TRABZON EKO-PARK

TRABZON EKO-PARK

 

 

 

 

 

PROJE KÜNYESİ

 

Proje Adı :Trabzon Ortahisar Belediyesi Eko-Park

Konum :Trabzon Eski Sahil Yolu Tanjant Çıkışı

İşveren :T.C. Ortahisar Belediyesi

Proje Firması :Mim Gayrimenkul Değerleme ve Mimarlık TİC. LTD. ŞTİ

 

Peyzaj Proje Tasarımı ve Proje Genel Koordinatörü:

Yrd. Doç. Dr. Emrah YALÇINALP (KTÜ Peyzaj Mim. Böl.)

 

Peyzaj Proje Tasarım ve Görselleştirme Ekibi:

Selva ÖVZEREN, Alperen MERAL

Elektrik Proje :Volkan BOZALİ

Mekanik Proje :Melih Yadigar APAYDIN

Mimari Proje :Ufuk HOŞ

Statik Proje :Şenol ADANUR

Proje Alanı :12.000 m2

 

 

 

 

PROJE DETAYLARI

 

Proje alanını; yaklaşık 50 yıl önce oluşturulmuş dolgu alanının üzerinden geçirilen sahil yolu ile; bu yolu Tanjant Yoluna bağlayan viyadük arasında kalan ve yaklaşık 25 sene önce ağırlıklı ve çok yoğun bir sıklıkta Sekoya (Sequoia sempervirens) ağacı ile bitkilendirilmiş bir arazi parçası oluşturmaktadır. İşveren Ortahisar Belediyesinin mevcut bitkisel yapının bozulmaması şartı ile Trabzonun marka değerine katkı sağlayacak bir park tasarlanması isteği proje için ilk çıkış noktasını oluşturmuştur. Peyzaj projesinin tasarımcısı ve projenin genel koordinatörü Yrd. Doç. Dr. Emrah Yalçınalp, belediyenin bu isteğini bir adım öteye taşıyarak; parkı kullanıcıların dinlenirken ve eğlenirken aynı zamanda ekolojik bilgileri öğrenebilecekleri bir konsepti hayata geçirmeyi amaçlamıştır.

Bu noktada günümüzün en önemli ekolojik sorunları tespit edilerek eko-parkın bu sorunların çözümü ve farkındalığı üzerine kurgulanmasına karar verilmiştir. Proje ekibinin detaylı araştırmasıyla proje alanının şehrin 2300 kişilik nüfusunun ürettiği karbonu çevirdiği hesaplanmış; karbon döngüsü haricinde, yağış sularının yer altı su kaynaklarına ulaşamaması (infiltrasyon) ve kirlenerek kaybedilmesi, arı ve kelebek popülasyonu eksikliği (polinizasyon) nedeniyle bitkisel gelişim ve tarım ürünlerinde kalite düşüşü tasarıma yön veren diğer önemli ekolojik sorunlar olmuştur. Alanda tasarıma yön veren fiziksel etmenler, bir sonraki analiz aşamasının ilk adımını oluşturmuştur. Alan yaya erişiminin sınırlı olduğu, etrafında çok yoğun araç sirkülasyonunun bulunduğu bir ada halindedir. Bu nedenle alana erişimin büyük oranda sahil yolu üzerindeki dinlenme cebi üzerinden sağlanması öngörülmüştür. Bununla birlikte yeryüzündeki en devasa bitkilerden biri olan Sekoyalardan oluşan koru, alanı çevresindeki gürültülü yoğun trafikten soyutlayarak hem tasarımcı hem de kullanıcılar için bir fırsat sunarken, aynı zamanda karanlık ve klostrofobik bir iç alan tehlikesi ile tasarımın önünde bir tehdit unsuru da oluşturmuştur.

 

AĞAÇ EV

Tasarım ekibi alana doğal karakter veren Sekoyaları alanın en özgün karakteristiklerinden biri olarak değerlendirmiş, hemen altında tasarladıkları gezinti yolu ve dinlenme alanlarını yer düzleminden 60 cm ile 2 m üstte çözerek hem kullanıcılara Sekoya ağaçlarına daha yakın olma fırsatı sunmuş, hem de insan ölçeğinin çok üzerinde bir bitki olan Sekoyaların kullanıcılar üzerinde oluşturacağı baskı etkisini yok etmiştir. Devasa Sekoyaları fırsata dönüştürmenin bir diğer yolu olarak da, kullanıcıların yoğun ilgi göstermesi beklenen bir ağaç ev tasarlamak olmuştur. Yer düzleminden yaklaşık 8 m yüksekte, alandaki Sekoya ağaçlarının biri üzerinde konumlandırılan ağaç ev, bir dinlenme ve sosyal medyada görünürlük sağlama noktası olarak düşünülmüştür.

 

 

Eko-Parkı Türkiyede ilk yapan bir diğer özellik ise başlangıç noktası ile bitiş noktası arasındaki mesafe 150 m olan, sık ağaç dokusu arasında yerden yavaş yavaş yükselerek 6 mye kadar çıkan, koruyu insanlara ağaçların üst kısımlarından gezdiren ve bunu yaparken birçok ekolojik bilginin bulunduğu tabelalarla farkındalık sağlayan "gökyüzü gezinti yolu"dur. Söz konusu gezinti yolu 60 cmlik taban alanı ile sadece bir kişinin tek yönlü olarak kullanabileceği, mimari ve statik tasarımı uzun zaman almış, çelik konstrüksiyon üzerine giydirilmiş metal bir aksamdan oluşmaktadır. Böylece dünyadaki muadillerine göre nispeten küçük olan alanda fonksiyonların yatay düzlemde çakışması da önlenerek bir zenginlik oluşturulmuştur.

YALINAYAK YOLU

Türkiyede bu ölçekte bir ilk olan diğer temel etkinlik ise "Yalınayak Yolu"dur. Kullanıcıların kendileri için tasarlanmış dolaplara ayakkabılarını bıraktıktan sonra kum, çim, ağaç kabuğu, çakıl, tamburlanmış cam, toprak, yosun gibi farklı dokulara yalın ayak basmaları sağlanan bu gezinti yolunun sonunda, bu etkinlikler sırasında sağlıklarında oluşan değişiklikler konusunda eski Çin kaynaklarına atıfta bulunarak bilgi verilen bir de tanıtım panosu tasarlanmıştır.

Proje ekibi tarafından alanda konumlandırılan Yağmur Bahçesi, bütünüyle coğrafyaya ait doğal bitkiler kullanılarak tasarlanmış; alanda tasarım öncesinde de bulunan ve farklı fonksiyonlarla kullanılan yapıların dönüştürülmeleri ile kazanacakları yeni fonksiyonlar haricinde, çatılarından alınacak yağmur suyunun doğrudan yağmur bahçesine verilmesiyle önemli bir de rol üstlenmişlerdir. Hemen yanında yağmur sularının kent içinde kirlenmeden, hem su içinde hem de yağmur yokken su dışında yaşayabilen bitkiler tarafından temizlenerek doğrudan yer altı su kaynaklarına gönderilmelerinin önemini anlatan bir panonun da tasarlandığı yağmur bahçesinin, bu anlamda eko-parkı ziyaret edecek okullarca da yoğun ilgi ile karşılanması beklenmektedir.

Alanda tasarlanan biyolojik gölet bir taraftan önemli bir rekreasyon alanını tanımlarken, diğer taraftan içerisinde bulunan fauna ile su içinde azot ve fosforlu bileşiklerin üretilmesi, flora ile de bunların kullanılarak sürdürülebilir bir döngü sağlanması amaçlanmıştır. Biyolojik gölet aynı zamanda hemen yakınında tasarlanan pollinator (arı ve kelebek) bahçeye de ekolojik servis sağlamaktadır. Hem yeryüzündeki bitkilerin % 80ine yakın kısmının varlığından sorumlu, hem de sadece ABDye, sadece soya üretiminden katkısı yılda 20 milyar dolar civarında olan tozlaştırıcı türlerin alana davet edilmesi, Eko-Parkı bu anlamda bir kez daha önemli bir alan yapmaktadır.

 

2017 yılında tamamlanması beklenen projenin uygulaması, hazırlanan ekolojik temelli bilimsel rapor ile Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından finansal olarak desteklenmiştir. 

 


Trabzon eco-park is decided to be constructed on to identify the most important ecological problems and solutions building on the eco-park awareness of this problem.


 

 


Paylaş: