30 Aral�k 2017 Cumartesi
Ziraat Mühendisi
Yeryüzündeki tür say�s� 1.250.000nin üzerinde olan böcekler tüm hayvansal canl�lar�n da %75ini olu�turmaktad�r. Bu kadar zengin türe sahip olan böceklerin hepsi zararl� de�ildir. ンnsanlara ve hayvanlara hastal�k ta��yarak sa�l��� tehdit edenler, kültür bitkilerinde ürün kay�plar�na neden olanlar, orman ve süs bitkilerine zarar verenler ile kentsel ya�amda sorun yaratanlar zararl� kabul edilmektedir. Özellikle DDTnin ke�finden önceki 1940lar�n ba��na kadar zararl�lar taraf�ndan üründe meydana gelen kayb�n dünya ortalamas� %7 iken, 1980lerin sonuna do�ru bu kay�p %13e yükselmi�tir. Bu ürün kayb�ndaki iki katl�k art��, ilaç devriminden sonra ba�lam�� ve ayn� dönem içinde ilaç kullan�m�nda ise 12 katl�k bir art�� meydana gelmi�tir. Ürün kay�plar�ndaki bu art��, ilaçlara dayan�kl�l���n artmas�, potansiyel zararl�lar�n ekonomik zararl� durumuna geçmesi ve do�al dü�manlar�n öldürülmesinden kaynaklanm��t�r. Bu olumsuzlar� gidermek amac�yla kimyasal mücadele alternatifi, do�a ve insan sa�l��� ile uyumlu mücadele yöntemlerinden birisi de biyolojik mücadeledir. Tar�mda problem olan hastal�k, zararl� ve yabanc� otlara kar��, insan eli yard�m�yla, bu zararl�lar� bask�layan etmenlerin kullan�ld��� mücadele yöntemine "Biyolojik Mücadele" denilmektedir. Biyolojik mücadelede hastal�k, zararl� ve yabanc� otlar� bask�layan birçok canl� etmen kullan�labilir. Biyolojik mücadelede yo�un olarak kullan�lan canl� gruplar� parazitoitler, predatörler ve mikrobiyal etmenlerdir. Parazitoitler; zararl� türlerin yumurta, larva, pupa ve ergin gibi farkl� biyolojik dönemlerinin birinin içine ya da üzerine kendi yumurtas�n� b�rakmakta ve ya�am�n�n belirli bir dönemini bu zararl� üzerinde beslenerek zararl�lar� bask�lamaktad�rlar. Predatörler ise avc� böcekler olarak bilinirler ve ya�amlar� süresince birden fazla av tüketirler. Mikrobiyal etmenler ise zararl� etmenleri hastaland�rarak geli�imlerini engellemektedir. Biyolojik mücadele uygulamalar�nda do�al dü�man olarak da adland�rd���m�z parazitoit ve predatörlerin kullan�m� daha yayg�nd�r.
SÜS BンTKンLERンNDEKン YERン
Türkiyede ve baz� ülkelerde bitkisel üretim içinde süs bitkileri önemli bir yer almakta, pek çok ülkede ekonomiye katk� sa�layan etkili bir sektör olarak kabul edilmektedir. Ülkemiz iklim ve toprak özellikleri bak�m�ndan süs bitkileri yeti�tiricili�ine uygundur ve ayn� zamanda birçok süs bitkisinin gen kayna��d�r. Ya�ad���m�z çevrede, evimizde ve i� yerlerimizde pratik önlemler alarak süs bitkilerini yeti�tirmek için sa�l�kl� ortamlar olu�turmam�z mümkündür.
Süs bitkilerinde çok say�da yaprak biti türü zarar yapmaktad�r.
Yaprak bitlerinin di�ilerinin vücut rengi ye�il ve k�rm�z�n�n bütün tonlar�nda olup, ba� ve gö�üs siyaht�r. Erkekler genelde siyah renklidirler. Boylar� 2-3.5 mm. kadard�r. 10-15 günde bir ergin olurlar. Y�lda 10-16 kere döl verirler. Taze sürgün ve yapraklara hücum ederek beslenirler. Gül yaprak biti (Macrosiphum rosae) hortumunu bitki dokusu içine sokarak özsuyu emer ve yapraklarda büzü�me, dönme, burkulma olur. Zarar� özellikle genç sürgün ve yapraklarda yapmaktad�r. Bitki geli�mesini engeller, meyve ve yapraklar deforme olur. Yaprak, gövde ve hatta kökte gallere sebep olur. Birçok yaprak biti türü beslendikleri yerlerde yap��kan tatl� bal�ms� madde (fumajin) salg�lar. Bu madde bitkinin meyve, dal ve yapraklar�n üzerine dü�er. Daha sonra buralarda kahverengi sisli mantar tabakas� olu�ur. Ayr�ca beslenmeleri s�ras�nda virüs ve di�er vektörlerin bula�mas�na neden olur. Sinek, kar�nca ve e�ek ar�s� gibi hayvanlar� cezp eder. Üreme yetene�i çok yüksek olan yaprak bitleri kar�� önlem al�nmad��� takdirde çok büyük zararlara neden olabilir. Bu yüzden varl�klar� tespit edilir edilmez mücadeleye geçilmelidir. Aksi takdirde büyük ekonomik kay�plara neden olurlar. Yaprak bitlerine kar�� biyolojik mücadele, do�al dü�manlar�yla yap�lmaktad�r. En önemli do�al dü�manlardan yedi noktal� Gelin böce�i Coccinella septempunctata (Coleoptera: Coccinellidae) birçok ülkede oldu�u gibi ülkemizde de biyolojik mücadelenin simgesi durumundad�r. Gelin böce�i; yaprak biti, k�rm�z� örümcek ve ko�nil gibi tar�mda ve süs bitkilerinde çok önemli zararl� durumundaki böcekleri bask�layabilecek bir do�al dü�man böcektir. Çok farkl� habitatlarda bulunmas�, geni� bir av çe�itlili�ine sahip olmas�, hem erginlerin hem de larvalar�n�n avc� olmas�, h�zl� hareket edebilme ve tüketim güçlerinin yüksek olmas� (Bir u�ur böce�inin ya�am� boyunca 5000 bitki zararl�s�n� yok etti�i bilinmektedir) gibi özellikleri, biyolojik mücadele aç�s�ndan en çok dikkati çeken bir grup haline getirmi�tir.
Ülkemizde bu faydal� böce�in yerel kaynakl� ticari kitle üretimi ve sal�m� yoktur. Buradan hareketle Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanl���n�n genç-giri�imci ara�t�r�c�lara yönelik uygulad��� Teknogiri�im Sermayesi Deste�i kapsam�nda "Gelin Böce�i Coccinella septempunctatan�n yapay besinde kitle üretimi" konulu bir proje sunulmu� ve proje deste�i alm��t�r. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ankara Teknopark, Bioladybug Biyolojik Tar�m Ltd. ゙ti. stratejik olarak desteklenmektedir. Bu destek ile Gelin böce�inin kitle üretimi, konukçusu Ungüvesi (Ephestia kuehniella), Kuru meyve güvesi (Plodia interpunctella) ile ンncir kurdunun (Cadra cautella) üretimi ve do�al av Yaprak biti (Aphis pomi) tekni�i geli�tirilecektir. Bioladybug Biyolojik Tar�m �irketi bu böceklerin ticarile�mesi konusunda çal��malara ba�lam��t�r.
The Bridal Beetle Coccinella septempunctata (Coleoptera: Coccinellidae) is also the symbol of the biological struggle in our country. Bride beetle; a natural enemy that can suppress insects in very important harmful conditions in agriculture and ornamental plants such as aphid, red spider and cochineal insect. The fact that it is found in very different habitats has made it a most noticeable group in that it has a wide variety of hunting diversity, both adults and larvae are hunters, fast moving and consumption power is high.


