SU KAYNAKLARININ KORUNMASI İÇİN KURAKÇIL ÇÖZÜMLER

SU KAYNAKLARININ KORUNMASI İÇİN KURAKÇIL ÇÖZÜMLER
  Hatice BÜYÜKKÖZ
  9 Kasım 2012 Cuma

 

Sarıyer Park Bahçe Müdürlüğü Müdür Yardımcısı ve Peyzaj Mimarı
 
 
 
KURAKLIK SORUNU
Günümüzde, Küresel iklim değişiklikleri  sonucunda sıcaklıklar  artmakta , yağışlar azalmakta ; hidrolojik bir dengesizlik olan kuraklık sorunu yaşanmakta...Nüfus artışı, sanayileşme, kentleşme  gibi olgulara  bağlı olarak Suyun bilinçsizce  kullanılması  kuraklığın etkilerini daha da  artırırken, su kaynaklarımızın kullanımında yediden yetmişe herkes tarafından alınabilecek  önlemler, kuraklıkla başa çıkmamız için büyük  önem taşıyor.
 
SORUNUN ÇÖZÜMÜNE KURAKÇIL PEYZAJ
Park,bahçe, yeşil alanlar, kent gürültü ve kirliliğinden uzaklaşıp biraz olsun nefes alabilmemize olanak sağlayan sosyal yaşam alanlarımız.Bu mekanların   yaşaması  iyi şekilde bakımına bağlı .Ancak  bunu çevreyi koruyacak şekilde gerçekleştirmeliyiz. Örneğin, su  tüketimini azaltacak şekilde   bitkisel düzenlemeler yapmamız ,suyun korunması anlamında çevreye katkıda bulunmamızı sağlayacaktır.
 
KURAKÇIL PEYZAJ DÜZENLEME  NEDİR? 
"Kurakçıl Peyzaj Düzenleme" veya Dünyada bilinen ismiyle "Xeriscape",suyun en az düzeyde kullanılmasıyla su kaynaklarının ve çevrenin korunmasını ilke edilen nitelikli  peyzaj düzenlemedir."Kuru" anlamına gelen  Yunanca "xeros" ile "peyzaj" anlamına gelen İngilizce "landscape" sözcüklerinden geliştirilmiştir. "Xeriscape" ile  ,su tüketimi sıfır değildir ancak, susuzluğa dayanıklı  bitki türleri kullanılarak minimum düzeyde tutulur. Xeriscape ,kaktüs türleri ile taş veya kaya parçaları kullanılarak yapılan sukkulent bahçelerden farklıdır ve kullanılan bitki türleri zengin çeşitlilik gösterir.
 
KURAKÇIL PEYZAJIN DOĞUŞU…
1950’lı  yıllardan sonra , nüfus artışı ve sanayileşme sonucu su tüketimi artmış ,  suyun etkin kullanımına yönelik çeşitli su stratejileri geliştirilmeye başlanmıştır. Yeşil alanların sulanmasında ,"Su-Etkin Peyzaj Düzenlemesi" (Water-Efficient Landscaping) genel başlığı altında "Suyun Akılcı Kullanımı" (Water-Wise, Water-Smart), "Az Su Kullanımı" (Low-Water) ve "Doğal Peyzaj Düzenleme" (Natural Landscaping)  ortaya çıkmıştır.Genel olarak hepsinin  amacı ortak olup suyun az tüketilerek  , çevreye katkıda bulunulmasını ilke edinmişlerdir. Bu yaklaşımların daha da geliştirilmesi sonucu,1981 yılında Amerika’nınColerado eyaletinde "Kurakçıl Peyzaj Düzenleme" ya da tüm Dünyada bilinen ismiyle "Xeriscape" ortaya çıkar."Kurakçıl Peyzaj Düzenleme" için uyulması gereken bazı yöntemler vardır. Bu yöntemleri aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz.
 
1-Planlama ve Tasarım:Peyzaj düzenlemesi yapılacak alanda ,iklimsel koşullar , mevcut bitki örtüsü , arazi eğimleri , toprağın yapısı  gibi konuların dikkate alınması gerekir.Öncelikle yapılan   envanter çalışması ile  mevcut bitki türleri tespit edilir. Mevcut bitkiler belli bir gelişme göstermiş olduğundan ilave bakım gerektirmeyecektir.  Bu nedenle  korunmalarına özellikle dikkat edilir ve böyle bir tasarım yoluna gidilir. Bitkilendirmede  kullanılacak bitki türlerinin, bölge bitki örtüsünden seçilen   susuzluğa dayanıklı türler olmasına dikkat edilmelidir. 
Bahçemizde su seven bitkilerden de kullanmak istiyorsak  kuzey kısımlarda  düşünebiliriz. Bu kısımlar güneye oranla daha az kuraktır  bu yüzden  su seven bitkiler için daha uygundur .Su seven bitkilerin sulanması  için Yağmur ve kar suyunu depolayıcı çözümler , mevsimsel kuraklık yaşanan bölgelerde iyi bir çözüm olacaktır. Suya ihtiyaç duyan bitkiler, yağmur sonrası toplanan  sudan yararlanmak üzere plana konulabilir.Sert zeminde kalan yürüyüş yolları veya diğer mekanlarda uygun eğimle sular belli bir yerde toplanabilirse  bu su daha sonra sulama suyu olarak kullanılabilir.Ayrıca,  ‘Yeşil Bina’ adıyla bilinen,   enerji verimliliği sağlayan  bazı yapılarda lavabo ve banyo sularının  arıtımdan geçirilerek bahçe sulamada  kullanılabildiği bilinmektedir.
2-Çim alanlarının Azaltılması ve su kayıplarını önleyici şekilde planlanmaları : Çim alanlar  çok sulama gerektirdiğinden  ,çime   mümkün olduğunca az yer vermek  bunun yerine çayır ya da   yer örtücü  bitki türleri kullanmak faydalı olur.  Örneğin Dam Koruğu (sedum sp), Buz çiçeği (Aizoaceae) gibi su gereksinimi çok az olan yer örtücülerin kullanılması  su tüketimini azaltacaktır. 
3-Doğal Bitki Örtüsüne Uygun  Bitki Türleri Seçilmesi :Bitkilendirme yapılan alanda  ,doğal  bitki örtüsünden veya  bölgeye başarıyla uyum sağladığı denenmiş dayanıklı  bitki türlerinden  tercih edilmeli .Doğal ortamındaki bitki türlerinin dayanıklılığı  yabancı bitki türlerine göre fazla  olacağından az su , az  tarımsal ilaç, az   bakım yeterli olacaktır. Bu sayede tarımsal ilaçların toprağı zehirlemesinin önüne geçilerek yer altı sularımız da kirlenmekten kurtarılacak aynı zamanda su tüketimi minimum düzeyde tutulmuş olacaktır. Kuraklığa dayanıklı bitki türlerinden  şifalı , hoş kokulu bitkiler veya meyve  bahçeleri şeklinde  temalı bahçeler oluşturmak mümkün. Örneğin lavanta,biberiye,zeytin, adaçayı,mercanköşk, okaliptus  gibi bitki türlerini kullandığımızda  kuraklığa dayanıklı güzel kokulu bahçeler ortaya çıkar..Yine,zeytin  kocayemiş bitkileri ile   susuzluğa dayanıklı meyve bahçeleri oluşturabiliriz.Hatta,meyveleri ile kuşları cezbeden bazı türler (mahonya,ateş dikeni,dağ muşmulası) ile  bahçemizdeki sevimli misafirlerimizi çoğaltabiliriz.Tasarımlarımıza göre bu bitkileri çeşitli şekillerde kullanabiliriz.Ancak,Tüm bunları yaparken  ,bitkilerin  susuzluğa dayanıklı olmasının yanında soğuklara , toza , dumana vs. karşı dirençli olmaları gözetilmeli.Ülkemizde yetiştirilmeye uygun, kuraklığa dayanıklı türler oldukça  zengin sayılır. Bunlar içerisinden seçilebilecek türler ile bölge koşullarına uygun çeşitli bitkilendirmeler yapmak mümkün.
 
 
ÜLKEMİZDE YETİŞTİRMEYE UYGUN KURAKLIĞA DAYANIKLI BİTKİLERDEN BAZILARI
 
Yer Örtücüler
Buz çiçekleri(Aizoaceae) 
Avcı Üzümler i(Arctostaphyllos uvaursi)
Hazine Çiçekleri (Gazania spp.)
Dam Koruğu Türleri (Sedum spp.)
Cezayir menekşeleri ( Vinca spp.)
Çalılar
Saz Akasyası (Acacia longifolia)
Zahra (Baccharis pilularis)
Kadın Tuzluğu ( Berberis spp.)
Bezelye Çalısı( Caragana arborescens)
Kalifornia Leylakları ( Ceanothus spp.)
Benekli Kayagülü ( Cistus x purpureus
Dağ muşmulası türleri (Cotoneaster ) 
Pampas otu (Cortoderia selloana)
Poruk türleri (cytisus spp.)
Şerbetçiotu çalısı  (Dodonaea viscosa)
İğde türleri (Eleagnus angustifolia)
Eskalonya ( escallonia exoniensis)
Koyunkıran (Hypericum calycinum)
Ardıç türleri (juniperus spp.)
Ağaç minesi (Lantana spp.)
Okyanus Mersini (Leptospermum scoparium)
Tatar Hanımelisi (Lonicera tatarica)
Mahonya  aquifolium (Mahonia spp.)
Nerium oleander  (Zakkum)
Pitosporum Tobira
Pençe çalısı   (Potentilla fruticosa)
Ateş dikeni   (Pyracantha spp.)
Hint alıcı     (Raphiolepis indica)
Fırça çalısı  (Callistemon citrinus)
Biberiye   (Rosmarinus officinalis)
İspanyol katırtırnağı    (spartium junseum)
Erik yapraklı kartopu  (vibirnum prunifolium )
Keçi sakalı     (Spiria vanhouttei)
Ağaçlar
Ova akçaağacı (Acer campestre)
Gülibrişim     (Albizzia julibrissin)
Dişbudak    (Fraxinus  americana)
 Erguvan (Cercis siliquastrum)
Oya ağacı      (Lagerstroemia indica)
Ligustrum    (Ligustrum japonica)  
Çiçek Elması  (Malus spp.)
Mabet Ağacı      (Ginkgo biloba)
Saplı Meşe (Quercus pedunculata)
Crataegus spp (Alıç)
Japon pagoda ağacı (sophora japonica)
Kocayemiş türleri (Arbutus spp.)
paniculata)
Bailey akasyası  (Acacia baileyana)
Himalaya sediri (Cedrus deodora)
Çitlembik  (Celtis orientalis)
Okaliptus türleri (Eucalyptus spp.)
Adi Porsuk  (Taxus baccata )
Ilgın türleri  (Tamarıx spp.)
Amerikan sumağı    (Rhus typhina)
Zeytin ağaçları        (Olea europea)
Halep çamı               (pinus halepensis)
Pinus canariensisis    (Kanarya adaları çamı)
Gladiçya     (Gleditschia triacanthos)
Sarılıcılar
Mercan asması (Antigonon leptopus)
Gelin duvakları (Bougainvillea spp.)
Acem borusu türleri (Campsis spp.)
Karolayna yasemini (gelsemium sempervirens)
Orman sarmaşığı  (Hedera helix)
Hanımeli türleri  (lonicera spp.)
Amerikan sarm.(Parthenocissus tricuspidata)
Çoban değneği türleri (Polygonum spp.)
Yıldız yasemin (Trachelospermum jasminoides)
Üzüm asması (Vitisspp.)       
Çim Türleri
Agropyron cristatum
Festuca arundinacea
Poa pratensis
4-Toprak Analizi :Toprak analizi , toprak çeşidine uygun bitki türleri seçilmesi bakımından çok önemli.Bitkinin sağlıklı gelişebilmesi , topraktaki besin elementlerinden faydalanabilmesi ile orantılıdır. Bu nedenle, Planlama yapılan alanda, toprak analizi yapılarak topraktaki besin elementlerinin düzeyi , toprağın çeşidi, niteliği tespit edilir ve bu doğrultuda toprağı iyileştirme çalışmaları yapılır. Bitki dikimleri yapılmadan toprak ıslah işlerinin tamamlanmış olması gerekir.Toprağın yapısını iyileştirmek için doğal gübreler tercih edilmeli.Bahçeden temizlenen ağaç yapraklarının, evsel sebze atıkları gibi organik atıkların  bahçe içerisinde açılan bir çukura gömülmesi doğal gübre üretimi için, kolay uygulanabilen bir yöntemdir.
5- Etkin Sulama :Sıcaklık, bağıl nem, rüzgar, güneşlenme süresi, bitki su tüketimini etkileyen faktörlerdir. Bilinçsizce yapılan sulamalar  su tüketimini artırmakla birlikte bitki köklerine dolayısıyla bitkiye zarar  verir .Aşırı sulamanın neden olacağı su akışı kirletici böcek ilaçları gibi kirleticileri göllere ve akarsulara taşıyabilir.Sulama yöntemlerinde su kayıplarına neden olan yağmurlama , tazyikli sulamalar yerine damla sulama sistemleri daha uygundur. Aksi takdirde  bir miktar su, toprak yüzeyinden akıp gitmekte ve bir kısmı da, güneş ve rüzgara açık topraklardan buharlaşmaktadır. Damlama sulama sistemi, özellikle ağaç, çalı, çiçekler ve yer örtücüler için uygundur.Ayrıca, Eğimli arazilerde teraslama(kademe)yapılması su kayıplarını önleyeceğinden tercih edilen bir yöntem olmalıdır.Yeşil olarak düşünülen alanlar, ayrı ayrı değil bütün olarak tasarlanırsa su kayıpları azaltılmış olacaktır. 
6- Malçlama:Malçlama  , bitki kök çevresinde uygun sıcaklık-nem koşullarını sağlamak,toprak nemini muhafaza etmek amacıyla toprağın uygun malzemelerle kaplanmasıdır. Malçlama ile  buharlaşma en aza indirilerek daha fazla miktarda suyun toprakta tutulması, toprak nem ve sıcaklığının kontrol edilmesi sağlanmış olur. Malçlamada kullanılan malzemelerden en fazla bilinenleri ağaç kabuğu yongaları, odun talaşı, çam ibreleri,fındık ya da ceviz gibi meyvelerin kabukları, kuru yaprak, saman v.b. gibi küçük boyutlu çakıl ve ince kıyılmış budama artıklarıdır. Ağaç kabuğu, kozalak gibi organik malçlar çürümeleri esnasında toprak koşullarının iyileştirilmesini sağlayacağından ideal olanıdır. Isıyı yansıtması ve bitkilerde kavrulmaya yol açacak boyutta su kaybına neden olması nedeniyle küçük tas parçalarıyla (mıcır) ya da benzeri malzemelerle yapılacak malçlamadan kaçınılmalıdır.Malç tabakasının , suyun bitki köklerine ulaşmasını engellemeyecek kalınlıkta uygulanmasına da dikkat etmek gerekir.
7-Uygun Bakım :Kurakçıl bahçelerin kalitesini sürdürebilmesi için bakımının uygun yöntemlerle düzenli olarak yapılması gerekir.Bahçedeki zararlılarla tekniğine uygun mücadele yapılması,bitkilerin uygun şekilde budanması , sulamanın gece saatlerinde yapılması önemlidir.
 
KURAKLIĞA DAYANIKLILIĞI SAĞLAMAK İÇİN  XERİSCAPE PRENSİPLERİNE DESTEK OLABİLECEK  FARKLI TEKNİKLER  VAR MI?
1-Mikoriza Yöntemi
Kurak alanlarda , bitkinin topraktan besin elementlerini özellikle fosforu elde etme kabiliyeti azalmaktadır.Böyle durumlarda , bitki kökleri ile toprak funguslarının ortak yaşam  biçiminin en iyi örneği olan mikoriza yönteminden faydalanabiliriz. Bitki kökleri  mikoriza mantarı ile aşılandıklarında  topraktaki  bazı  bitki besin elementlerini bitkiye rahatça alabilecek,Uzun vadede kuraklık problemleri ile mücadele edebilip  hastalılara karşı da direnç kazanacak.Xeriscape yöntemlerine destek olabilecek olan ‘Mikoriza’ üzerine yapılan bazı deney sonuçlarından bitkilerin mukavemet kazandığı görülmüştür.
2-Hydrogell
Polimerik yapılı, kuruduğunda kristal,su çektiğinde ise jel kıvamını alan,kendi ağırlığının 300-400 katı su çekebilen,bitkinin ihtiyacı olduğunda bu suyu salan bir malzemedir. Toprağın 5 cm altına uygulanır.Günümüzde tarımsal alanlarda da kullanılabilen çevreye dost  malzemedir.Uygun iklim koşullarında gerektiği gibi kullanılan bu malzeme önemli ölçüde su tasarrufu yapmamızı sağlar.
 
XERİSCAPE İLE KAZANILANLAR
Bazı araştırmalar bu yöntemle düzenlenen  bahçeler ile, %20-/%60’lere varan  oranda su tasarruf edildiğini  göstermektedir.   Çim alanların yoğun olduğu ,su tüketimi yüksek bitkilerin kullanıldığı    kurakçıl olmayan bir bahçe     ve  kurakçıl düzenlenmiş bir bahçe   üzerinden, konuyu kabaca örneklendirelim  :(Örnek  bahçeleri  İstanbul’da kabul edelim.)İstanbul şartlarında , çim sahaların günlük su tüketim ihtiyacı, su kayıpları da dikkate alındığında  6 litre /m2 olarak kabul edilir. (İstanbul Belediyelerince hazırlanan yeşil alanların bakımları teknik şartnamelerinde esas alınan değer.)Kurakçıl olmayan  bahçede yıllık harcanan su miktarını bulalım;Öncelikle ,çim alanlar  yılda kaç gün sulanır bunu hesaplamalıyız.Sulamalar İstanbul İli mevsim ortalamaları nedeniyle 15 Nisan - 30 Ekim arasında,15 Nisan – 15 Mayıs arası üç günde bir,15 Mayıs – 15 Eylül arası her gün,15 Eylül -   30 Ekim arası üç günde bir olarak yapılır.Yani Yıllık sulama gün sayısı ortalama 120  gün .1000 m2 çim alanda ; günde  1000 m2 x6 litre:6000 litre yani 6 ton su harcanır.Yıllık sulama gün sayısı 120 olduğu için Kurakçıl düzenlenmeyen  bu bahçede Yıllık  su tüketimi;     6 ton x 120 gün  : 720 ton’dur.Aynı bahçeyi kurakçıl bahçe düzenleme prensiplerine göre düzenleyelim . Örneğin 1000 m2 çim alanı 150m2’ye indirelim kalan 850m2 ‘yi  sedum gibi az su tüketen yer örtücü ler ile kuraklığa dayanıklı  çalı veya ağaç gibi  bitki türlerinden düşünelim.150m2 x6 tonx120gün   :108 ton /yıl ( kurakçıl bahçedeki  çim için harcanan yıllık su miktarı) 850 m2  x 6 litre x 40 gün  :204 ton (850m2 kurakçıl bitkilerden oluşan kısım  için yıllık sulama gün sayısı 40 alınmıştır Bu bahçeler için normal   çim alanlara göre ¼ oranında az sulama yeterli  olur.)204 ton  + 108 ton:  312 ton 720 ton yıllık su tüketimi   312 tona iner.   aradaki fark  408 ton   bir yıl içerisinde bu bahçede yapılan sulama için kazancımız olur.
 
