10 Eylül 2013 Salı
| YAZAR'A AİT DİĞER YAZILAR |
|
TÜRKİYE’DE PEYZAJ MİMARLIĞI 20 Haziran 2013 Perşembe |
Peyzaj mimarlığının anabilim dalı olan süs bitkileri, sektör olarak dünyada ve ülkemizde bitkisel üretim içinde önemli bir yere sahiptir. Süs bitkileri sektörü ekonomiye, istihdama, tarım sanayisine katma değer sağlamaktadır.
Süs bitkileri; iç mekan süs bitkileri, dış mekan süs bitkileri, kesme çiçekler, çiçek soğanları diye dört gruptan oluşmaktadır.
Dünyada bu sektör 1800-1900lü yıllarda yatırıma başlamış, bazı ülkelerde devlet eliyle (Gürcistan, Bulgaristan vb. ) bazı ülkelerde devlet ve özel sektörle (Macaristan, Polonya vb.) bazı ülkelerde de devlet destekli özel sektör yatırımları ile dünya piyasasında önemli yere gelmiştir (İtalya, Hollanda Almanya vb.).
Dünya süs bitkileri sektörü:
ASYA; dünyada kesme çiçek üretiminin yüzde 64üne sahiptir. En önemli üretici ülkeler Çin, Hindistan, Japonyadır. Çin, kesme çiçek üretimini yüzde 54üne sahiptir.
Japonya 20.000 ha alanda çiçek, 2000-3000 ha alanda dış mekan süs bitkileri üretimi yapmaktadır. Japonya aynı zamanda Bonsai türlerin üretiminde dünyada en önemli üreticilerin başında gelmektedir. Aynı zamanda Tayland, Malezya, Güney Kore, Tayvanda kesme çiçekçilik üretimi ağırlıklıdır.
AVRUPA; Avrupa Birliği ülkeleri dünya süs bitkileri üretimini yüzde11ine sahiptir. Bu da tüm üretim değeri içerisinde yüzde 38e yakın bir pay demektir. En önemli üretici ülkeler İtalya, Almanya, Hollanda Belçika, Fransa, İngilteredir.
AFRİKA; Kenya, Tanzanya, Zimbabve, Uganda, Zambia, Etiyopya gibi ülkeler önemli üreticilerdir. Afrikada üretim alanları yabancı yatırımcıların sahip olduğu büyük ölçekli fidanlıklardan oluşmaktadır. Bu fidanlıkların genel yatırımcıları İngiltere, Almanya, Hollanda ve İsraildir. Afrika da yetiştirilen bitkilerin yüzde 90ı Avrupadan dünyaya satılmaktadır.
Türkiye de süs bitkileri sektörü:
Türkiyede ticari olarak kesme çiçek üretimi 1940lı yıllarda İstanbul ve çevresinde başlamıştır. 1985 yılında Antalyada ihracatın artması ile beraber üretimi de hızlı bir şekilde artmıştır. Türkiye de 28 ilde süs bitkileri üretimi yapılmaktadır. Üretimin en fazla yapıldığı iller sırası ile İzmir, Sakarya, Antalya, Yalova, Bursa, Isparta ve Adanadır.
Antalya ve İzmir kesme çiçek üretimi, çalılar, soğanlı bitkiler ve mevsimlik çiçekler üretiminde ilk sıralardadır.
Sakarya, Bursa, Yalova, Adana iç ve dış mekan süs bitkileri üretiminde önemli yere sahiptir. Sakarya Bölgesi son 10 yıldır dış mekan süs bitkileri üretimi yapılan yerlerin kalite ve bitki çeşitliliği bakımından ilk sırada yer almaktadır. Fakat Sakarya Bölgesi 2008-2009 istatistiklerine kadar görünmemektedir.
Kaynak: Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri
Bu veriler ışığında Ülkemizin dünyadaki süs bitkileri üretiminin pazardaki yeri yüzde 0,7dir.
Türkiyede süs bitkileri sektörü yüksek istihdam yaratan bir sektördür. Sektörün sadece ihracat kısmında 25.000 kişi istihdam edilmekte, dolaylı istihdam 300.000 kişidir (Kaynak: Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri). Ülkemizin toprak ve iklim yapısı müsait olması, coğrafi konumunun avantajları, genç nüfus vb. unsurlarının pozitif olmasına rağmen devletin süs bitkilerine, peyzaj mimarlığına bakışı pek değişmemiştir. Peyzajın ki bunun ana bilim dalı olan süs bitkileri herhangi bir bakanlıkta yerininolmaması manidardır. Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığının 2010 yılı verilerine göre süs bitkileri ihracatı 57 milyon euroya ulaşmıştır. Hem iç pazardaki katma değerin artışı hem de bu ihracattaki artışlar kamuda peyzajın bir birim içerisinde yerinin olması ivedilikle gerekmektedir.
KAYNAKLAR:
T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
T.C. Ekonomi Bakanlığı
Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri


