WASHINGTON DC KENT REHBERİ

 

Daha sonraları İskandinav ülkelerinin "ütülü" sokaklara sahip, uçak iniyorken hissettiğim "evleri cımbızla yerleştirilmiş maket" izlenimi veren başkentleri fikrimi biraz değiştirmiş olsa ve kokoreçe olan düşkünlüğüm Ankara ile barışmamı çok kolay hale getirse de; benim için taa çocukluk yıllarından kalan ve babamın elinden tutarak Hacettepe Tıp Fakültesinin koridorlarında gezinmeyle özdeşleşmiş "başkent sevimsizliği" diye bir şey vardı. "Vardı" diyorum, çünkü artık yok. Dudak çatlatan bir soğukta, kükürt kokulu bir havayı soluyarak dolaşmanın, Ankarayı astım tedavisi için ziyaret etmesi gereken bir çocuk için oldukça zor ve sevimsiz yapması gerçeği bir tarafa -ama yine de Anıtkabir ve zamanın Gençlik Parkı ziyaretlerinin her zaman çok heyecan verici olduğunu itiraf etmeliyim- bu şehrin seneler sonra dönüp baktığımda "iyi ki" dediğim anılar arasında yerini almış olması da oldukça ironik geliyor. Bunun psikolojik etkilerini ve sebep sonuç ilişkilerini konuşmaya niyetim yok. Belki de olay sadece bir çocuğun 6 ayda bir ziyaret etmek zorunda olduğu bir başkentte, sürekli bir enjektörle bir tarafının delinmesi ve kusmamak için büyük çaba sarf ettiği anlarda ucunda pamuk olan bir çubuğun bademciklerinde dolaşması ile alakalıdır. Ama nedeni ne olursa olsun, "başkent" kelimesinin zihnimde oluşturmuş olduğu imaj uzun süre hiç değişmedi; "Sevimsiz, gri, kükürt kokulu."

Hayatımın geri kalan kısmında ne zaman bir başkent ziyareti yapsam, binaların filmin başrol oyuncuları olduğu bu bürokratik peyzaj pek değişmedi. Bazı başkentler gerçekten çok güzellerdi, ruhları vardı. Sabahları koyu takım elbiseleriyle işe gidip akşam olunca kendini eğlenceye vuran Londra gibi. Ya da bazıları insanın ağzında çok severek okudukları bir şiir kitabının son sayfası tadı bırakıyordu, Paris gibi… Bazıları o kadar büyüktü ki, içinde kendinizi küçücük hissedip ne yapacağınızı şaşırıyordunuz; Moskova gibi… Ya da Berlin disiplinini ve şıklığını, Tokyo’nun telaşını, Amsterdam’ın küçüklüğünü, Belfast’in asiliğini, Edinburgh’un hayalet kokulu sokaklarını deneyimlemek her şeye rağmen çok güzeldi. Seoul’de karnınızı doyurduğunuz mangalcılar size oranın bir başkent olduğunu unutturmakta oldukça ustaydılar. Budapeşte, Prag, Bükreş sonbaharda bir başkentin de ne kadar güzel olabileceğinin ispatıydılar. Bağırtı ve araba kornalarından fırsat bulduğunuzda dinlediğiniz Roma size tarihi anlatırken, Zürih hafif tepeden bakarak zenginliğin nasıl bir şey olduğunu fısıldıyor olabilirdi. Brüksel sadece bir ülkenin değil bir kıtanın da başkenti olmasının etkisiyle biraz fazla griydi belki ama onu da kabul ederdiniz; çünkü bu aynı zamanda çok kültürlülük demekti… Şimdi unuttuğum birçok başkent bana mutlaka bir şeyler söyledi, bir şeyleri simgeledi. Aynı zamanda o ülke hakkında önemli ipuçları da verdi. Ama hiçbiri Washington DC kadar şaşırtıcı ve bulunduğu ülkenin imajını yükseltici bir etki bırakmadı, itiraf etmeliyim…

DCye ilk seyahatim –biraz da başkentlerden kaçma eğilimime bağlı olarak- bir konseri bahane edişimle mümkün oldu. Michael Buble’yin ortalığı “Having met you yet” ile kasıp kavurduğu bir zamanda karşıma çıkan bir konser beni önce onunla, sonra da DC ile buluşturdu. Belki de şehirden fazla bir şey beklemiyor oluşumun etkisiyle sadece 2 gün için geldiğim Washington DC’de 5 gün kalışım ise büyük ölçüde bir peyzaj mimarı için laboratuvar özelliği taşımasından kaynaklanıyordu.