İSTANBUL ÖRNEĞİ
İstanbul’da ,bakımı zor  alanlarda özellikle de karayollarının kenarlarında ara ara  susuzluğa dayanıklı bitki türleri kullanıldığını görebiliyoruz.Ancak,Aynı bölgelerde tam zıttı bir durum olarak ,yoğun mevsimlik çiçekleri , çim alanlar ve su tüketimi yüksek bitkileri  de görmemiz  bu düzenlemelerin xeriscape disiplini ile  ele alınması gerektiğini düşündürüyor. Ana arterlerde ve Sahil Bandında bulunan park ,yeşil alan, korular ile  TEM, E5,Kavşaklar , bunlara bağlantı yolları etrafında bulunan yeşil alanların düzenlenmesi,bakımı   İstanbul Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğundadır.İstanbul Büyükşehir Belediyesinin sorumluluğundaki bu alanlarda yeşil alan kısmı  yaklaşık  35.457.000 m2 . (İstanbul  İlçe Belediyeleri’nin  yetki  ve sorumluluğunda kalan  yeşil  alanlar bu rakamın içinde değildir. Orman Bölge Müdürlüğüne ait  orman alanlarından bahsetmiyorum çünkü oralar yetişmiş ağaçlardan oluşuyor ,yetişmiş ormanda sulama gerekli olmuyor. )35.457.000 M2  yeşil alanın  xeriscape tekniklerine uygun    düzenlendiğini   kabul edelim. Bu teknikle düzenlenen bahçelerdeki su tüketim kazancımızı,  1000 m2 alan için yıllık 408ton olarak hesaplamıştık daha  önce .Yaklaşık 400 ton kazancımız var .35.457.000 m2x400/1000 : 14.182.800 Ton yıllık kazanç.Suyun maliyetindeki yıllık kazanç.14.182.800 ton x 4,58 TL :  64.957.224 TL (Suyun m3  fiyatı ev,iş yeri ve kamu kuruluşları için farklılık göstermekle birlikte ,  2011 Yılına ait Bayındırlık Bakanlığının tanımlamış olduğu rakam  (4,58)  ölçü alınmıştır.  Sulama işçiliği  veya sulama sistemlerinin masrafları   bu hesaba  dahil edildiğinde  4,58 TL  daha da artacaktır.)İlçe belediyelere(33 ilçe )  ait yeşil alanlar  ve ev bahçelerinde alan büyüklükleri  birbirlerine göre farklılık gösteriyor. Yine de buralardaki yeşil alanları  xeriscape tekniklerine göre düzenlenmiş kabul edersek , su tüketimindeki kazancımız yıllık , yukarıdaki rakamın  birkaç katına rahat ulaşır.Ülke genelinde düşündüğümüzde , yağışların yoğun olduğu Karadeniz Bölgesi   hariç ,Xeriscape tekniklerine uygun bahçeler  düzenlediğimizde   su tüketimindeki  kazancımız  çok çok yüksek olacaktır.
 
XERİSCAPE  ÖRNEKLERİ
İlk kez,Amerika Birleşik Devletleri’nin Colorado eyaletinde  Denver su departmanında kullanılmaya başlanan  xeriscape aynı bölgede etkinliğini sürdürüyor.Bugün merkezi Georgia eyaletinin Atlanta kentindedir.Burada  birçok  xersicape örnekleri bulunmaktadır. Xeriscape uygulamaları mikrokilima özelliklerine göre , değişik bölgelerde birbirinden   farklı yerli bitkiler bulunmasına bağlı olarak çeşitlilik gösterir. 
 
XERİSCAPE ÖRNEKLERİMİZDEN BİR KAÇINDAN BAHSEDELİM:
Colorado eyaletin’in , Pueblo Bölgesi’nde ,Xeriscape yöntemlerine göre düzenlenmiş olan bir bahçe yaklaşık 13 000 m2 alan kaplıyor.Bu bahçede ,bitkiler kurak, yarı kurak şeklinde  su isteklerindeki farklılıklara göre bölümlere  ayrılmıştır.Bu durum sulama esnasında yapılan su kayıplarını azaltır.Parkta, 240’ın üstünde çok yıllık ve yer örtücü  bitki,15 süs  çimi , 35 çalı ,  30 ağaç  tür ve varyeteleri kullanılmış olan bu bahçe için çeşitli turlar düzenlenmekte ve haftanın 7 günü ziyaretçilerine hizmet vermektedir.Ülkemizde ise ,sıcaklıkların çok yüksek geçtiği 2007 yılından sonra bu konuda hassasiyetler oluşmuştur . Bilinen ilk örneklerden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde ,Çevreye Değer Veren Aktiviteleri Destekleme (SAVE)’nin , 21 Nisan 2009 yılında, Alsancak –Karavas’ta kurakçıl peyzaj prensiplerine göre düzenlenen ekolojik bir park için tasarım   yarışması yapmış,kazanan proje uygulanmıştır.Park 300 m2 alandan oluşuyor.2011 yılında  İstanbul’un Sarıyer ilçesinde, yaptığımız   bir parkta ,konuya verdiğimiz önemle , xeriscape  bahçe tekniklerini  uyguladık. 1420 m2 alan kaplayan bu parkta sert zeminler hariç, yeşil alan kısmı  800 m2’dir. 800 m2 yeşil alan içerisinde  daha önceden var olan  bitkiler korunmuş,ilave bitkiler bitki örtüsüne uygun ,susuzluğa dayanıklı bitki türlerinden seçilmiştir. Defne,sophora, Oya, pampas otu, dağ muşmulası, yayılıcı ardıç türleri,zakkum, mahonya, spiria,inci çalısı,kartopu,nar  , duvarları saracak şekilde kaya sarmaşıkları,kaz ayağı, dam koruğu, berberis, vb bitki türleri kullanılmıştır. Bitkiler su isteklerine göre gruplandırılmış ,çim yerine susuz kaldığında ölmeyen ,dayanıklı çayır örtüsü minimum düzeyde kalacak şekilde kullanılmıştır.Malç olarak ağaç kabuğu kullanılmıştır.Parkta , kullanılan bitki türlerine bağlı olarak  su tüketimi önemli ölçüde düşük. Parkın   kaybolmayan yeşilliği ile kent içinde sürdürülebilir yeşil alanlara güzel bir örnek amaçlanmıştır.
 
ÖNERİLERİMİZ
Kent  Estetiğinde Yetki  Mercii Belediyeler ve Yeşil alanlarda Önemli Söz Sahibi Peyzaj Mimarlarına önemli roller düşüyor.
Peyzaj Tasarımları  yaparken  kısa ömürlü , doğayı sömüren  düzenlemeler yerine  uzun ömürlü doğaya katkı sağlayan  Kalıcı ve akılcı düzenlemeler yapılmalı .Öncelikle ,farklı bitki kullanma eğiliminden kurtulup , bölgeye uygun  ,kanaatkar bitki türlerine yönelmek gerekir .Türkiye bitki çeşitliliği açısından zengin bir ülke. Bu çeşitlilikle  güzel bitkilendirmeler yapabilecekken bu konuda  yurtdışına bağımlı lık bir tarafa bırakılmalı .Üstelik  ,bitkiler kendi  koşullarında   daha güzel form yapar ,sağlıklı gelişir .Peyzaj düzenlemelerinde , xeriscape teknikleri ne yönelmek  , su tüketimini azaltarak doğaya katkı sağlamak açısından  önemli olduğu gibi uzun ömürlü , sürekli yaşayan  bahçelere   sahip olmak açısından da çok önemli .Diğer taraftan ,Ülkemizde özelikle büyükşehirlerde ‘Yeşil Bina’ adıyla bilinen yapılar giderek yaygınlaşıyor. Leed ve Bream gibi uluslar arası sertifikalarla belgelenen  bu yapılar  Enerji verimliliğini  amaçlıyor. Yeşil binaların sisteminde , yağmur suları  depolanmakta  sonra bahçede sulama suyu olarak kullanılmakta, ayrıca    lavabo, banyo sularının arıtılması ile bahçe sulama suları elde edilmektedir.  Fakat bu yapıların bahçe düzenlemelerine baktığımızda su tüketimi yüksek çim alanlara geniş yer verildiğini ve su tüketimi yüksek bitkilerin kullanıldığını görmekteyiz. Bir taraftan tasarruf  ve sürdürülebilirlik  amaçlayan  bu yapılardaki yaklaşımlar bahçeye de yansıtılır ise  ; bina ile bahçesi arasında amaç birliği ve uyumluluk   sağlanmış olur.Ve xeriscape teknikleri ile bahe düzenlemeleri  yaygınlık kazanır.
SONUÇ OLARAK ; XERİSCAPE BAHÇE DÜZENLEMELERİ  İLE  SU , ZAMAN , PARA  KAZANIRIZ…..
 

Paylaş: