Doğa Koruma ve Milli Park Düşüncesinin Edebi ve Felsefi Temelleri: AŞKINCILIK

Doğa Koruma ve Milli Park Düşüncesinin Edebi ve Felsefi Temelleri:  AŞKINCILIK
  Yrd. Doç. Dr. Alpay TIRIL
  20 Ekim 2017 Cuma

Aşkıncılık

On dokuzuncu yüzyıl Amerikan entelektüelleri arasında yer alan bir grup, yaygın adlarıyla Aşkıncılar, yaşadıkları dönemin entelektüel hayatını etkileyen çeşitli düşünceleri yanında, endüstri toplumunda doğa koruma ve milli park düşüncesinin mayalanmasını sağlayan doğa felsefeleri açısından da dikkate değerdir. Yaşadıkları dönemin fikir ve sanat dünyasında önemli bir yer tutan ve çağdaş Batı düşüncesine katkı sağlayan bu grup, ABDnin aynı bölgesinde yaşamaları, 1836-1840 yılları arasındaki toplantıları, birbirlerini etkilemeleri ve savundukları görüşlerin taşıdığı ortak noktalar nedeniyle Amerikan düşünce ve edebiyat tarihinde bir ekol olarak görülmüş ve felsefelerine verdikleri Aşkıncılık (Transcendentalism) adı nedeniyle Aşkıncılar (Transcendentalists) olarak adlandırılmıştır.

Timothy ORiordan, çevreci ideolojileri ele aldığı bir makalesinde Aşkıncı düşünceyi, ekolojik görüşün temeli olarak görmektedir. Aşkıncıların doğa felsefesi üzerine on dokuzuncu yüzyıl ortalarında savundukları görüşler, Aldeo Leopoldun yirminci yüzyıl ortalarından savunduğu görüşlere çok yakındır (Ünder, 1996).

Amerikan Aşkıncılığının önde gelen temsilcileri arasında; Ralph Waldo Emerson, Henry David Thoreau, Margaret Fuller, Fredric Henry Hedge, George Ripley, James Clark, Orestes Brownson, Bronson Alcott, Elizabeth Peabody ve Theodore Parker sayılabilir (Gould, 2006). Bu yazarların ortak noktalarından biri, Hıristiyan olmakla birlikte teslisi kabul etmeyen, tüm varlıkların onun yansıması olduğuna inanan bir tek tanrı fikri taşıyan Üniteryen Kilisesi mensubiyetiydi. Dünya görüşlerini bu doğrultuda geliştiren edebi topluluğun, varlıkların görünür özelliklerinin ardında bulunan bir tek tanrı üzerinden oluşturdukları felsefe, insanın yüzünü önce kendine, sonra da doğaya dönmesini esas almıştır (Sever, 2016). Aşkıncılar, akla karşı duyguları, topluma karşı doğayı, evcil olana karşı vahşi olanı yüceltmişlerdir (Ünder, 1996). Bu fikirleriyle ekolojik görüşün bir çok temel ilkesini ortaya atan, Man and Nature (İnsan ve Doğa) adlı kitabın yazarı George Perkins Marsh ve onun etkilediği Gifford Pinchot gibi Amerikan çevrecileri ile doğa koruma ve milli park fikrinin uygulamaya geçirilmesinde önemli bir dönüm noktası olan John Muiri öncülledikleri söylenebilir.

Aşkıncılar, ABDde Anglosakson kültürünün en güçlü ve entelektüel düzeyin en yüksek olduğu doğu kıyılarındaki Boston kenti ve çevresindendir. Bu bölge New England olarak bilindiğinden, Amerikan Aşkıncıları, New England Aşkıncıları olarak da adlandırılmıştır. ABDde üniversiter düşüncenin temellerinin atıldığı ve günümüzde köklü üniversitelerin bulunduğu bu entelektüel coğrafyada yetişmek ve Anglosakson ve Hıristiyan kültürünü taşıyan bir geçmişe sahip olmakla birlikte, Doğu ve Batı kültürlerini harmanlamaları, onların düşünsel yönelimlerinde ve sonraki yüzyıllara uzanan etkilerinde önemli yer tutan yanları olarak görülmelidir.

Günümüzde ormandaki kulübe

 

Aşkıncılık düşüncesi, tarihin değişik dönemlerinde dünyanın farklı yerlerinde ortaya çıkmış farklı inanç ve felsefelerden beslenmiştir. Sever (2016), Aşkıncıların, Hıristiyan inancının temel kaynakları olan Eski ve Yeni Ahit yanında, Batı kültürünün temellerinde önemli bir yer tutan eski Yunan-Roma düşüncesinden, Alman idealizminden, İskoç sağduyu ekolünden, Hint felsefesinden ve hatta İslâm tasavvufundan etkilendiğini belirtmektedir. İnsan-doğa ilişkilerinin sorgulanmasında önemli bir dönüm noktası kabul edilebilecek Aşkıncılar, sadece insanın doğa ile ilişkisini değil, dönemin diğer gelişmelerini de sorgulamışlar, insanın yaşamasını dönemin koşulları içinde değerlendirmişleridir. İnsanı iç ve dış dünyası bağlamında ele alırken, geniş bir düşünsel yelpazeden beslenmekle birlikte, felsefelerini Üniteryen Mezhebi ekseninde geliştirmişlerdir. Düşünsel üretimleri dine dayandırma, özellikle hareketin lideri konumundaki Emersonda çok belirgindir. Emersonun rehber edindiği, teslis karşıtlığı nedeniyle diğer Hıristiyan mezheplerince kabul görmeyen Üniteryenlik, bu yönüyle İslâmiyete en yakın Hıristiyan mezhebi olarak görülebilir.

Aşkıncılığın öncüsü olarak kabul edilen Ralph Waldo Emerson, düşünürlerin insanları materyalist ve idealist olarak ikiye ayırdıklarını, Aşkıncıların idealist olduğunu yazmıştır. Emersona göre ilk grup deneyimleriyle, ikinci grup sezgileriyle hareket etmektedir (Emerson, 1909). The Transcendentalist Club (Aşkıncılar Kulübü) adlı bir oluşuma giden grup, 1840-1844 yılları arasında yarı resmi yayın organları sayılabilecek Dial adlı bir dergi çıkartmışlardır (Myerson, 2003).

Aşkıncıların önde gelen isimlerinden biri olan Ralph Waldo Emerson, şair ve denemeci kimliği ile çağdaş Amerikan düşüncesini yönlendiren isimler arasında yer almaktadır. Nature (Doğa) ve Method of Nature (Doğanın Yöntemi) başlıklı denemeleriyle Aşkıncıların doğa felsefelerini belirlemede önemli bir yeri olan Emerson, The Conduct of Life (Yaşamın İdaresi) başlığı altında topladığı denemeleriyle, "insan nasıl yaşamalıdır" sorusuna yanıt aramıştır. Emersonun yakın arkadaşlarından biri olan Henry David Thoreau ise, Aşkıncılar içinde insan-doğa ilişkileri üzerinde en çok fikir üreten, doğayı doğada yaşayarak gözlemleyen bir doğa gözlemcisi ve aktivist olarak çağdaş doğa koruma düşüncesine önemli katkıları olan bir yazardır. Sharma (2012), Emerson ve Thoreauyu Aşkıncı düşüncenin iki önderi olarak niteler. Ona göre, bu iki dosttan daha genç olan Thoreau, daha enerjik ve daha etkiliydi.

Amerikan Aşkıncılığı içinde doğa felsefesinin oluşmasında önemli iki düşünür olan Emerson ve Thoreaunun doğa koruma felsefesi ve milli park düşüncesine kaynaklık eden düşünsel katkıları Türkiyede yeterince incelenmemiştir.

 

RALPH WALDO EMERSON (1803-1882)

 

On dokuzuncu yüzyıl Amerikan edebiyatının en önemli isimlerinden biri olarak görülen Ralph Waldo Emerson (1803-1882), birçok Amerikan edebiyatçısını, siyasetçisini ve aktivistini etkilediği gibi, Avrupa düşüncesinde de etkileri olmuştur. Ünlü Amerikalı şair Walt Whitman (1819-1892), Emersonun ölümünden kısa bir süre önce yazdığı bir yazıda, onun Amerikan entelektüel yaşamı için milat sayılması gereken öneminden bahsetmektedir.

Yaşamı boyunca ABD ve Avrupada bin beş yüz kadar konferans vererek düşüncelerini yayma imkânı bulan Emersonun (Sever, 2016) yakın arkadaş çevresinde bulunan Henry David Thoreau, Amos Bronson Alcott ve Margaret Fuller gibi isimler de önde gelen Aşkıncılardandır. Emersondan etkilenen düşünürlerden biri de Nietzschedir.

Ralph Waldo Emerson, eğitime önem veren bir ailenin sekiz çocuğundan biri olarak 25 Mayıs 1803 tarihinde Bostonda doğdu. Sekiz yaşında babasını kaybeden Emerson, 1812de başladığı Boston Latin Okulundan 1817de mezun oldu. Aynı yıl Harvard Kolejine (günümüzde Harvard Üniversitesi) girdi ve 1821de elli dokuz öğrenci arasında üçüncü olarak mezun oldu. Bir deneme yarışmasında ikincilik ödülü alan Emersonun ilk makalesi 1822de bir teoloji dergisinde yayımlandı. 1825de Harvarda dönerek teoloji eğitimine başladı. 1826da vaizlik diploması aldı. Sağlık sorunları nedeniyle 1826 sonbaharından 1827 yazının sonuna kadar ılıman iklimli güney eyaletlerinde bulundu. 1829da evlendiği ilk eşini 1831de veremden kaybetti. Bostonun önemli kiliselerinden birindeki pastörlük görevinden 1832de istifa etti. 1832 sonunda Avrupa seyahatine çıktı, 1833 sonbaharında ABDye döndü. 1834de Boston yakınlarındaki Concorda taşındı. 1835te ikinci defa evlendi. Concordda sosyal bir hayat süren Emerson yazmayı hiç bırakmadı. 1836da Aşkıncılar olarak adlandırılacak yeni bir hareketin öncülüğünü yaptı. Çoğu Harvard mezunu muhalif Üniteryenlerden oluşan bu grubun öncüsü konumundaki Emersonun 1836da yayımlanan ilk kitabı Nature (Doğa) adını taşıyordu (Myerson, 2003). Adını kitaptaki aynı adlı denemeden alan Doğa, bir manifesto kitabı olup sekiz bağımsız bölümden oluşmaktadır (Emerson, 1836).

Farklı konulara değindiği denemelerini 1841 ve 1844 tarihli iki kitapta toplayan Emerson, 1846-48 yılları arasındaki İngiltere ziyaretinin ardından, 1847de ilk şiir kitabını yayımladı. Sonraki yıllarda yazmayı, konferans vermeyi, denemelerini ve şiirlerini kitaplaştırmayı sürdüren Emerson, 1871deki Batı kıyıları ziyaretinde, doğa koruma ve milli park düşüncesinin önemli ismi John Muirle tanıştı (Myerson, 2003). Doğanın kendi başına bir değer olarak korunması gerektiğini savunan John Muir (1838-1914), doğanın Tanrının gücünün bir göstergesi olduğu görüşündeydi (Ünder, 1996). Muirin, en azından doğa koruma konusunda Aşkıncı görüşleri benimsemekle birlikte, Kuzey Amerika kıtasının Batı sahillerinden yaşaması nedeniyle Doğu kıyılarındaki

Aşkıncılarla birlikte anılmadığı düşünülebilir.

Emerson, 27 Nisan 1882de Concordda hayata gözlerini yumdu ve Sleepy Hollow Mezarlığına gömüldü. Gömütü, yaşamında edebi ve düşünsel arkadaşlık yaptığı Thoreau, Alcott ve Hawthornesun gömütlerine yakındır (Myerson, 2003).

Emerson, doğayı Tanrının yansıması olarak görmüştür. Özellikle manifesto niteliğindeki, Doğa adını taşıyan ilk kitabında, görünmeyen bir yaratıcının doğada görünür olduğu, insana düşenin ise bunu anlamak olduğu çerçevesindeki görüşleri, İslâm tasavvuf düşüncesiyle büyük benzerlikler göstermektedir. Singh (2015), Emersonun, doğayı hayatın kesintisiz akışı olarak gördüğünü belirterek bunu Hint mitolojisiyle de ilişkilendirmekte; görüşlerinin oluşmasında Brahmanın önemli yeri olduğuna, bazı makalelerindeki görüşlerinin de Karma ile benzerlik gösterdiğine işaret etmektedir.

Emersonun konferanslarında ve denemelerinde işlediği insanın doğaya bakışı, takipçilerinden biri tarafından karikatürize edilmiştir (Manzari, 2012).

Manzari (2012), Emersonun doğa imgesine peyzaj boyutuyla baktığından ve peyzaj sanatıyla Tanrının doğayı yaratması arasında kurduğu ilişkilerden söz etmektedir. Beauty (Güzellik) başlıklı bir denemesi de olan Emerson, peyzaj sanatı ve estetiği açısından da göz ardı edilmemesi gereken bir düşünürdür.

Teoloji eğitimi almış bir vaiz olan Emerson, Batı ve Doğu kültürlerinin düşünsel birikiminden yola çıkarak kendine özgü bir sentez oluşturmakla birlikte, felsefesinde ve edebiyatında ortaya koyduğu "doğa" imgesinde dini bakış ve anlayış merkeze oturmaktadır. Bir yaratıcının eseri, yaratıcıyı anlamak için bir dekor olarak gördüğü söylenebilecek doğa ile ilişkisi, bu bağlamda sezgisel bir romantizm üzerinden şekillenmiştir. Bu yaklaşım, şüphesiz, doğayı anlamlandırma ve doğa koruma bilincini geliştirmede önemlidir. Doğanın canlı ve cansız bileşenleri ile doğal süreçleri sezginin ötesinde, gözlemleyerek anlamlandırmak, Aşkıncılık ekolünün önde gelen ismi olan Emersonun yakın dostu Henry David Thoreauda görülmektedir.

 

 

HENRY DAVİD THOREAU (1817-1862)

 

Henry David Thoreau (1817-1862), Harvard Kolejinde aldığı eğitim yanında doğada yaşayarak gözlem yapmış bir doğa gözlemcisi olarak kaleme aldığı eserleriyle doğa koruma üzerine fikir üreten köşe taşlarından biri olarak kabul edilmektedir. Thoreau, sadece doğada inzivaya çekilmiş bir düşünür ve yazar değil, aynı zamanda haksızlıklar karşısında tavır almaktan ve bu uğurda hapse girmekten çekinmeyen bir aktivisttir.

Thoreaunun ortaya attığı ve uyguladığı "sivil itaatsizlik", modern toplumlarda demokratik bir protesto biçimi olarak gelişmiştir. Thoreau, felsefi ve siyasi bilinç düzeyini yansıtan bu kavramı 1849 ve 1866 tarihli denemelerinde işlemiştir (Onat, 2015). Kendisi de bir sivil itaatsizlik uygulayıcısı olan Thoreau, sadece bir söylem adamı değil, söylemlerini yaşamına yansıtan bir eylem adamı olarak da öne çıkmıştır.

Henry David Thoreau, 12 Temmuz 1817 tarihinde Concordda doğdu. Bir ağabeyi ve iki kız kardeşi olan Thoreau, annesinin babasının izinden giderek Harvard Kolejinde (günümüzde Harvard Üniversitesi) okudu. Yolundan yürüdüğü büyükbabası Asa Dunbar, Harvardda öğrenci olduğu 1766 yılında, okulda verilen yemeklerin kalitesini protesto etmek amacıyla öğrenciler arasında başlatılan harekete öncülük etmiş bir aktivistti.

Concordda devlet okulunda ve özel okulda gördüğü öğrenimin ardından gittiği Hardvarddan 1837 yılında mezun olduğunda ekonomik sorunlarla boğuşan ABD kötü günler yaşıyordu. Düşünsel hayatı böyle bir ortamda şekillenen Thoreau daha o zamanlar Ralph Waldo Emersonun takipçisi ve informal öğrencisi olmuştu (Schneider, 2015).

Üniversiteyi bitirince, başka seçenekler olmasına rağmen Concorddaki bir devlet okulunda öğretmenlik yapmayı tercih etti. Burada iki hafta çalıştıktan sonra, okulda disiplinin sağlanması konusunda yönetimle anlaşamadığından işten ayrıldı. Babasının kurşun kalem fabrikasında çalıştı. 1838de ağabeyi John ile birlikte Concordda bir okul açtı. İki kardeş, 1839 Eylülünde, Concord ve Merrimack Nehirleri boyunca bir tekne gezisi yaptılar. Bu dönemde iki kardeş aynı kadına tutuldular ve ayrı ayrı evlilik teklif ettiler. Kızın babası, Thoreau kardeşlerin dini görüşlerinin farklılığı nedeniyle bu talepleri geri çevirdi. Ağabeyi 1841de hastalandıktan sonra okulu tek başına yürütmek Henry David Thoreauya ağır geldiğinden okulu kapatarak kalem fabrikasına geri döndü. Arkadaşı ve komşusu Ralph Waldo Emersonla yakınlığı arttı, ev arkadaşı oldular. 1845te Walden Gölü kıyısında, Emersona ait bir arazide, arazinin sahibi olan arkadaşıyla anlaşarak küçük bir kulübe yaptı ve burada inzivaya çekildi. Temmuz 1845-Eylül 1847 arasında, göl kıyısındaki ormanda geçirdiği zaman dilimine ait notları ve gözlemleri içeren "Walden" kitabı doğdu. Ağabeyi ile yaptığı bir haftalık gezintinin notlarını Concord and Marrimack Rivers adıyla 1849da, göl kıyısında geçirdiği anları ve gözlemlerini Walden adıyla 1854te kitaplaştırdı (Schneider, 2015). Yazarın en ünlü kitabı olarak görülen Walden, aynı zamanda erken bir doğa koruma rehberi olarak da görülebilir.

Walden Gölü kıyısında yaşadığı günlerden sadece Walden kitabı değil, demokrasilerde yer bulan bir kavramı üreten bir de makale, Civil Disobedience (Sivil İtaatsizlik) de çıkmıştır. Bu metin, Walden kıyılarından yaşadığı günlerde hapse atılmasından sonra yazılmıştır.

Köleliğe karşı olan ve kamu kaynaklarının doğru yerlerde kullanılmadığını düşünen Henry David Thoreau, vergi ödemediği için hapse atılır. Emerson da aynı düşünceleri paylaşmasına rağmen kendi vergisini öder ve Thoreaunun davranışını onaylamaz. Hapishanede kendisini ziyarete gelen Emersonun, "neden buradasın?" sorusuna "sen neden burada değilsin" diyerek cevap vermiştir. Ödememekte ısrar ettiği vergisini arkadaşları ödeyince serbest bırakılır. Sonraki yıllarda da, itirazlarına rağmen, hapse girmesini istemeyen arkadaşları vergisini yatırır (Thoreau, 2016). Bu olaydan sonra, vatandaşların, devletin onaylamadıkları icraatlarına karşı şiddet içermeyen pasif eylemlerini içeren sivil itaatsizlik kuramını kaleme almıştır.

Massachusettsin Doğa Tarihi kitabını yayınladığı 1842den sonra, gezilerini, gözlemlerini, düşüncelerini içeren birçok kitaba ve makaleye imza attı. Bunların en ünlüsü Walden Gölü kıyısındaki yaşamının ürünü olan Walden adlı kitabıdır.

İlk kez beş yaşındayken Walden Gölü kıyısına geldiğinde burada yaşamak istediğini söyleyen Thoreau, bu kararını yirmi sekiz yaşında gerçekleştirmiştir. Arkadaşı Emerson, göl kıyısındaki ağaçların kesilmesini önlemek için buradaki ormanlık araziyi satın almıştı. Thoreau, Emersonla bir sözleşme yaparak burada bir kulübe inşa etmiştir. Burada yaşamaya başlarken amacı, Concord and Marrimack Rivers kitabını yazmaktı. Ancak göl kıyısında yaşamaya başladığından beri gözlemlerini ve düşüncelerini günlüğüne kaydetmesi bu kitaba giden yolu açmıştır (Harding, 2015).

Göl kıyısında inzivaya çekilme kararı aldığından günlüğüne şunları yazmıştır: "Çok yakında gidip sadece rüzgârın sazların arasından fısıltısının duyulduğu göl kenarında yaşamak istiyorum. Kendimi geride bırakırsam bunu başarmış olacağım. Arkadaşlarım, oraya gidince ne yapacağımı soruyorlar. Mevsimlerin gelip geçmesini seyretmek başlı başına bir iş değil midir?" (Harding, 2015).

İlk baskısı 1854te yapılan Waldenin ikinci baskısı Thoreaunun öldüğü yıl, 1862de yapılmıştır (Harding, 2015). Yaşarken ünlenen Emersonun aksine, Thoreaunun değeri ölümünden sonra anlaşılmıştır. Yakın dostu Emersonun aksine bir eylem adamı olarak yaşayan Thoreau, üniversite yıllarında yakalandığı tüberküloz nedeniyle genç yaşında, henüz kırk beşindeyken öldü. Bu erken ölüm, geride belki de kitaplarından çok kitaplaştıramadığı notlarını bırakmasına neden olmuştur. Doğa gözlemlerini ve gezilerini sürekli kayda geçiren yazar, bunların bir bölümünü kitaplaştırsa da, erken ölümü nedeniyle kitaplaşamayan defterler dolusu notu ardında bırakmıştır.

Ölümünden üç gün sonra düzenlenen anma toplantısında Emersonun yaptığı konuşma, gerçekçi bir Thoreaunun portresi çizmiştir. Emerson, bu konuşmasında, arkadaşının yalnız ve asi kişiliğinden, düşüncelerinden bahsetmiştir.

Thoreau, yaşarken New England çevrelerinde tanınırken, ölümünden sonra tanınırlığı artmış, ABDnin en büyük doğa yazarı haline gelmiştir.

 

 

SONSÖZ

 

ABDnin New England bölgesinde on dokuzuncu yüzyıl ortalarında eser veren edebi ve düşünsel bir topluluk olan Aşkıncıların işlediği konuların başında doğa gelmiştir. Aralarındaki yaş farkına rağmen iki iyi arkadaş olan Ralph Waldo Emerson ve Henry David Thoreau, çevre felsefesi ve doğa koruma fikrinin, dolayısıyla milli park uygulamalarının düşünsel temellerine katkıda bulunan iki önemli Aşkıncı yazardır. Yaşarken ünlü bir edebiyatçı olan ve dini yönü ağır basan Emerson, romantik doğa yazarları arasında hâlâ önemli bir isimdir. Emesronun aksine yaşamında fazla ünlenmeyen, şiiriyle büyük ün kazanmamış bir doğa gözlemcisi ve aktivist olan Thoreau da, doğa üzerine yazdığı, iki yüzyıl sonra bile beğeniyle okunan, büyük bir bölümü gözleme dayalı romantik metinlerle, egosentrik endüstri toplumlarına hâlâ ışık tutmaktadır. Acaba bu yazarlar ve doğa üzerine düşüncelerini yansıttıkları metinler peyzaj mimarlığı eğitiminde ne kadar değerlendirilmektedir?

 

 

KAYNAKLAR

 

Emerson, R. W. (1836). Nature. James Munroe & Co., Boston, Massachusetts, USA, 95 p.

Emerson, R. W. (1909). The Works of Ralph Waldo Emerson-Nature, Adresses and Lectures. Boston and New York, USA, 372 p.

Gould, R. K(2006). Trancendentalism. The Encyclopedia of Religion and Nature, Oxford University Press, pp. 1652.

Harding, W. (2015). Önsöz. Doğal Yaşam ve Başkaldırı (H. D. Thoreau) (5. Baskı) içinde. Kaknüs Yayınları, İstanbul, s. 7-13.

Manzari, A. (2012). Nature in American Transcendentalism. English Language and Literature Studies; 2 (3): 61-68.

Myerson, J. (2003). Ralph Waldo Emerson (1803-1882)-A Bicentenary Exhibition from the Joel Myerson Collection of Nineteenth-Century American Literature, Thomas Cooper Library, University of South Carolina Publications, USA, 2003, 20 p.

Onat, N. (2015). Önsöz. Sivil İtaatsizlik (H. D. Thoreau) içinde, Say Yayınları, İstanbul, s. 9-49.

Schneider, R. J. (2015). Thoreaus Life. www.thoreausociety.org (Erişim: 18.08.2017).

Sever, A. (2016). Önsöz. Yaşamın İdaresi (R. W. Emerson) içinde, Doğu Batı Yayınları, Ankara, s. 9-13.

Sharma, V. K. (2012). Henry David Thoreau: A True American Transcendentalist. https://www.researchgate.net/publication/283792945_Henry_David_Thoreau_A_True_American_Transcendentalist (Erişim: 18.08.2017).

Singh, S. (2015). Ralph Waldo Emersons Transcendentalism and Indian Thought. Open International Journal of Technology Innovations and Research, April 2015, (14): 1-7.

Thoreau, H. D. (2016). Doğa ve Yürüyüş Üzerine Seçme Denemeler (Çev: A. Sever). Everest Yayınları, İstanbul, 182 s.

Ünder, H. (1996). Çevre Felsefesi-Etik ve Metafizik Görüşler. Doruk Yayımcılık, Ankara, 292 s.

 

 

 

 Transcendentalists are occurred in New England region of U.S at the mid-nineteenth century literary and intellectual community and they studied mainly about nature. Despite their age difference, two good friends, Ralph Waldo Emerson and Henry David Thoreau, are two important Transcendentalists contributing to the idea of environmental philosophy and nature conservation, and thus the intellectual foundations of national park practices. Emerson, who is a famous literary writer and a religious figure, is still an important name among romantic nature writers.


Paylaş: