KENDİ ÇATIMIZI KURMALIYIZ

KENDİ ÇATIMIZI KURMALIYIZ
  Meltem COŞANER TONYALI
  13 Nisan 2015 Pazartesi
YAZAR'A AİT DİĞER YAZILAR
BİR KIŞ DÜŞÜ; SEYR-İ İSTANBUL; SEKTÖREL EVLAT
11 Mart 2016 Cuma
SEKTÖREL EVLİLİK
16 Aralık 2015 Çarşamba

 

Hayatımızı sürdürdüğümüz çevrenin doğal bir açılımıdır, penceresidir peyzaj mimarlığı... Bir düşünce bir imge bir çizgiden başlar. Bahçenin, parkın, yolların, yaşadığımız yerin, şehrin ve çevrenin planlanmasına doğru uzanan çizgilerin projeye uzanan surecini temsil eder. Bu süreç içinde; çizginin planlanması, tasarlanması ve koordinasyonu da içerir.

Peyzaj Mimarlığı bölümünde multidisipliner bir anlayış ile eğitim verilir. Bu demektir ki, bir çok alan ve mühendislik dalıyla ilgili bağlantılı bilginin yanında bitki bilimine hakim, asıl konusu insan ve kaliteli yaşam anlayışı ile tasarım yapabilen proje çizebilen, sunan meslek sahibi kişilerin yetişmesine olanak sağlamaktır. Peyzaj genel bakış açısında bakıldığında canlı varlığı, bitki bilimini, bitki sistematiğini ve bitkinin istekleriyle ilişkilendirilir. Bu anlamda Ziraat Fakültelerinin çatısı altında bitki, toprak yapısı, sulak alanların kontrolü, çevre-tarım-insan başlıkları altında aldığı eğitim ile doğal peyzajın oluşumuna katkı sağlar.

Peyzaj Mimarlığı eğitimini dünü bugünü ve gelecek günleri genel anlamda değerlendirir isek; Türkiyede ilk peyzaj mimarlığı eğitimi de Ziraat Fakültelerinin; 1933 yılında Ankarada kurulan Yüksek Ziraat Enstitüsü bünyesinde "Süs Nebatları Şubesi" ile başlamıştır. Peyzaj Mimarlığı Bölümü; 1968 yılında eğitime başlamış, 1989 yılında itibaren de Peyzaj Mimarı unvanı ile diploma verilmiştir. Ziraat Fakülteleri, bu uzun süreçli eğitim sisteminde farklı bölümlere ayrılmıştır. Fakülte bünyesinde bulunan peyzaj mimarlığı eğitimine farklı ziraat alanlarında bilgi yelpazesi sunar. Ziraat Fakültesi mezunu Peyzaj Mimarları diğer fakültelere kıyasla daha çok bitki bilgisine sahip, toprak yapısını bilen, yaşadığı yeri daha iyi analiz edebilen kişiler olabilirler. Yine uzun yıllar eğitim veren Orman Fakülteleri için de keza mezunlarına sağladıkları olanaklar benzerdir. Orman Fakülteleri, peyzaj mimarlarına bir ağacın yetişmesinden niteliğine, anıt ağaç olmasına kadar karar alınma ve korunma sureci ya da bitki hastalıkları gibi konularda bakış açısı sağlar.

 

GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ

Kâğıda öylesine çizilen bir çizginin anlamı yoktur. Hayat çizgisi diye tabirlenen, yaşam ünitesinin ekranında devamlı zikzakların derin anlamı gibidir. Çevresel düzende ise projede, çizgiye anlam katmak peyzaj mimarı sorumluluğundadır. Bu açıdan değerlendirme yapıldığında ise bitki ve bitki ihtiyaçlarını bilen peyzaj mimarı, projesini tasarım görsel sunum gibi alanlar ile şekillendirdiğinde Ziraat Fakültesi çatısından uzaklaşıp, Güzel Sanatlar Fakülteleri altında olabileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda, Tarihi Alanlarda Peyzaj Sanatı, Peyzaj Sanat Tarihi gibi sanat ve toplum hitap kitlesi konu başlıkları peyzaj projesinin temel esasları oluşturur. Güzel Sanatlar Fakültesi, bir peyzaj mimarının yeteneklerini geliştiren, sanat ile yoğuran ve bilgi ile birleştiren bir fakülte çatısı olabilir. Tasarım her ne kadar göreceliği de olsa belli kriterler dâhilinde şekillendirilir.

Fakat şu unutulmamalıdır ki, bir yerin peyzaj uygulama projesinde bu bilgi ve donanım, tasarım kriterleri ile pekişmeli mühendislik alanlarıyla uygunluğu tespit edilmelidir. Malzeme bilgisi ile birleştirilerek tasarım; fonksiyonel hale dönüşür.

 

MODERN PEYZAJ

Mühendislik bilgisi, alanların topografik yapısının çözümlenmesi ya da yapısal peyzaj tasarımlarda ön statik bilgisi, verilerin tamamında matematik bilgi ve kuramları gereklidir. Bu anlayış ile Peyzaj projesine, fonksiyonel çözümlemeler getirilmelidir. Mimarlık Fakültesinin kapsamı ve ders içeriğinin bu sayede projelerin uygulanabilirliği artıracağı düşünülebilinir.

Modern Peyzaj anlayışı, günümüzde sergilen, gölet üzerindeki platformlar, çatı bahçeleri, asma germe sistemli pergole, kuru havuz gibi peyzaj yapısalı tasarımı, peyzaj alanı içersine yerleştirilmesi yine ön mimarlık, mühendislik bilgisi gerektirir. Peyzaj projeleri gelişen dünyada, farklı özgün peyzaj yapıları ile toplu konut alanları, alışveriş merkezleri bahçeleri ve kent meydan peyzaj planlamaları bütünleşip ekonomiye rant sağlar. Mimarlık Fakülteleri çatısı altında Peyzaj Mimarlığı bu yönde yenilikleri gelişime açık bir bölümdür. Ancak peyzaj sanatı ve mimarlık birlikte harmanlanmalıdır. Bazı fakültelerin ismi bu görüşü destekleyerek Güzel Sanatlar ve Mimarlık Fakültesi olarak yenilenmiştir. Fakülte yeni adı projede bulunması gereken önemli öğeler tasarım ve fonksiyonel oluşunu vurgular. Fakat peyzajın en önemli materyali bitki biliminin fakülte adında eksikliği dikkati çekmektedir.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         

Genel olarak değerlendirme yapıldığında günümüzde Peyzaj Mimarlığı eğitimi, 16 Üniversitenin beş farklı Fakültesi bünyesinde (Ziraat Fakültesi, Orman Fakültesi, Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Mimarlık Fakültesi) ve farklı amaçlar doğrultusunda eğitim vermektedir. Peyzaj Mimarlığı eğitimi hangi fakülte çatısı altında ise aslında o yönde gelişime olanak veren yakın bilgi hazinesi sunar. Toprak yapısı ile ilgili soruların cevabını Mimarlık Fakültesinde aramak, görsel sunum tekniklerini Orman yada Ziraat fakültelerinde aramak gibidir.

 

DERSLERİN EKSİKLİĞİ

Çoğu üniversitenin bünyesinde yazdığımız beş fakültenin bulunup, iletişim halinde olması, peyzaj mimarlığı eğitimine yön vermesi de bu denli zordur. Sayılan beş fakültenin eğitim anlayışı ve ders içeriklerinden alınması gerekenler olduğu gibi aynı zamanda ayrıldığı yerler de mevcuttur. Bu düşünce anlayışının eğitim sistemine yansıması değişimin gerekliliği getirir. Gelişen dünyada, çevreye bakış açısı oluşması için meslek branşlaşması önemlidir. Meslek disiplinlerinin kavranması bu yönde çalışma koşulları oluşturmalıdır. Ziraat Fakültesi, ziraat mühendisi unvanı almayıp, peyzaj mimarı bölümünden mezun olup peyzaj mimarı unvanı almak, tezatlığı beni hep düşündürmüştür. Ziraat Mühendisliği alt dallarında bir bölüm gibi anlaşıla gelinip, proje ve tasarım kısmının öne çıkarılmaması 4 yıl tasarım ve planlama benzeri dersler alan peyzaj mimarları için handikaptır. Ziraat ve Orman Fakültesi mezunu olan Peyzaj Mimarları çoğu fakültede yetersiz alınan 3 boyut Görsel hazırlama gibi derslerinin eksikliği ile özel sektörde çalışma fırsatı bulmakta zorlanmaktadırlar. Yine projenin çizimi kadar sunum teknikleri bilgileri ders müfredatlarında ayrıca yer almaması peyzaj mimarları bölümlerinin hangi fakülte çatısı altında olması gerektiğini sorgulanma sebeplerinden biridir.

 

KOLEKTİF DERS İÇERİKLERİ

Nitelikli bir peyzaj mimarı adayları için eğitim, kolektif bir ders içeriği ile mümkündür. Saydığımız fakülte çatılarından farklı çeşitlilikte peyzaj mimarı da gelişen dünyamızda değişik bakış açıları katabilir. Fakat peyzaj mimarı hangi fakülteden mezun olduysa; o fakültenin çatısı altında daha etkin olacağı aldığı ders içeriğine göre uzmanlaşabileceği sanılır. Beş Fakülteye ayrılan eğitim sistemi ile peyzaj mimarları arasında ya da sektörde yer edinimleri arasında farklılık oluşturabilir bu şekilde bir ayrım kimileri için avantaj bazıları için dezavantaj olabilir. Mezun olunan fakülte her ne kadar farklı olsa da unvanların aynı olması; Ziraat Fakültesi mezunu Peyzaj Mimarı bitki bilgisine, Güzel Sanatlar Fakültesi mezunu tasarım konusunda, Mimarlık Fakültesi Mezunu uygulama açısında daha iyi olur yanlış kanısına varılabilinir. Bu sorgulama ileriki yıllarda Peyzaj Mimarları için gruplaşma, farklı bakış açıları ile sorun teşkil edecektir. Eğitimde bölümlerin tek fakülte çatısı altında oluşturmak, ders müfredatlarının aynı olması demek tek odak noktadan daha çok gelişime açık olabilmektir. Peyzaj Mimarları arasında fikir ve söz birliği dayanışması içinde eşitlik gereklidir.

 

MESLEKİ BİRLİKTELİK

Peyzajın günümüze kattığı değeri, mesleki vizyonu ve gelişimi göz önüne alarak Peyzaj Mimarlığı fakülte niteliğindedir. Kapsamında; bitkinin, sanatın, proje çiziminin, doğal ekosistemin ve insan ilişkilerin, hitap kitlelerin, istatistik verilerim, ön mimarlık bilgisi, sunum tekniğin, bilgisayar destekli program kullanma becerisi gibi her biri farklı alanlarda uzmanlık dersleri yer alır. Bu alanların birlikteliği hayata ve çizgiye yön veren peyzaj mimarları yetişmesine olanak verir.

Bugün gelinen nokta şudur ki, Peyzaj Mimarlığı mesleğine vereceğimiz değerin ulusal çapta kazanımları olacaktır. Mesleki birliğimiz sayesinde imza yetkimiz ile belirli kurum ve kuruluşlarda bilirkişilik ya da peyzaj danışmanlığı yapabilme tasarısı da tek fakülte çatısı altında eğitim başarısının getirisidir. Bakış açımızı bu yaklaşım ile genişletirsek, farklı bir fakülte çatısı altına girmektense kendi çatımızı kurmak daha doğru bir yaklaşım olacaktır.

Çünkü Peyzaj MİMARLIĞI eğitimi, geleceğin çevresine duyarlı, dinamik, kaliteli yaşam anahtarları sunan gençler; bireyler demek olacaktır.

 

 


Our unity is good result of success of educating under a single roof. If we broaden our perspective with this approach, establishing our own roof will be more accurate approach rather than located under a different faculty.

 

 

 

 


Paylaş: