16 Ağustos 2014 Cumartesi
Birçok türü bakımından ülkemizde doğal yayılış gösteren siklamen bitkisi, Primulacea familyasının üyesi olup, bitkinin doğal yaşam alanı orman açıklıkları ve kayalık alanlardır. Tavşankulağı olarak da adlandırılan siklamen bitkisi çok yıllık yumrulu bir bitki türüdür. Boyu 5 - 20 cm civarında olup sonbahardan ilkbahar sonlarına kadar çiçek açmaktadır. Kalp veya böbrek şeklindeki yaprakları en belirgin özelliğidir. Beş parçalı çiçekleri; beyaz, pembe, koyu pembe, kırmızı renkte olup, ıslah yoluyla elde edilen yeni çeşitlerde çok farklı renkleri ve formları görmek mümkündür. Siklamen bitkisinin gerek iç mekânda gerekse dış mekânda kullanımı her geçen yıl artmaktadır.
Dünyada siklamen üzerine ıslah çalışmaları yürüten Varinova, Schoneveld, Syngenta, Sakata, Morel, gibi firmalar her yıl geliştirdikleri yeni çeşitleri tüketicilerin beğenilerine sunmakta, geliştirdikleri birbirinden güzel çeşitler ile pazardan daha büyük pay almak için birbirleriyle yarışmaktadırlar.
Ülkemizde siklamen bitkisinin kullanımı yıllara göre artış göstermektedir. Büyük ölçüde Yalova ilimizde yapılan siklamen yetiştiriciliği gün geçtikçe iklimi müsait olan diğer illerimizde de yaygın hale gelmektedir.
Bu yazımızda, Hollanda firması olan siklamen ıslahı ve yetiştiriciliği konusunda uzun yıllardır faaliyet gösteren Varinova B.V firmasından Bart Kuijer ve Mustafa Akçanın destekleriyle Ege Üniversitesi Bayındır Meslek Yüksekokulunda son birkaç yıldır birlikte yürüttüğümüz siklamen yetiştiriciliği konusunda elde ettiğimiz pratik bilgileri siz çiçeksever okurlarımızla paylaşmak istedik. Bir önceki yazımızda siklamen yetiştiriciliği konusunda genel bilgilere değinilmiş, yetiştiricilikte dikkat edilmesi gereken önemli hususlar hakkında bilgi aktarmıştık. Şimdi ise genç fidelerin saksılara şaşırtılmasından satış aşamasına kadar geçen sürede sağlıklı bitkilerin elde edilmesi için nelere dikkat edilmesi gerektiği konularına dikkat çekerek tavsiye niteliği taşıyan aşağıdaki bilgileri aktarmak istiyoruz.
Haziran ayı içerisinde Avrupadan ülkemize yaklaşık 1-1.5 milyon arasında 15 haftalık genç siklamen fidelerinin gelmesi beklenmektedir. Özellikle Hollandada düzenlenen süs bitkileri fuarlarına ülkemizden birçok firmanın katıldığı ve siklamen bitkisi ile yakından ilgilenildiği ve önümüzdeki dönemlerde daha yoğun üretimlerin yapılabileceği öngörülmektedir.
Siklamen üreticileri bitkiyi yetiştirme aşamasında; özellikle iklim şartları, saksı toprağı, gübreleme, sulama suyu ile hastalık ve zararlılara dikkat etmelidirler. Bunları sıralamak gerekir ise;
1- İklim Faktörü: fidelerin geldiği dönemde gündüz sıcaklığının 30 oC ve üzeri, gece sıcaklığının ise 15 oC ve üzeri olması durumunda saksıdaki bitkiler bir süre dormant duruma geçecektir. Bu durumda üreticilerin bitkilere düşük EC değerlerinde gübreli su vermeleri tavsiye edilir. Bu dönemde bitki yüksek sıcaktan dolayı yeterince aktif olmadığı için yüksek EC değerindeki sulama suyu kök bölgesinde yüksek tuzluluk oluşturacak ve bitki gelişimini olumsuz yönde etkileyecektir.
2- Sulama ve Gübreleme: Yağmur suyunu depolayıp kullanabilme olanağı bulunan üreticilerin EC değerlerini 1.0 - 1.2 aralığında vermesi tavsiye edilmektedir. Eğer bikarbonat oranı yüksek yeraltı suyu kullanılıyor ve suyun EC değeri 1.0 civarında ise gübreli suyu EC değeri 1.6 civarında vermesi ve asidik gübre kullanması tavsiye edilir. Ağustos ayının sonuna kadar düşük EC değerinde gübreli su kullanımının ileriki dönemde kök gelişimine olumlu yönde etkisi olacaktır. Ağustos ayının son haftasından itibaren sulama suyunun EC değeri kademeli olarak yükseltilmelidir. Kademeli yükseltmek bitki büyümesini harekete geçirecektir. Üreticinin arzu ettiği bitki yapısına bağlı olarak 3 - 4 hafta EC 2.0 değerlerinde tutulduktan sonra EC 2.5 olacak şekilde sulama yapılabilir. Gübrelemede dikkat edilmesi gereken bir diğer husus azot : potasyum dengesidir. Bu denge 1:1 veya 1:2 şeklinde olmalıdır. 1:3 ve üzeri azot : potasyum dengesi, bitki büyümesini frenleyecektir. Bitkinin fazla büyümesini istemediğimiz zaman bu şekilde gübreleme yapılmalıdır. Sıcaklığı yüksek bölgelerde yüksek EC değerleri ile yapılan sulamanın bitki kök bölgesinde kök aktivasyonunu azalttığı ve çiçeklerin sağlıklı kalma ömrünü kısalttığı görülmüştür. Ayrıca yüksek potasyum oranının Ca alınımını azalttığı ve bunun sonucu olarak çiçeklerde Ca noksanlığından kaynaklanan kahverengi lekelenmeler oluştuğu görülmektedir. Saksılara aşırı su vermekten kaçınılmalı, saksı el ile kardırıldığında çok ağır olmamalıdır. Ahtapot sulama, yağmurlama sulama ve tabandan sulama uygulanan sulama yöntemleridir. Tabandan sulama sisteminde saksının alt yarısının nemli, üst yarısının yarı-nemli, kuru olması gerekmektedir. Tabandan sulama ve ahtapot sulama yönteminde yapraklar ve çiçekler sulanmadığı için bitkilerin hastalığa yakalanma riski daha düşük olmaktadır.
3- Hastalık ve Zararlılar: Fideler, işletmeye geldiği dönemde hastalık ve zararlılara karşı oldukça hassastır. Fideler dikimden sonra 2 kez sistemik kurt ilacı ve hemen ardından 2 kez de sistemik trips ve yaprak bitine karşı ilaçlanmalıdır. Gerekli görülmesi durumunda da kontakt etkili ilaçlar da kullanılabilir. Ülkemizde siklamen bitkisinde genel olarak fusaryum ve phytopythora hastalıkları görülmektedir. Fusaryuma karşı carbendazim, Pythopytoraya karşı ise metalaxyl-M ve mancozeb etkili madde içeren fungusit ilaçları tavsiye edilebilir. Bu ilaçlar belirli aralıklarla koruma amaçlı sulama suyu ile birlikte kök bölgesine verilmelidir.
Yaklaşık 1 - 1,5 milyon siklamen fidesinin yurt dışından ülkemize getirileceğini söylemiştik. Oysa uygun yetiştirme koşullarının sağlanması durumunda bu fidelerin çok kolay bir şekilde ülkemizde de yetiştirilebileceği kuşkusuzdur. Hastalıktan ari seralarda fazla bir enerji gereksinimi olmadan fidelerin üretilmesi, istihdam alanı yaratacağı gibi girdi maliyetlerinin azalmasına ve ülke ekonomisine katkı sağlayacaktır. Tüm üreticilerimize sağlıklı bir üretim sezonu geçirmeleri dileğiyle...
Cyclamen growers should pay attention during production; particularly climatic conditions, potting soil mixture, fertilizing, irrigation water and diseases and pests.
Year by year use of Cyclamen is increasing in our country. Cyclamen producing largely conducted in Yalova province also day by day becoming more common in other provinces that have suitable climate.


