16 Nisan 2015 Perşembe
Türkiye Cumhuriyetinin 10. kuruluş yıldönümünün kutlandığı 29 Ekim 1933 gününden bir gün sonra 30 Ekim 1933 günü Ankara ikinci bir bayram daha yaşamıştır. Bu bayram Yüksek Ziraat Enstitüsünün (YZE) açılış bayramıdır.
Yüksek Ziraat Enstitüsü, rektörü, üniversite yönetim kurulu, dekanı, fakülte kurulları ve diğer teşkilatları ile bir üniversite yapısında kurulmuş ve 15 yıl Türk eğitimine ve bilim dünyasına unutulmaz katkılarda bulunmuştur.
Yüksek Ziraat Enstitüsünün kuruluşunda 4 fakülte yer almaktaydı. Bunlar; Tabii İlimler Fakültesi, Ziraat Fakültesi, Baytar Fakültesi ve Ziraat Sanatları Fakültesi idi.
Bu fakültelerden Ziraat Fakültesine bağlı Bağ-Bahçe Enstitüsünde 1933 - 1937 yılları arasında Prof. Dr. Gleisberg tarafından verilen "Ziynet Nebatları Yetiştirmesi" ve "Ziynet Ağaçları ve Fidanlık İşleri" adlı iki ders, bana göre Türkiyede peyzaj mimarlığı konusuna girişin ilk göstergeleri olmaktadır.
İlerleyen yıllarda Yüksek Ziraat Enstitüsü bünyesinde "Süs Nebatları Şubesi" olarak ülke bilim alanında yer alan peyzaj mimarlığı bilim dalı, daha sonraları Yüksek Ziraat Enstitüsünün kapatılıp Ziraat Fakültesinin Ankara Üniversitesine bağlanmasından sonra "Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı" bölümünde "Bahçe Mimarisi ve Ağaçlandırma Kürsüsü" olarak devam etti. Uzun yıllar sadece Ziraat Fakültelerinde varlığını sürdüren bu bilim dalının bugün 45 farklı üniversitede eğitimi yaptırılmaktadır. Bu üniversitelerde de;
Ziraat Fakültesi,
Orman Fakültesi,
Mimarlık Fakültesi,
Güzel Sanatlar Fakültesi,
Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi,
Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi,
Mimarlık ve Tasarım Fakültesi,
gibi farklı eğitim kurumlarında peyzaj mimarlığı eğitimi verilmektedir. Son yıllarda kurulan bazı fakültelerin isimlerini kim veya kimler akıl etti merak ediyorum doğrusu.
TEK ÇATI BUGÜN İÇİN MÜMKÜN GÖRÜNMÜYOR
Bu kadar farklı çatılar altında eğitim veren Peyzaj Mimarlığı bölümlerinin tek bir çatı altında toplanması bugün için olası olmadığı gibi benim düşünceme göre doğru da olmayacaktır. Ancak Peyzaj Mimarlığı eğitiminin bu kadar çeşitli fakültelerde eğitim vermesinin de doğru olup olmadığı da tartışılmalıdır. Bu çeşitliliğin bir sınırlandırılması da gerektiğine inanıyorum.
Benim önerim Peyzaj Mimarlığı Eğitiminin
a. Ziraat Fakülteleri,
b. Orman Fakülteleri,
c. Mimarlık Fakülteleri,
d. Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakülteleri olmak üzere 4 eğitim kurumunda verilmesi yönündedir.
Her fakültenin aynı müfredat ile eğitim vermesi yerine fakültelerin özelliklerine göre gereken farklı müfredatlarla eğitimin verilmesi gerekir.
Son yıllarda süs bitkileri yetiştiriciliğinin Peyzaj Mimarlığı Lisans Eğitimi programından çıkarılma düşüncesi son derece yanlıştır. Son Plant Dergisinin ödül töreninde de görüldüğü gibi ülkemizde özellikle son yıllarda bu sektör çok gelişmiş ve güçlenmiştir. Bu sektörün sorunlarına çözüm aramak, onlara bilgisiyle yeterli eleman yetiştirmek gerekir. Bu nedenle Özellikle Ziraat ve Orman Fakültelerindeki Peyzaj Mimarlığı Bölümleri ile Meslek Yüksek Okul programlarında konuya gereken önemi vermek gerekir. Aksi takdirde mesleğimizin süs bitkileri yetiştiriciliği ayağı büyük yara alacaktır. Buna izin vermemeliyiz. Çünkü mezunlarımızın önemli bir iş alanını kendi ellerimizle yok ederiz. Yazımın başında belirttiğim gibi bu meslek ülkemizde "Ziynet Nebatları Yetiştirilmesi" ve "Ziynet Ağaçları ve Fidanlık İşleri" adlı iki üretim dersi ile başlamıştır.
MESLEKLER ARASI EĞİTİM
Üniversitelerarası Kurulun aldığı Ziraat Fakülteleri bünyesindeki Peyzaj Mimarlığı Bölümlerinin, Mimarlık Fakültelerine geçebilecekleri konusundaki karar uyarınca kendilerini planlama ve tasarım yönünde güçlü hisseden bölümler Mimarlık Fakültelerine geçebilirler. Ancak bu kararı alırken eğitim kadrolarını nitelik ve nicelik açısından iyi değerlendirmeleri gerekir. Ayrıca bu karar doğrultusunda tüm Ziraat Fakültelerindeki Peyzaj Mimarlığı Bölümlerinin Mimarlık Fakültelerine geçmelerini de beklemiyorum. Unutmamak gerekir ki, bu meslek Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesinde doğmuş, dallanıp büyümüştür. Bu nedenle Ziraat Fakültelerinde bu eğitimin devam etmesi de önemlidir.
Bölüm eğitimini "planlama ve tasarım" ağırlıklı yürütmek isteyen peyzaj mimarlığı bölümleri açısından ülkemizde Peyzaj Mimarlığı eğitiminin kuramsal temeline, ilgili diğer planlama ve tasarım disiplinlerinin çalışma sistemi, terminolojisi ve üretim süreçleri ile ilgili bilgiler yansıtılmış durumdadır. Ancak uygulamalı eğitimde yerini bulamamakta, dolayısıyla meslekler arası etkileşimin ortak üretim ayağı gerçek yaşama aktarılamamaktadır. Son yıllarda Mimarlık Fakülteleri bünyelerinde Yapı Mimarlığı ve Şehir Bölge Planlama lisans eğitim programlarının yanı sıra Peyzaj Mimarlığı Bölümüne de yer verilmeye başlanması bu konuda yenilikçi bir adım olarak görülmektedir. Ayrıca ortaklaşa eğitimin anlamı sadece aynı çatı altında bir araya gelmek değildir. İlgili mesleklerdeki öğrencilerin daha eğitimleri sırasında ortak derslerde bir araya gelerek ortak düşünce yapısını oluşturmalarını ve ortak ürünler ortaya çıkarabilmelerini sağlamak temel amaç olmalıdır. Böylece daha mesleki eğitimleri sırasında, birbirini tamamlayan öğeler biçiminde bir arada ve eşgüdüm içinde çalışma becerisi ve etiğini kazanmış bireyler, bu beceri ve etik görüşlerinin gerçek yaşama da yansıtabileceklerdir. Bu bağlamda yeniden yapılandırmadan söz edilecek ise, bunun en temel ilkesi "meslekler arası ortak eğitim" olmalıdır.
Working system of other relevant planning and design disciplines, information about the terminology and production processes already reflected to departments who wants to engage mainly “planning and design” in theoretical basement of Landscape Architecture education. By coming together in common courses during the training of the students to create the structure of common ideas and make them reveal common products should be the main objective. In this context, if we speak about reconfiguring, the most basic principle of this should be “inter-professional co-education.”
Prof. Dr. Halim PERÇİN
ANKARA ÜNİVERSİTESİ
ZİRAAT FAKÜLTESİ
PEYZAJ MİMARLIĞI BÖLÜMÜ