 

 

THE DISTRICT OF COLUMBIA

 

Washington, siyasi ve ekonomik öneminden ötürü oldukça popüler bir kelimeyi ifade etse de, birçok yerde eyalet olan Washington ile başkent olan Washington DC karıştırılmakta. Zaten başkent olan Washington’ın sonunda bulunan ve “the District of Columbia”nın kısaltılmış halini ifade eden DC, tam da bu yüzden kullanılmakta. Bu yüzden Washington DC, hem orada yaşayanlar için, hem de birçok Amerikalı için sadece “DC” olarak da ifade edilmekte…

DC’ye dair hafızamda yer eden ilk şey bulunduğum tüm başkentler içinde gökyüzünün en özgür olduğu başkent oluşu sanırım. Tipik bir başkent olmanın ötesinde, alçak binalar ve geniş caddeler nedeniyle gökyüzünü görmenin fazlasıyla mümkün olduğu DC, tipik bir Amerikan şehrinden çok Fransız dokunuşunu hissettiren bir kent algısı oluşturuyor. Kentin yeşil ağ örgüsü de hafife alınmayacak kadar süreklilik gösteren bir yapıya sahip ve bunu hissetmek için Google Earth kullanmak zorunda kalmıyorsunuz.

Ben hikayelerin gücüne inanırım; bu noktada da, DC’de peyzaj mimarları için önerilere başlamadan önce, kentin yeşil dokusunun ve ekolojik yapısının yansımasını etkili bir biçimde hissettireceğini düşündüğüm bir anımı paylaşmak ve sonrasında sizi kente davet etmek istiyorum.

ABD’de yalnız seyahat ettiğim dönemlerde mümkün olduğunca ev kiralamaya çalışıyordum. Bunun en temel nedeni elbette bulunduğum yeri turistik tuzaklardan sıyrılarak daha verimli yöntemlerle deneyimlemekti. Nasıl Türkiye’de turistlerin önünde kuyruk oluşturdukları alengirli dondurmacılar yaptıkları oyunlarla göz boyayıp vasat ürünlerini parlatırken yerel halk kıyıda köşede sessiz sedasız, ama gerçekten çok lezzetli dondurmasını satan mütevazi dondurmacıları tercih ediyorsa; dünya üzerinde bulunduğunuz herhangi bir yerde de onlarca esnaf lokantası, ne ararsan bulabileceğin bir market, bir binişlik 5 dolarlık metro bileti yerine 8 dolara bir gün boyunca kullanabileceğin günlük biletler, semt pazarları, mahalle cafeleri ve onlarca başka şey hep yerli halkın hayatının içinde gizli oluyor. Bunun yanında elbette yeni insanlarla tanışmanın verdiği güzel bir deneyim de söz konusu. İşte, DC’de de böyle yapmıştım. 2 katlı evin üst katı bana, alt katı ise 70’li yaşlardaki ev sahibesine aitti. Bayan Margaret olanca nezaketiyle bana uyurken penceremi mutlaka kapatmamı tembihlemiş ve elbette bu öğüt, gecenin bir yarısı uyanıp havayı sıcak bulan bir Türk tarafından gerektiği kadar ciddiye alınmamıştı. Sabah uyanıp yüzüme vuran kahve kokusunu takip ederek kahvaltı için aşağı indiğimde, bir yandan Bayan Margaret’in sitem dolu “sana pencereleri kapat demiştim” sözlerini yumuşatmaya çalışıyor, diğer taraftan bunu nasıl anlamış olabileceğini düşünüyordum. Çünkü ilk andan beri aklıma gelen tek şey güvenlik gerekçesi ile pencerenin kapatılmasıydı ve kendisine güvenen ve hemen pencerenin önünde uyumakta olan bir Türk için oldukça güven hissi veren bu bölgede ciddi bir sorun görünmüyordu. Konuya hakim olmam yaşlı ev sahibemin erzaktan çıkarttığı yırtık paketleri ve içinden yere dökülen tahılları gösterip “Bak Emrah, etrafımızda yüzlerce ağaç var. Bunlarda yüzlerce sincap yaşıyor ve bir yolunu bulup evlere girdiklerinde bulabildikleri her şeyi talan ediyorlar.” deyişi ile mümkün oldu. Neticede hemen kendimi toplayıp özür dilesem de, Amerika Birleşik Devletleri’nin başkentinde, kaldığım bir evdeki en önemli güvenlik sorununun etraftaki sincapların hırsızlık vakalarını önlemek olduğunu ve Türkiye’de en son nerede bir sincap gördüğümü hatırlamadığımı düşününce tebessüm etmemem imkânsızdı… İşte hakkında konuşacağımız başkent, içinde yaşayan sincapların konutların önündeki ağaçlardan evlere sızarak kent halkına rahatsızlık verebildikleri bir başkent. Benim açımdan kenti önemli kılan ve saygı duymamı sağlayan en önemli kriter de, kişisel olarak her zaman düşündüğüm ve öğrencilerime de sıklıkla bahsettiğim, yeşil dokunun bir süreklilik arz etmesi gerekliliğine olan inancıma atfen oluşturduğum “bir kentte bir sincap yere inmeden ne kadar çok alana ulaşabiliyorsa, o kent o kadar ideal bir yeşil ağa sahiptir” söyleminin bir başkent için de geçerli olabileceğini görmek oldu.

DC, peyzaj mimarları için oldukça ideal bir kent. Çünkü görülmesi gereken yerler oldukça derli toplu. Aslında Washington DC tipik bir Amerikan şehri ya da dünya üzerindeki birçok başkent gibi gökdelenlere sahip, yüksek binaların bulunduğu bir çekirdek alana sahip olmadığı için, uçak alçalıyorken bende oluşturduğu ilk izlenim tam tersiydi. Bu kadar homojen yayılmış bir kentte çok daha fazla mesafe kat edeceğimi düşünmüştüm. Ama öyle olmadı. Uçak demişken; DC’ye iniş ve kalkış Beyaz Saray ve Pentagon’un varlığından ötürü uçuşa yasak alanların bolluğu nedeniyle keskin manevraların olduğu ve buna bağlı olarak uçak penceresinden çok çarpıcı manzaraların gözüktüğü, heyecan verici anları ifade ediyor. Yolunuz düşerse bu fırsatı kaçırmamak için pencere kenarını tercih etmekte fayda var. DC, bir “koridorcu” olarak pencere tercih ettiğim nadir destinasyonlardan birisidir.

 

 

KENTİN KALBİ;

ANITLAR VE MÜZELER

 

Washington DC’yi 4-5 kelime ile özetle deseler; “müzeler ve anıtlar şehri” diyebilirdim. Tüm bunların en rahat nerede görülebileceği sorulunca de cevabım kuşkusuz “The Mall” olurdu. The Mall; Amerikan Kongre Binası ve hemen önündeki devasa havuz ile dünya üzerindeki en önemli dikilitaşlardan biri olarak kabul edilen Washington Anıtı arasında kalan, ortası çim, uzun kenarları Amerikan Karaağacı (Ulmus americana) ile çevrilmiş dikdörtgen alanı ifade etmekte. Washington kentinin oturma odası da denilebilecek bu alan yılda 800’den fazla etkinliğe ev sahipliği yapan devasa bir yer. 1,5 km uzunluğu ve yaklaşık 350 m ene sahip bu dikdörtgen, uzun kenarları boyunca karşılıklı dizilmiş ve girişi ücretsiz olan müzeler sayesinde de oldukça ilgi çekici. Eğer sanata ve bilime meraklı bir peyzaj mimarı iseniz size tavsiyem bu alana bir tam gün ayırmanız. Çünkü müzeler girişin bedava olmasıyla tezat oluşturacak şekilde çok iyi organize olmuş, çok zengin içeriğe sahip, çok temiz, hepsinde uçarcasına çalışan ücretsiz wi-fi olan ve kışın gittiğinizde içinizi ısıtıp yazın gittiğinizde serinlemenizi sağlayan çok konforlu yerler. Hakkımı yedirmem; ben müzelerin hepsine girdim ve çok da sevdim. Tamam, itiraf etmeliyim, bazılarını diğerlerinden biraz daha az sevdim ama olsun. Hem vaktim boldu, hem de Washington DC’de uzunca yıllardır ilk kez öyle delicesine yağmur yağan bir güne denk gelmiştim. O soğuk kış gününde yapabileceğim en iyi şey mümkün olduğunca iç mekanlarda kalmaktı. Üzerime geçirdiğim panço yağmurluk ellerimi serbest bırakarak az kahrımı çekmediyse de özellikle telefon ve kameranın kontrolündeki zorluk sizi “kapağı bir müzeye atayım” demeye itebilir. Benzer bir durumla karşılaşırsanız aklınızda olsun. Birbirlerine yürüme mesafesinde bulunan bu ardışık müzeler bol vakitli bir tam günü geçirmek için çok ideal yerler.

“Şimdi, şurada biz bize konuşuyoruz; resmiyeti bırakıp gerçekten kaçırılmaması gereken hangi müzeleri öneriyorsun?” diye soracak olursanız da bir cevabım var elbette… Eğer resme karşı özel bir ilginiz yoksa National Art Gallery (ya da ağdalı İngilizcesi ile National Gallery of Art) herkes hakkında muhteşem şeyler söylüyor olmasına rağmen sizi biraz sıkabilir. Hazır dürüstlükte çığır açmış yolumuzda ilerliyorken şunu da söyleyeyim; içi ne kadar sıkıcı olabilecekse dışı da o kadar çarpıcı, merak uyandırıcı ve cıvıl cıvıl. Birçok klasik ve pop-art heykeli barındıran bu bahçede hem fotoğraf çekmek, hem de Roy Lichenstein’ın dönen evi gibi illüzyon oluşturan eserleri yakından incelemek mümkün. Oldukça büyük havuzu ve kenarında barındırdığı oturma alanları ile yaz günlerinde çok ideal bir dinlenme alanı olarak da kullanılabilir.   

Biraz önce bahsettiğim Ulusal Sanat Galerisi’nin bahçesini saymazsak, bulunan çok sayıda müzenin içinde herkes için çok ilginç olacağına emin olduğum iki müzeyi özellikle tavsiye edeceğim;

Birincisi; Natural History Museum, yani Doğa Tarihi Müzesi. Hiç abartmadan dosdoğru söylüyorum; hem sabit içeriği, hem de dönem dönem değişen sergileri ile tekrar tekrar görmekten dahi sıkılmayacağınız, çok özel bir müze. Canlı hayatını okyanuslardan dağlara kadar en ince ayrıntısıyla anlatan, hayatınızda hiç görmediğiniz canlıları burnunuzun dibine kadar getirerek sizi şaşkına çeviren bu müzede, eğer şansınız yaver giderse kelebek, sürüngenler, deniz canlıları gibi “canlı” sergilere de denk gelebilirsiniz. Hızlı bir tur için 1,5 saat yeterli olacaktır ancak ben bu müzeden hiçbir zaman 3 saatten erken çıkamadım.

İkinci tavsiyem ise National Air and Space Museum; yani Ulusal Havacılık ve Uzay Müzesi. Bunu sona saklamam bilinçli bir tercih; çünkü müzelere karşı mesafeli bir millet oluşumuzun etkisiyle enerjimiz her seferinde biraz daha düşerken, bu adı müze olsa da kendisi büyükler için oyun alanı gibi tasarlanmış mekân imdadımıza yetişiyor… Amerikan tarihi boyunca ortaya konulmuş uçan her cisim bu müzede… İlk uçaklardan uzay mekiklerine kadar birçok uçan cismi yakından görmek, dokunmak, bazılarının içine girmek ve cisimlerin nasıl uçtuklarına dair bilgiler edinmek mümkün. Şimdi haklı olarak; “Haydi yeşil alanı anladık da, bu müze vurgusunun peyzaj mimarlığı ile doğrudan ne ilgisi var?” diyebilirsiniz. Dilim döndüğünce şöyle anlatayım: Bu yeşil kent avlusu benzer müze fonksiyonlarını o kadar başarılı bir şekilde bir araya toplamış ve hem kentlilerin hem de turistlerin hayatına sokmuş ki; müzelerden ve içeriklerinden habersiz olarak alandan çıkmanıza imkân yok. Karaağaçlarla oluşturulmuş etkili bir sınır hissi ile gizlenmiş olsalar da müzeler alana karakter veren en önemli unsuru oluşturuyorlar.

 

 

THE NATIONAL MALL

 

The Mall yaklaşık olarak 1,5 km’lik uzunluğu ile size bir ucunda Kongre Binası’nı, diğerinde de tüm görkemi ile Washington Anıtı’nı sürekli gösterse de bunlara ulaşmak çok kolay olmuyor. Hem müzelerden ve anıtlardan oluşan bir alanda ilginizi çekecek çok fazla şey olması, hem de dinlenme ve atıştırma molaları için birçok noktanın bulunması bu durumun en önemli nedenleri. The Mall için en uygun başlangıç noktası Kongre Binası. Kaldığınız bölge ne tarafta olursa olsun alana yaklaşma noktanız da muhtemelen Kongre Binası tarafından olacağı için bu aynı zamanda zaman kazandıracak bir tercih olur. Kongre Binası, ihtişamlı görünümünden ve merkezi konumundan ötürü kente ilk gelenlerin gördüklerinde önce Beyaz Saray sandıkları önemli bir yapı. İleride detaylıca anlatacağım Beyaz Saray’ın aksine bahçesinde dolaşmak, binaya yaklaşmak mümkün. Zaten, etrafındaki geniş yeşil alan neredeyse bir park hüviyeti kazanmış. Yine de burada yapılabilecekler ve harcanacak zaman sınırlı. Neticede bir yapıdan söz ediyoruz. Fazla oyalanmadan ayrılmakta ve yorucu bir güne hazırlanmakta fayda var. Hemen yakınında, Kuzey tarafında mutlaka görmenizi tavsiye ettiğim bir park var. Ancak zaten yorucu olacak bir turun hemen başına bu küçük parkta zaman geçirmektense yorulup dinlenmek için buraya gelmenizi tavsiye etmek daha doğru geliyor. The U.S. Botanic Garden Bartholdi adındaki bu parkın ismi sizi yanıltmasın. Alışılageldik, “botanik” kelimesini duyunca zihnimizde oluşan şeyle ne boyut ne de fonksiyon olarak fazla bir ilgisi yok. İsmini Fransız heykeltıraş Augustine Bartholdi’den alan park, kentte Fransız dokunuşunu hissettiren önemli noktalardan birini oluşturuyor. Biyolojik gölet, amfi tiyatro, çeşitli heykeller ve hemen ortasında özellikle rüzgarlı günlerde biraz ıslanmanıza neden olacak fıskiyeli havuzu ile kullanıcılarını bekleyen park aynı zamanda kelebek bahçesi, yağmur bahçesi ve yenilebilir bahçe gibi kavramların kentin tam ortasında nasıl kullanılabileceğine ilişkin güzel bir örneği de oluşturuyor.

Eğer kentte, özellikle de The Mall civarında çok yaygın olan bisiklet ya da bir hoverboard kiraladıysanız müzeleri pas geçerek önce bir tam tur yapmanız para ödediğiniz bu aletleri verimli kullanmak adına daha ilginç olabilir. Böyle bir durumda, The Mall’ın karşı ucundaki bir dikili taş anıtı olan Washington Anıtı ilk durağınız olabilir.

Washington Anıtı’na büyük bir çoğunluk gibi Kongre Binası tarafından gidiyorsanız, hemen arkasında bulunan uzunca bir yansıtma havuzunun ve onun bittiği yerde de Lincoln Anıtı’nın var olduğunu henüz bilmiyorsunuz demektir. Bunu söyleyip sürprizi kaçırmak istemezdim ama; bu dikili taşın yanına geldiğinizde asıl manzaranın büyük bir ihtimalle oradan çıkınca gidecek olduğunuz Lincoln Anıtı’nda olduğunu bilmenizi istedim. Yapımı öncesi 183 m olması planlanmasına karşın, teknik güçlükler sebebiyle 169 m olmasında karar kılınan dikili taş, ilk Amerikan başkanı George Washington anısına yapılmış. Çevresinde bulunan ve Amerikan bayraklarının asılı olduğu gönderlerle çevrili alan, ASLA tarafından düzenlenen bir yarışma ile projelendirilmiş. 2011 yılında Virginia Depremi ve aynı sene Hurricane Irene kasırgasından zarar gören anıt bu tarihten sonra güçlendirilerek varlığını sürdürmüş. Her ne kadar bir sonraki durak olan Lincoln Anıtı’na gitmek için yolunuzun üzerinde olsa da, fazlaca bir atraksiyon barındırmayan bu alanı mümkün olduğunca çabuk geçmenizi ve yansıtma havuzu boyunca size eşlik edecek sincaplarla birlikte Lincoln Anıtı’na doğru yürümenizi öneririm.

Şimdi; Washington Anıtı’nı geçtiniz, her bir eyaletin adının yazılı olduğu II. Dünya Savaşı Anıt havuzunu ve sonrasında yansıtma havuzunu buldunuz, yarım saat kadar daha yürüdünüz ve Lincoln Anıtı’na geldiniz… Haklı olarak soracağınız soru şu olmalı: Washington Anıtı’nda bir şey yapmamıştık, burada ne yapacağız? Kızmayacağınıza söz verirseniz lafı uzatmadan cevap veririm: Hiçbir şey. Sürekli bir şey yapmak zorunda olmamamız bir tarafa, zaten gün boyunca kilometrelerce yürümüş olduğunuz için yorgun olma ihtimaliniz çok fazla. Şimdi anıtın merdivenlerinden tırmanın, sıkça uyarılacağınız üzere sükûnet içinde içerdeki devasa Lincoln heykelini de gelmişken bir görün; sonra merdivenlerdeki kalabalık arasında kendinize yer bularak oturun ve önünüzdeki 1 kilometrelik yansıtma havuzu ile arkasındaki Washington Anıtı’nın görüntüsünü seyrederek dinlenin derim. Her detayı yazarak konuyu bir peyzaj mimarlığı yazısı havasından çıkartıp bir gezi yazısı havasına sokmak istemiyorum ama; merdivenlere çıkmadan önce kendinize yansıtma havuzunun bulunduğu parktan içecek bir şey almadıysanız o yorgunlukla tekrar aşağı inmeniz çok zor. Aklınızda bulundurarak boş gelmeyin derim. Hem manzaranın güzelliği, hem de arkanızda bıraktığınız unuz yol sizi uzun süre o merdivenlerden kaldırmayacak. Dinlenirken kendinizi kentsel ölçekte yapılmış böylesi devasa bir yansıtma havuzunun ne kadar etkili bir fikir olduğunu düşünmekten alamayacaksınız…

Artık dinlendiğinizi ve yavaş yavaş ayaklanmak istediğinizi varsayıyorum. Dönüşünüz için size yine yürümenizi tavsiye edeceğim. Zaten taksiye kadar yürüdüğünüz mesafe de şimdi yürüyeceğiniz mesafeden az olmayacak. Dolayısıyla gemileri yakmış bulunmaktayız. DC yürüyerek algılanabilecek, iyi planlanmış, güzel bir kent ve hakkını vermek gerek…

Temelde iki alternatif rota var: Ya yüzünüzü Washington Anıtı’na döndüğünüzde sağınızda, yani güneyde kalan Med-Cezir alanına (Tidal basin) gideceksiniz. Ya da bunun simetriğine, yani solunuza, yani kuzeye ve son kez yani; Beyaz Saray’ın olduğu bölgeye… Med-Cezir alanı ismiyle cazip olsa da neticede Potomac Nehri ile Washington Kanalı arasındaki insan yapımı bir su toplama alanını ifade ediyor. Bir peyzaj mimarı için bu alanın tek istisnai özelliği var; ki doğru zamanda giderseniz bunu fark etmemeniz zaten mümkün değil: Kiraz çiçeği festivali. Japon peyzajından alışık olduğumuz ünlü Sakura ağaçları Washington DC’ye de karakter katan önemli bir unsuru ifade ediyor. “Tidal basin” olarak bilinen alana gittiğinizde kıyı boyunca oluşturulmuş bu Sakura sürekliliği, tasarımcı olarak olduğu kadar, kullanıcı olarak da bizler için çok cazip. Öte yandan eğer erken ilkbahara denk gelmemişseniz, zaten yorgun olduğunuzdan hareketle fazla vakit kaybetmeden Beyaz Saray’a doğru yola çıkmakta fayda var. Ancak Amerikan Başkanlık resmi konutu olan Beyaz Saray’a giderken yol üzerinde görmenizi tavsiye edeceğim önemli bir anıt daha var; Vietnam Gaziler-Şehitler Anıtı.

 

 

VİETNAM ANITI

 

Vietnam Anıtı; alan plastiği ile çok zekice oynanmış, V biçiminde, en derin noktası V’nin köşesinde kalacak şekilde yavaş yavaş yerin alt kısmına doğru inen; bunu yaparken bir yüzeyinde granit bir duvar oluştururken diğer tarafındaki çim alan sayesinde eğimin araziye “yedirildiği” bir tasarım. Vietnam Savaşı’nın Amerikan tarihindeki sembolik anlamına atfen oldukça göz önünde ve sık ziyaret ediliyor. Bence bir peyzaj mimarının alan plastiğinin nasıl kullanıldığına ilişkin gözemler yapabileceği önemli bir anıt olduğu için, benzer onlarcası içinden özellikle bunun görülmesini tavsiye ederim.

Vietnam Anıtı’nı geçince, kendinizi az önce Lincoln Anıtı’na doğru yürürken kat ettiğiniz yansıtma havuzunun kuzey kısmında, küçük sayılmayacak bir parkta bulacaksınız. Constitution Gardens isimli bu park, size kendisini en çok eskiden Potomac Nehri’nin fazla sularının biriktiği bir alan olan ve bugün içinde kullanıcıların çıkmasının mümkün olduğu bir de ada barındıran gölet ile hatırlatacak. Eğer Lincoln Anıtı’nda yeterince dinlenemediğinizi düşünüyorsanız burada vakit geçirebilirsiniz. Ama ben sizin yerinizde olsam 1-2 fotoğraf çektikten sonra hızla Beyaz Saray’a doğru yürümeye devam ederim. Bunun en önemli nedeni, Beyaz Saray’ın gün içinde oldukça kalabalık bir topluluğu önüne toplaması ve dolayısıyla amacınız iyi bir kare yakalamaksa orada biraz fazla zaman geçirmeniz gerekebileceği gerçeği. Diğeri ise; gün içinde güvenlik güçlerinin ani kararlarla sizin yaklaşabileceğiniz en yakın mesafe olan kaldırımı yayalara bir açıp bir kapatmaları. Erken gidip havayı koklamakta ve güzel kareler yakalamayı garanti altına almakta fayda var.

Eğer buraya kadar olan kısmı 2 güne sığdırmayı başardıysanız Washington DC’yi bir peyzaj mimarı olarak fazlasıyla deneyimlediniz demektir. Çünkü kentin en can alıcı peyzaj tasarımı örnekleri bu çekirdek alanda toplanmış durumda. Diyelim ki tüm bunları yaptınız ve yine de zamanınız arttı, kalan sürede ne yapacaksınız? Yani evet, peyzaj mimarları da insan ve onlar da zaman zaman boş vakitlerinde alış veriş olanakları için outlet ararlar ama; biz “teknik” olarak devam ederek tarihi bir parka; Meridian Hill Park’a gidelim ve peyzaj mimarları için DC tavsiyelerini orda noktalayalım. Elbette şehir hala ve fazlasıyla ilginç yer dolu ama; sonu olmayan bir konuyu olabildiğince verimli hale getirmek için Çin Mahallesi gibi birçok noktayı şimdilik dışarda tutmanın faydalı olacağını düşünüyorum.

 

 

MERIDIAN HILL PARK

 

DC bir başkent olarak fazlasıyla sevimli bir kent ise de hala oldukça pahalı. Bu nedenle konaklama tercihlerinizi nerede yaptığınız önemli. Eğer kent merkezinde, yukarıda detaylıca anlatmaya çalıştığım bölgelerin yakınlarındaysanız sorun yok. Çünkü DC’de oldukça örgün bir metro ağı var ve her ulaşım sorununuzu metro ile görürsünüz. Ama konaklama için harcadığınız paradan kısmak için kentin dışarılarına doğru kayarsanız Meridian Hill Park’a gelmek için birkaç aktarma yapmanız gerekebilir. Capitol civarından metro ve sonrasında biraz yürüyüş ile yaklaşık yarım saatlik bir sürede ulaşabileceğiniz park, benim duygusal bağ kurduğum, oldukça sakin ve huzur veren şık bir mekanı ifade ediyor.

Geçmişi 1800’lü yılların başlarına kadar uzanan park, kısa kenarları arasındaki ciddi kot farkını bu kota kademeli olarak yedirilmiş şelale biçiminde bir havuz ve bu havuzun her iki yanındaki yolla kullanmış olmasıyla hafızalarda yer ediyor. Bölgede bulunanların Malcolm X Parkı olarak da andıkları alanda, aralarında Dante’nin de bulunduğu 5 adet heykel de bulunmakta. Havanın yağışlı olmadığı pazar günleri saat 15:00-21:00 arasında kalan zaman dilimi civarda oturan müzisyenlerin parkta toplanarak mutlaka deneyimlenmesi gereken davul konserleri verdikleri çok eğlenceli zamanlar. Diğer günlerde parkın kot farkını kullanarak spor yapanları da görebileceğiniz alan, suyun toplandığı alt kotta oluşturulan yükseltilmiş havuz ile huzurlu mekân imajını güçlendiriyor. 1-2 saat dinlenmek ve etraftaki insanları seyretmek için gelebileceğiniz gibi, güneşli bir pazar günü kendinize bir ritim ziyafeti de çekebilirsiniz. Washington DC’nin sakin kısımlarının da bulunduğunu görmenizi sağlayacak park vakti olanlara tavsiye edebileceğim, yaşanmışlık barındıran hoş bir mekan.

Washington DC in summary with 4-5 words; "The towns of the beauty and monuments". When I asked where all of this could be most comfortable, my answer would of course be "The Mall". The Mall; Standing amidst the American Congress Building and the huge pool just in front of it and the Washington Monument, considered one of the most important obelisks on earth, represents a rectangular area surrounded by long American Marauders (Ulmus americana) and grass cover in the middle. This area, which can be called the living room of Washington, is a huge place that hosts more than 800 events per year. With a length of 1,5 km and a width of about 350 m, this rectangle is also very interesting with free entrance museums located reciprocal along its long edges.


Paylaş: