EFTELİNG PARK

EFTELİNG PARK
  Yrd. Doç. Dr. Nilüfer Kart AKTAŞ
  26 Eylül 2016 Pazartesi

Şehir yaşamının getirdiği stres ve yoğun temponun yarattığı yorgunluk, insanların aktif sporlarından, maceralardan uzaklaşmasına yol açmıştır. Bu eksikliğin kapatılması için bireysel fonksiyonlara sahip rekreasyon ve eğlence ağları yaratılmaya başlanmıştır. İşte şehirden izole edilmiş, kendini çevreleyen doğa ve peyzajla bütünleşmiş karakterize alanlar “Tema Parkı” olarak tanımlanmıştır (Asensio, 2000).

 

Tema parkları, sunduğu eşsiz fırsatlar ve cazibe alanları ile bulunduğu bölgenin hem turistik, hem ekonomik hem de kültürel gelişimine çok önemli katkılar sağlamaktadır. Bu parklar, büyük ölçekli turistik talep yaratarak bulunduğu kente ve kent halkına oldukça fazla imkanlar sunmaktadır.

 

1978 yılında kurulan ve kendini, eğlence ve tema parklarının korunması, belgelenmesi ve eğlencesine adamış uluslararası bir örgüt olan NAPHA (The National Amusement Park Historical Association), dünyadaki bu konuda çalışmalar yapan tek örgüttür. Bu örgütün yapmış olduğu tanıma göre; Tema parkları, bir ana tema veya birkaç tema içerinde dönen ve içerisinde gezinti alanları, atraksiyonlar, gösteriler ve binaları olan alanlardır. Eğlence parkları ise, gezinti, oyunlar, yemek ve gösteri alanlarından oluşan bir eğlence hizmet alanlarıdır (URL 1).

 

Eğlence parkları… Yaratıcı, sıra dışı ve eğlenceli… Bu parklar tema parkları içerisinde belki de içlerinde en çok yaratıcılık, tasarım, hayal gücü ve teknoloji gerektiren parklardır. Bu nedenle büyük yatırımlarla oluşturulmuş bu parkların öncelikle planlama ve tasarımı sonrasında ise yönetimi/işletmesi ve bakımı oldukça önemlidir.

 

Eğlence parkları; mimari yapıların, dış mekan düzenlemelerinin, gösterilerin, yemek hizmetleri ve alışveriş olanaklarının baskın bir tema çevresinde organize edildiği başka bir zaman ve mekan kavramı yaratmaya çalışan alanlardır (Kemperman, 2000, Timmermans, 1990).

 

Aynı zamanda eğlence parkları çocukların bilgi, görgü ve deneyimlerini uygulamalar yolu ile artırmayı öngören, çocuğun bilişini zenginleştirmeyi hedefleyen mekanlardır (Gür ve Zorlu, 2002). Eğitim ve eğlencenin birlikte sunulduğu sergi alanları, eğlence parkları ve bahçeleri ziyaretçiler üzerinde önemli etkiye sahiptirler. Özellikle çocukların eğlenirken eğitilmesi için, bu tür alanların parklar içerisinde yer almaları gerekmektedir (Dalkılıç, 2007). Eğitimciler, eğlenmenin, eğlenerek bilgi sahibi olmanın, öğrenmenin en kolay yollarından biri olduğunu belirtmektedirler. Eğlence parklarındaki sergi ve eğlence aktiviteleri, ziyaretçilerin eğlenmesini sağlarken, öğrenmeye olan ilgilerinin devamını sağlamaktır (Marling, 1997).

 

Dünyanın en eski tema parklarından biri de Holanda’nın Kaatsheuvel kentinde bulunan Efteling Park’tır (Fotoğraf 1). 1952 yılında açılan Efteling Park, ilk olarak masal temalı bir peri ormanı olarak çocuklara yönelik tasarlanmış ancak sonra zamanla geliştirilerek her yaş grubu insanın keyifle vakit geçireceği bir eğlence parkına dönüşmüştür. Tüm yıl boyunca açık olan park, 2015 yılında 4.7 milyon ziyaretçi ve günümüze kadar da yaklaşık 100 milyon ziyaretçi (URL 2) sayısına ulaşmıştır. Park, masallar, mitler, efsaneler ve folklor temaları ile çeşitlendirilmiş olup Avrupa’nın en önde gelen tema parklarından biridir (URL 3).

 

 

 

Girişte bir seferde verilen ücret dışında hiçbir etkinliğe para verilmeyen Efteling Park 72 ha büyüklüğünde bir alanı kapsamaktadır. Park, kuzey, güney, doğu, batı olmak üzere 4 ayrı bölgeye ayrılmıştır.

1990 yılında parkta yapılan revizyonlarla birlikte bölümlerin adı

- Kuzey: Reizenrijk – Gezi Bölgesi (Travel Realm)

- Batı: Marerijk – Peri Bölgesi (Fairy Realm)

- Doğu: Ruigrijk –Macera Bölgesi (Adventure Realm)

- Güney: Anderijk –Diğer bölge (Other/Alternative Realm) şeklinde değiştirilmiştir (URL 3), (Fotoğraf 2).

 

 

Masal Ormanı (Fairy Tale Forest), ünlü Hollandalı illüstratör ressam Anton Pieck tarafından tasarlanmıştır. Efteling başlangıçta 10 farklı masal ormanına ev sahipliği yapmaktaydı. Orijinal çizimler kullanılarak, hareket, ses ve ışık ile birlikte Hollandalı film yapımcısı Peter Reijnders tarafından hayata geçirilmiş, bütün figürler canlıymış havasını yaratacak uygun boyutlarda yapılmıştır (URL 2). Masal ormanında hangi masalın canlandırıldığı her maketin yanında çeşitli dillerde yazılmıştır (Fotoğraf 3).

 

 

 

 

Masal Ormanı’nda attığınız her adımda sürpriz bir şekilde karşınıza oldukça iyi bilinen masallar, gerçekmiş gibi hareketli bir şekilde karşınıza çıkmaktadır. Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler, Kırmızı Başlıklı Kız, Rapunzel, Kurt ve 7 Küçük Oğlak, Uyuyan Güzel, Kibritçi Kız, Hansel ve Gretel, Külkedisi ve daha diğerleri…(Fotoğraf 4,5,6,7,8,).

 

 

 

 

Konuşan ağaç yada masal ağacı ve Uzun Boyun (Langnek) masal ormanında görülmesi gereken maketlerin arasındadır (Fotoğraf 9,10). Uzun Boyun, boynunun uzayıp kısalmasıyla parkın çeşitli yerlerinden belirli süreçlerle görülebilmektedir.

 

 

 

 

 

Öncelikli olarak çocuklara yönelik tasarlanan masal ormanı ile sınırlı olan Efteling Park, daha sonra suda gezinti alanı, çocuk oyun alanları, temalı roller coaster alanları, rafting, korku tünelleri, yeme içme alanları, ile zenginleştirilerek her yaş grubuna hitap eden bir park alanı halini almıştır. Ayrıca park içerisinde 18 delikli bir golf sahası, konserlerin yapıldığı bir amfi tiyatro, su gösteri alanı, minyatür dünya ve daha birçok etkinlik bulunmaktadır.

 

Huzur ve dinginlik arayanlar için suda botlarla yapılan gezinti alanı oldukça keyifli olmaktadır (Fotoğraf 11). Botlar, suyun içinde oluşturulmuş ray sistemi ile hareket etmektedir.

 

 

Parkın en eğlenceli aktivitelerinden bir tanesi de Pirana olarak isimlendirilmiş rafting alanıdır.

 

 

Parkın en heyecanlı, adrenalini yüksek alanları ise tabii ki roller coaster alanlarıdır. Bird Rok (Vogel Rok), Python, George and the Dragon (Joris en de Draak), Baron 1898, Flying Dutchman (Uçan Hollandalı) en önemlileri olarak sayılabilir (Fotoğraf 14, 15, 16, 17, 18). Uçan Hollandalı birçok hikayeye ve filme konu olmuş bir efsanedir. Parkta ise karşımıza suyun içine inen diğerlerine göre daha basit bir roller coaster olarak çıkmaktadır. Vogel Rok içerisinde ise zifiri karanlıkta gerçekleştirilen bir roller coaster bulunmaktadır.

 

 

 

2009 yılında tahrip olan Pegasus’un yerine yerleştirilmiş olan George and the Dragon’un (aynı isimli ünlü hikaye canlandırılmıştır) en önemli özelliği ahşah malzemeden yapılmış olmasıdır. Su ve ateş konseptli 2 ayrı treni bulunmaktadır.

 

 

Roller coaster aktivitelerinden sonra belki çok basit gelecek ama gerçekten çok eğlenceli olan. Mösyö Cannibale’nin kaynayan tencerelerini (Monsieur Cannibales simmering pots) unutmamak lazım. Kendi etrafında sürekli farklı yönlerde ve farklı hızlarda dönen bu tencereler en çok ilgi gören oyunların arasında sayılabilir (Fotoğraf 19).

 

 

 

 

 

Tüm fonksiyonların yanında parkın genelinde karşımıza çıkan donatılarla parkta eğlence sürekli hale getirilmiştir. Konuşan kağıt için çöp kutuları, çeşmeler, çeşitli şekillerde tasarlanmış tanıtıcı ve yönlendirici levhalar özellikle çocuklar için oldukça eğlence kaynağı olmaktadır. Parkın birçok yerinde karşımıza çıkan oldukça dikkat çekici karakter Holle Bolle Gijs, kağıt sorup atılan kağıt için de teşekkür etmektedir. Buraya kağıtları atmak için çocukların istekleri gerçekten görülmeye değerdir (Fotoğraf 20,21,22,23,24).

 

       

 

Alanda ayrıca çocuk oyun alanları, bitkisel labirent, gözlem kulesi, su gösteri alanı, gibi daha birçok fonksiyon bulunmaktadır. Su gösteri alanı (Aquanura), parka 2012 yılında, parkın 60. yaşında ilave edilmiş olup Avrupa’nın en büyük, dünyanın 3. büyük su gösteri alanıdır. Parkın tamamında olduğu gibi bu alanda da bir masaldan esinlenilmiştir ki bu masal da Kurbağa Kral (King Frog) dır. Işık ve ses eşliğinde etkileyici bir şov sunmaktadır (Fotoğraf 25).

 

 

Fotoğraf 25. Su gösteri alanı Aquanura (URL 5)

 

Efteling Park içerisinde klasik ve temalı odaları ile 4 yıldızlı Efteling Hotel veya Efteling Village Bosrijk ve Efteling Village Loonsche Land denilen 6-12 kişilik ev ve bungalovlarda konaklama imkanı da bulunmaktadır (Fotoğraf 26).

 

 

 

Fotoğraf 26. Efteling Village Bosrijk isimli bungalov tipi evler. (URL 6)

 

Efteling Park, macera, eğlence, heyecan, korku gibi duyguların deneyimlenebileceği bambaşka dünya sunmaktadır. Dünyanın en eski ve en popüler parklarından biri olan Efteling Parkı diğer parklardan ayıran bir özellik ise doğa ile olan uyumudur. Tüm aktiviteler doğa ile oldukça uyumlu tasarlanarak hiçbir şekilde görsel rahatsızlık vermemektedir. Ziyaretçiler, zaman zaman kendilerini gerçek bir doğa parkında hissedebilmektedirler. Parkta ziyaretçileri rahatsız edecek abartılı, boyut, renk ve sesler bulunmamaktadır. Parkta, her adımda çok hoş detaylar karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca özellikle masal ormanı büyüklere tam bir nostalji yaşatırken, çocuklar maketlerle bu masalın içinde yaşayarak hem eğlenip hem de yeni masallar öğrenmektedirler.

 

Sonuç olarak, eğlence parkları çocukların hayal dünyasını geliştiren, bilgi, görgü ve deneyimlerini arttıran, aynı zamanda eğlenerek hoş vakit geçirdikleri, büyüklerin ise heyecan ve macera yaşadıkları aynı zamanda doğada vakit geçirerek huzur buldukları, zengin görsel şovlarla güzel vakit geçirdikleri kompleks alanlardır. Efteling Park da içinde tüm bu fonksiyonları barındıran dünyanın önemli eğlence parklarından biridir.

 

 

 

KAYNAKÇA

 

Asensio, P. 2000. The World of Contemporary. Italy, 456s., Italy.

Dalkılıç, E., 2007. Eğlence Parklarının Tarihsel Gelişimi ve Planlama Kriterleri. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Gür, Ş.Ö. ve Zorlu, T. 2002. Çocuk Mekanları. Yem Yayınları 75, İstanbul.

Kemperman, A.D.A.M., 2000. Temporal Aspects of Theme Park Choice Behavior. Technische Universiteit, Eindhoven.

Marling, K.A. 1997. Designing Disney Theme Parks. Architectural of Reassurance. First Edition, Flammarion, Nev York, Paris.

Timmermans, H.J.P. 1990. Theoretical Aspects of Variety Seeking Behavior, in Fisher, M.M., P. Nijkamp, and Y.Y. Papageorgiou (eds.). Spatial Choices and Processes, North-Holland, Amsterdam; 101-115.

 

URL 1. http://www.napha.org/LIBRARYRESOURCES/FactsFigures/Definitions/tabid/75/Default.aspx

URL 2. https://en.wikipedia.org/wiki/Efteling

URL 3. http://wikitravel.org/en/Efteling

URL 4. http://www.boomchicago.nl/amsterdamblog/place/efteling-amusement-park-with-public-transportation/

URL5. http://www.coastergallery.com/2013/Efteling41.html

URL 6. https://www.efteling.com


Paylaş: