FİDANLIKTA BİTKİLERİN SABİTLENMESİ

     Çok elzem olmadığı düşünülebilir ancak; fidanlıklarda, gerek saksılı üretim gerekse toprakta üretim sahalarında, bitkilerin hereklenmesi ya da sabitlenmesi yetiştirme kültürünün bir parçası olan budama ile birlikte, geleceğin olgun bitkilerinin alacağı form ve strüktürel görünümü şekillendirebilme imkanı vermektedir.

 

      Sabitleme ve budama, rüzgara maruz kalınan alanlarda fotosentez ürünlerinin bitkinin üst kısmına doğru taşınmasını kolaylaştırmakta ve bu sayede tepe tacı gelişimine yardımcı olmakta; rüzgar bitkinin toprak üstü kısımlarında stres yaratırken, kök topunun irileşmesine katkı saglamaktadır. Ayrıca; yüksekten dallanan form ya da agaççık formuna teşvik edilen bitkilerde budama, en alttaki dalların uzaklaştırılması  şeklinde yapılır ve bu uygulama daha pürüzsüz bir gövde elde etmeye yardımcı olmanın yanında gövde çapında fotosentez ürünlerini azaltmak için  minör bir büyüme sağlar. Anlaşıldığı üzere, budama ve sabitleme bakım uygulamaları bitkinin gelişiminde çok önemli roller üstlenmekle birlikte, uygulamaların doğru dönemde ve doğru denge ile yapılması gerekmektedir. Çok uzun zaman kalan sabitleme düzeneği gövdenin gelişmesinde olumsuzluklar yaratacağı gibi; çok hafif ya da fazla sürekli budama da bitkinin görsel değerinin düşmesine sebep olabilir.

 

     Doğal olarak sabitleme ve budama yönetimi, fidanlıkta yerleşim ve dizilim sıralarının mesafeleri ile doğrudan ilişkilidir. Kolaylıkla genişleme eğiliminde olan bir bitkiye, en düzgün dal gelişimi ve tepe tacı yoğunluğu kazandırmak için budama çalışması uygulanmalı, gerekli görüldüğü takdirde birkaç defa tekrarlanmalıdır. Aynı zamanda, tek bir gövde oluşturacak şekilde terbiye edilen bitkinin, uzun dönemde tepe sürgünü ile yarışabilecek olan ve gövde üzerinde genellikle dar açılı olarak gelişen filizler temizlenmelidir. Yaprak döken bitkiler için en uygun budama kışın yapılırken, çam ve göknar gibi herdem yeşil bitkilerin budamasının ilkbahar sonu veya yaz başında yapılması önerilir. Bu dönem, dişbudak, glediçya, meşe türleri ve zelkova gibi hızlı gelişen bitkilerin ikinci defa budanması için de uygundur. İkinci budama uygulaması özellikle saksı içinde yetiştirilen bitkilerin kök topu-tepe tacı sistemi arasında doğru bir dengenin kurulması ve bitkinin köklenmeye teşvik edilmesini sağlayacaktır.

 

       Çok sıkı yerleşim, özellikle uzun zamanlı olduğu takdirde, bitkinin gelişmesi için yeterli yer olmaması haline dalların birbirine değmesi ve zamanla karanlık bir ortam oluşması sonucu alt kısımdaki yapraklarda önce sararma, sonra dökülmeye; bir süre sonra da orta kalınlıktaki dallarda kurumaya sebep olmaktadır. Tam aksini düşünecek olursak, bitkilerin yeterli aralıklarla yerleştirilmesi, ışığın yeterli derecede süzülerek, bitkinin tepe tacı ve güçlü dal gelişimini desteklemesini sağlayacaktır. Bu sebeple, fidanlıkta mümkün olan yerlerde, yerleşim sıralarını kuzey-güney doğrultusunda konumlandırmak gerekmektedir. Bu konumlama alt dalların da, günün büyük bir bölümünde ışık almasını sağlayacaktır.

 

     Fidanlıklarda bitkilerin sabitlenmesi, sıraların yapılandırılmasıyla başlar. Kabuğu soyulmuş kestane ağacı ya da cilalı çam kazıklar sıra başlarına sabitlenir. Büyük ağaçlar ve özellikle saksıda yetiştirme alanları için, beton temel üzerine oturtulan galvanize metal kazıklar kullanılır. Kazıklar üzerine, galvanize metal, dayanıklı naylon ya da büyük boyutlardaki bitkileri sabitlemek için metal örgü ip gibi ihtiyaca göre çeşitlilik gösteren materyallerle hat çekilir. Bitkiler, çok farklı türlerde basit pvc bağlar, gövdeyi çevreleyen elastik yüzükle çalışan farklı formlarda plastik kancalar ya da kenarları dişli elastik bantlar, ufak bitkiler için gövdeyi sabitleyen metal kancalar, orta ve büyük boylu bitkiler için de kayış ve kenetlerden oluşan kemerler kullanılarak sabitlenir. Elbette ki, bağlama materyallerinin her birinin kendine göre artı-eksi özellikleri vardır. En uygun fiyatlı olan pvc bağlar, tek kullanımlıktır, bitki çözülünce materyal parçaları yerde kalır ve uygulanması için daha fazla el işçiliği gerekmektedir.

 

      Yukarıda bahsi geçen bağlar ve sabitleme yapıları, hem yerde üretim sahaları hem de saksılı üretim sahalarında kullanılır. Küçük ve orta boyutlu bitkilerde ( 3 litreden 60 litreye kadar), alt kısmı daha geniş, iki galvanize metal çemberi birbirine bağlayan konik formlu destekler (Windspot®) kullanılır. Bu mekanizmanın avantajı, alt kısmının geniş olması sebebiyle kazık sistemi ve bağlama yapmaya gerek duyulmamasıdır. Bitkinin kendi ağırlığıyla çalışan ve gruplar halinde dizili üretime imkan veren bu mekanizma, rüzgara karşı yeterli stabilite sağlar.

 

 

      Fotoğrafta görünen mekanizma kompleksi, Vannucci fidanlıklarında, 18den 35 litreye kadar değişen saksıları sabitlemek için kullanılmaktadır. Görüldüğü üzere yapı, bir merkez platform uzunluğunca, yatay aksamlar şeklinde sıralanan, saksı taşıyıcı çemberlerden oluşmaktadır. Çemberler 25 cm. uzunluğundaki kollar yardımıyla, istenilen aralıklarla, platform üzerine sağlı sollu yerleştirilir. Bu modüler strüktürün avantajı, rüzgara karşı dayanıklılığın yanında, diğer sabitleme tiplerine göre bitkinin tamamen bağımsız olmasıdır. 

 

 

 

Pruning and maintenance practices are fixing very important roles in development of the plant, although the practice must be done in correct period and with the right balance. As long term used fastening device will create negativity in the development of the body; for more than a very light pruning or continuously pruning of the plant may cause decrease of visual quality.

 

 


Paylaş: