektedir. Park, Ruvuma Limanının kuzey kesiminden Mnazi Körfezine, Ras Msangamkuunun baş alanı dâhil olmak üzere uzanır. Parkta genellikle 30.000e yakın insan deniz kaynaklarına bağlı olarak yaşamaktadır; Park sınırları içinde 11 köy ve 8 alt köy içerir. Gelişme için çok az fırsat var, bu nedenle yoksulluk yoğun yaşanmaktadır (Ministry of Natural Resources and Tourism, 2005).

 

 

Ekolojik Özellikler: Mangrovlar, kayalık ve kumlu sahil, çamurluklar, saçaklı mercan kayalıkları, lagünal yama resifi, deniz çayırı yatakları, üç ada (Namponda, Mongo ve Kisiwa Kidogo) ve çok sayıda küçük kayalık adacıkları parkın içindeki çevreyi içerir. Balinalar, yunuslar, dört tür kaplumbağa ve sayısız kuşun önemli popülasyonlarına ev sahipliği yapar. Yengeç patlaması yaşayan geniş bir popülasyon, bölgenin 2001de Önemli Bir Kuş Alanı (IBA) olarak belirlenmesine yol açtı. Park, çok önemli bir deniz koruma bölgesi olup, deniz biyoçeşitlilik değerleri ile dünya çapında önemli bir yere sahiptir (Şekil 18 ve19). Parktaki diğer bir önemli özellik, sahil boyunca yaklaşık 3 km uzanan, 15m yüksekliğindeki etkileyici Msimbati kanal kum tepeleridir. Bu kıyı Tanzanyada nadir görülür (Ministry of Natural Resources and Tourism, 2005).

 

 

Şekil 18, 19: Mnazi Koyu-Ruvuma Limanı Deniz Parkı (URL.12)

 

Tartışmalar ve Sonuçlar

Bu araştırmada incelenen olaylara göre, sınır ötesi korunan alanlar, sınır ülkeleri çevresindeki ekolojik sorunları ve bunların diğer faydalarını idare edebilecekleri ve hafifletebilecekleri düşünülmektedir. Genel olarak, barış parklarının siyasi sınırlar üzerinde yaratılması aşağıdaki kazanımlarla ilişkilendirilmiştir:

1. Doğal kaynak yönetim yaklaşımlarını ve turizm gelişimini uluslararası sınırlar boyunca uyumlu hale getirerek ekosistem bütünlüğünü ve doğal ekolojik süreçleri geliştirmek

 

2. Biyolojik ve kültürel kaynakların yönetiminde ittifaklar geliştirmek ve Hükümetleri ve paydaşları arasında sosyal, ekonomik ve diğer ortaklıkları teşvik etmek

3. Ekosistemlerin ve kültürel kaynak yönetiminin uygulanmasında ulus ötesi işbirliğini teşvik etmek;

4. Yerel topluluklar için barış parklarından somut olarak fayda sağlamak için mekanizmalar ve stratejiler geliştirmek,

5. Bölgesel sosyo-ekonomik kalkınmanın teşvik edilmesi için sınır ötesi turizmi teşvik etmek.

 

Kaynaklar

  1. Ali, S. H. (Ed.). (2007). Peace Parks: Conservation and conflict resolution. Cambridge, MA: MIT Press.

2.      Carruthers  J (1995). The Kruger National Park: A social and political history. Pietermaritzburg: University of Natal Press.

  1. Cunningham,  H., (2012). Companion to Border Studies: Permeabilities, Ecology and Geopolitical Boundarie, Blackwell Publishing Ltd. Published 2012 by Blackwell Publishing Ltd. chapter 21, pp 372-384/ A,
  2. Cumming, D., H. M.,(2008). Large Scale Conservation Planning and Priorities for the Kavango-Zambezi Transfrontier Conservation Area, A report prepared for Conservation Internationa, Large scale conservation planning - KAZA TFCA.

5.      Davis, B., J., (2008). Marine Peace Parks: Establishing Transboundary MPAs to Improve International Relations and Conservation, International News and Analysis on Marine Protected Areas, Vol. 9, No. 9 .

6.      Dingwall,  R.,  P., (IUCN/WCPA) and Rao, K., (UNESCO World Heritage Centre SEPTEMBER, (2009). WATERTON-GLACIER INTERNATIONAL PEACE PARK (Canada and USA) REPORT OF THE REACTIVE MONITORING MISSION.

  1. Dramstad, W. , Olson, D., J, Forman  T.T.R., (1996). Landscape Ecology Principles in Landscape Architecture and Land-use.
  2. Duffy, R., (1997). The environmental challenge to the nation-state: superparks and  national parks policy in Zimbabwe. Journal of Southern African Studies 23:3, 441-451.
  3. Harper, K.A., S.E. Macdonald, P.J. Burton, J. Chen, K.D. Brosofske, C.S. Saunders, E.S. Euskirchen, D. Roberts, M.S. Jaiteh, and P. Esseen.(2005). Edge Influence on Forest Structure and Composition in Fragmented Landscapes. Conservation Biology 19:1-15.

10.  Israel Ministry of Foreign Affairs  (1997, 01 Oct ). BINATIONAL RED SEA MARINE PEACE PARK, Israel Environment Bulletin 1997-5758, Vol. 20, No. 4

11.  King, B., Wilcox, S., (2008).  Peace Parks and jaguar trails: transboundary conservation in a globalizing world, GeoJournal,  Springer  cience+Business Media B.V.

12.  Laverty, F., M., Gibbs, P., J., (2007). Ecosystem Loss and Fragmentation: Synthesis: Lessons in Conservation, Vol. 1, pp. 72-96

13.  Ministry of Environment & Tourism Namibia, Iona-Skeleton Coast Transfrontier Park, received from http://www.met.gov.na/national-parks/iona-skeleton-coast-transfrontier-park/298/

14.  Ministry of Natural Resources and Tourism, (2005, September). Tanzania Marine Parks and Reserves Unit; General Management Plan,  Board of Trustees for Marine Parks and Reserves, The United Republic of Tanzania

15.  Peace Parks Foundation, The global Solutions, Received fromhttp://www.peaceparks.org/index.php

16.  Portman, E.,  M., (2007). Zoning design for cross-border marine protected areas: The Red Sea Marine Peace Park case study, Elsevie, Journal of Ocean & Coastal Management 50 (2007) 499-522.

  1. World Commission on Protected Areas (WCPA) The World Conservation Union (IUCN)Transboundary Protected Areas for Peace and Co-operation, Best Practice Protected Area Guidelines Series No. 7, Cardiff University.

 

URL. 1. http://voices.nationalgeographic.com (2017, January)

URL. 2. https://en.wikipedia.org/wiki/Great_Limpopo_Transfrontier_Park(2017, January)

URL. 3. http://wikitravel.org/en/W_National_Park (2017, January)

URL. 4. https://en.wikipedia.org/wiki/Kavango%E2%80%93Zambezi_Transfrontier_Conservation_Area (2017, January)

URL.5. http://www.travelrevolution.com/tours/namibia-in-liberta/ (2017, January)

URL. 6. http://www.tfcaportal.org/content/MQTMCA (2017, January)

URL.7. https://phys.org/news/2016-10-hungary-anti-migrant-disrupts-wildlife-habitats.html

URL. 8. http://www.havuzkimyasalim.com/retro-border-fence-and-wildlife/

URL.9. http://worldheritage.routes.travel/portfolio/waterton-glacier-international-peace-park/

URL. 10. http://www.triptoafrica.co.uk/blog/

URL. 11. http://whc.unesco.org/en/documents/135527

URL. 12. http://ukarimu-tz.blogspot.com.tr/2014/03/ruvuma-estuary-mnazi-bay-marine-parks.html

URL.13. http://www.travelnewsnamibia.com/

URL.14. http://www.sviva.gov.il/English/Pages/HomePage.aspx

URL.15. http://www.top10hq.com/

 

 

 

In terminology "Cross-border protected areas" are not universally used, in the literature other terms include the use of cross-border parks, cross-border sheltered areas and peace parks. Examples of cross-border protected areas are numerous and include International Protected Areas, international marine protected areas and states in the United States There are a large number of cross-border protection zones, many of which are not managed effectively and many remain ecologically sensitive, vulnerable areas.

 


Paylaş: